اندیشه‌شناسی ‌سیاسی الگوی تعدیل ساختاری

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشیار علوم سیاسی داشگاه تربیت مدرس

3 استادیار علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

شرایط توفیق و دلایل عدم توفیق استراتژی‌ها و برنامه‌های توسعه، از دغدغه‌ها و موضوعات مهم در قلمرو «مطالعات توسعه» بوده است. این مسئله به صورت‌های مختلفی تبیین شده است، از جمله از این منظر که میان کارآمدی استراتژی‌ها و برنامه‌های توسعه و نوع نظریه‌های توسعه که مبنای برنامه‌ریزی بوده اند ارتباط وثیقی وجود دارد. بنا به نظریه دلالتی-پارادایمی، که رابطه بین «نظریه‌های توسعه» و «اندیشه سیاسی» را تبیین کرده است، و نظریه توسعه را یکی از دلالت‌های کاربردی اندیشه سیاسی محسوب می‌نماید، یکی از شرایط توفیق‌ استراتژی‌ها و برنامه‌های توسعه می‌تواند به بنیاد اندیشگانی سیاسی نظریه‌های توسعه بازگردد. از این رو، بررسی بنیاد اندیشگانی نظریه‌ها و برنامه‌های توسعه ضروری به نظر می‌رسد. در این مقاله، با بهره‌گیری از روش تحلیل محتوای کیفی، نشان داده خواهد شد که بنیاد اندیشگانی سیاسی «الگوی تعدیل ساختاری» که مهمترین الگوی و سیاست توسعه در دهه 1980 میلادی، بوده است، بر اساس اصل «آزادسازی از طریق صیانت از حقوق افراد» متناسب با اندیشه سیاسی «استحقاق» رابرت نوزیک می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

political ideonomy of Structural Adjustment model (the relationship between development and political thought in Structural Adjustment model(

نویسندگان [English]

  • Mahdi Mozafarinia 1
  • Abbas Manoochehri 2
  • Masood Ghafari 3
چکیده [English]

The condition of success and reasons of failure of development strategies and plans, has been one of the most important “development studies” issues. It has been explained in different ways; such as that there is strong relationship between efficiency of development strategies and plans and development theories. paradigmatic-implicative theory, which has explained the relation of development theories and political thought and identify the development theory as one of the practical implication of political thought; one of the conditions of success of development strategies and development plans can refer to the political thought foundation. So we explore the political thought which support the Structural Adjustment model; which is the most important development model in 1980s. We use “qualitative content analysis” method in this paper to show that the political foundation of Structural Adjustment model is based on “libertization through rights protection”, in correspondence with Robert Nozick political thought.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keyword: Political thought
  • development theory
  • Structural Adjustment model
  • paradigmatic-implicative theory
  • Robert Nozick Political philosophy
ایمان، محمد تقی و محمودرضا نوشادی (1390) «تحلیل محتوای کیفی»، فصلنامه پژوهش، سال سوم، شماره دوم، پاییز و زمستان 1390.

ایشیکاوا، شگرو (1375) «سیاست تعدیل ساختاری: تجربه آسیایی»، اطلاعات سیاسی اقتصادی ترجمه غلامرضا آزاد، شماره 107 و 108.

رفیع‌پور، فرامرز (1379) توسعه و تضاد: کوششی در جهت تحلیل علل پیدایش انقلاب اسلامی و مسایل اجتماعی ایران، چاپ چهارم، تهران، شرکت سهامی انتشار.

سریع‌القلم، محمود (1392) عقلانیت و توسعه یافتگی ایران، تهران، فرزان روز.

سن، آمارتیا (1391)  توسعه به مثابه آزادی، ترجمه محمد سعید نوری نائینی، تهران، نشر نی.

عظیمی، حسین (1391) اقتصاد ایران؛ توسعه، برنامه ریزی، سیاست و فرهنگ (مجموعه مقالات و سخنرانی‌ها)، به کوشش خسرو نورمحمدی، تهران، نشر نی.

غنی‌نژاد، موسی (1386) تجدد طلبی و توسعه در ایران معاصر، تهران، نشر مرکز.

منوچهری، عباس (1395) فراسوی رنج و رویا (1)، تهران، پژوهشکده تاریخ اسلام.

منوچهری، عباس (1394) «نظریه سیاسی دلالتی-پارادایمی»، فصلنامه مطالعات میان‌رشته ای در علوم انسانی، تهران، انتشارت پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.

مؤمنی، فرشاد (1386) اقتصاد ایران در دوران تعدیل ساختاری. تهران، نقش نگار.

مؤمنی، فرشاد (1379) منابع «فردی» و «جمعی» در فرایند تعدیل ساختار، مجله نامه مفید، پاییز 1379، شماره 23، از صفحه 3 تا 24.

هانت، دایانا (1386) نظریه‌های اقتصادی توسعه (تحلیلی از پارادایم‌های رقیب) ترجمه غلامرضا آزاد ارمکی، تهران، نشر نی.

هدی، فرل (1388) اداره امور عمومی تطبیقی، ترجمه سید مهدی الوانی و غلامرضا معمارزاده طهران، انتشارات  اندیشه های گوهربار.

 

Abugre, C. (2000) The World Development Movement. Retrieved May 4, 2008, from http://www.wdm.org.uk/resources/reports/debt/stills appingthepoor01062000.pdf.

Chang, Ha-Joon (2003) Rethinking Development Economics (Anthem Frontiers of Global Political Economy) 1st Edition, Anthem Press; 1st edition.

Clammer, John (2012) Culture, Development and Social Theory: Towards an Integrated Social Development,  Zed Books.

Crush, Jonathan (2005) Power of development. London, Routledge.

Dini, Ali (2009) Food Subsides, Growth and Poverty A Critique on Neoliberal Institutional Structure, http://EconPapers.repec.org/RePEc:ucr:wpaper:200912.

Easterly William (2005) What did structural adjustment adjust? The association of policies and growth with repeated IMF and World Bank adjustment loans Journal of Development Economics 76, 1– 22.

Hettne, Björn (1995) Development theory and the three worlds: towards an international political economy of development (2. ed.), Harlow ; New York: Longman.

Hettne, Björn (2009) Thinking About Development, London: Zed books.

Knutsson, Beniamin (2009) The Intellectual History of Development: Towards a Widening Potential Repertoire, Perspectives, no. 13, April 2009. www. globalstudies. gu. se/africastudies/forskning/publication.

Lall, Sanjaya (1995) “Structural adjustment and African industry” World Development 23 (12): 2019–2031. doi: 10. 1016/0305-750x (95) 00103-j. Retrieved 12 June 2014.

Lopes, C. (1994) Enough is Enough! For an Alternative Diagnosis of the African Crisis. Discussion Paper 5. Uppsala: The Scandinavian Institute of African Studies.

Mayring, Philipp (2000) “Qualitative Content Analysis”, Forum", Qualitative Social Research, 1(2), Volume 1, No. 2, Art. 20, http://www.qualitative-research.net/fqs/ , 2015.

Moran, Ernilio F. (1996) Goals and Indices of Development: An Anthropological Perspective, Transforming Societies, Transforming Anthropology. E. F. Moran (ed.) University of Michigan Press.

Nederveen Pieterse, J. (2010) Development Theory; Deconstructions/Reconstructions. (2. ed.), London: SAGE Publications.

North, Douglass C. (1990) Institutions, Institutional Change and Economic Performance (Political Economy of Institutions and Decisions), Cambridge University Press.

Nozick, Robert (1974) Anarchy, State, and Utopia, New York: Basic Books.                                                                      

Onora, O’Neil (1982) ‘Nozick’s Entitlements’, in Jeffrey Paul (ed.), Reading Nozick: Essays on Anarchy, State, and Utopia, Oxford: Basic Blackwell.

Rist, Gilbert (2008) The history of development: from Western origins to global faith. London: Zed.

Rothbard, Murray N. (1977) ROBERT NOZICK AND THE IMMACULATE CONCEPTION OF THE STATE, journal of libertarian studies, vol. 1, no. 1, 1977. pp 45-47.

Seligson, Mitchell A.   & Passé-Smith, John T (2013) Development and Underdevelopment: The Political Economy of Global Inequality, 5th Edition, Lynne Rienner Publishers.

Stanford Encyclopedia of Philosophy (2014) Robert Nozick's Political Philosophy in Stanford Encyclopedia of Philosophy, Sun Jun 22, 2014. http://plato. stanford.edu/entries/nozick-political/ 2015

Streeten, Paul (1981) First Things First: Meeting Basic Human Needs in the Developing Countries. Published for the World Bank by Oxford University Press, New York.

Streeten, Paul  (1995) human development: means and ends. the pakistan development review, 34: 4, 333-372.

Streeten, Paul (2005), Thoughts About Development: Which Are Mere Fads? Which Are Here to Stay?, “Which Way?” series; Cont roversi es About the Future, Apardee center pubication, Boston University.

Sumner, Andy & Tribe, Michael (2008) International Development Studies: Theories and Methods in Research and Practice, London: SAGE Publications.

Todaro, Michael P. & Smith, Stephen C. (2012) Economic Development (11ed) Addison-Wesley, United States of America.

Vallentyne, Peter (2011) Nozick’s Libertarian Theory of Justice, in Anarchy, State, and Utopia — A Reappraisal, edited by Ralf Bader and John Meadowcroft, Cambridge University Press, pp. 145 – 67.

Vallentyne, Peter (2006) Robert Nozick, Anarchy, State and Utopia, in The Twentieth Century: Quine and After (Vol. 5, of Central Works of Philosophy) edited by John Shand, Acumen Publishing, pp. 86-103.

White, Howard (1996) "Adjustment in Africa". Development and Change 27: 785–815. doi: 10. 1111/j. 1467-7660. 1996. tb00611. x. Retrieved 12 June 2014.

Wolff, Jonathan (1991) Robert Nozick: Property, Justice and the Minimal State, Stanford: Stanford University Press.

World Bank (1981a) World Development Report, Washington DC.

World Bank (1981b) Ivory Coast: Structural Adjustment Loan Project Vol. 1, President’s Report, Washington DC.

World Bank (1994) Adjustment in Africa: Reforms, Results, and the Road Ahead. World Bank Policy Research Report, Oxford University Press.

Ziai, A. (2007) Exploring Post-development Theory and practice, problems and perspectives. USA and Canada: Routledge.