1393 5 12 12 158

0 مطالعات پسااستعماری، تلاش متن‌‌محور در جهت وارونه‌سازی چشم‌اندازها (با تأکید بر بازشناسی رویکردهای متفاوت) Post-Colonial Studies: Two Different Approaches https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1407.html 0 چکیده مطالعات پسا‌‌استعماری مجموعه‌‌ای از ره‌یافت‌‌های نظری است که، با تأکید بر پیامدهای استعمارگرایی، به تحلیل گفتمان استعماری می‌‌پردازد. از جهتی، نقد پسااستعماری در پی فهم موقعیت کنونی از طریق بازاندیشی و واکاوی و تحلیل انتقادی تاریخ استعماری گذشته است که بیش از آن‌که دربارۀ هند، افریقا، امریکای لاتین، خاورمیانه، و اروپا باشد، دربرگیرندۀ خیال‌‌پروری‌‌ها و سرهم‌‌بندی‌‌ها و دریافت‌‌های یک‌‌جانبۀ غربی دربارة «غرب» و «شرق» است. به‌ طور کلی، مطالعات پسااستعماری تلاشی متن‌محورانه در جهت وارونه‌‌سازی چشم‌انداز غربی به دیگریِ غیرغربی است. دامنۀ وسیع موضوعات مورد علاقۀ‌‌ مطالعات پسااستعماری را از نظریه و نقد ادبی تا مطالعات اقتصاد سیاسی و پژوهش دربارۀ‌ حکومت‌‌های استعماری و مسئلۀ‌‌ هویت و مطالعات فرهنگی در بر می‌‌گیرد. این امر باعث ابهامات و مناقشاتی در برخوردهای نخستین مخاطبان و پژوهشگران با این حوزه از مطالعات شده است و تدقیق در رویکردهای این مطالعات ضروری می‌‌نماید. مقالۀ حاضر بر آن است تا به این سؤال پاسخ دهد که ماهیت و ادعای مطالعات پسااستعماری چیست و چه رویکردهای درون‌مطالعاتی دارد. در پاسخ به این سؤال، سعی می‌‌شود از ره‌گذر بررسی مطالعات پسااستعماری و رویکردهای متضاد آن به شناخت هر چه صحیح و دقیق‌‌تر این حوزۀ‌‌ مطالعاتی دست یابیم. 1 The postcolonial studies is a new research field dealing with the problems of the non-Western countries and their culture through critical discourse analysis. This critical approach covers theoretical approaches which analyze the post-colonial discourse by emphasizing on the consequences of Colonialism. Due to the emergence of new issues, the scope of postcolonial studies is a very vast subject which stems from strong interest in different issues of this field, including a range of studies from literary critique and theory to political economic issues, colonial governments, identity, culture, etc. This vastness has caused some ambiguities and controversies between researchers of this field. Hence, it is necessary to be more precise in the approaches and indicators of this field. Attempts have been made in the present paper to shed light on the postcolonial subjects, problems and approaches in order to be more accurate understanding this field and having a closer look at the ties between this field of cultural studies and political studies. 1 23 منصور انصاری Mansour Ansari استادیار پژوهشکدۀ امام خمینی (ره) ایران ansari2732@yahoo.com مسعود درودی Masoud Darroudi دانشجوی دکتری علوم سیاسی، ایران masouddarroudi@gmail.com کلیدواژه‌ها: مطالعات پسااستعماری غرب شرق بازنمایی دیگری فرودست گفتمان دانش/ قدرت منابع##آریایی‌‌نیا، مسعود (1389). درآمدی بر علوم انسانی انتقادی (مجموعه‌مقالات)، تهران، پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم.##بوین، علی و علی رطانسی (1380). «پست‌مدرنیسم و جامعه: نظریه و سیاست پست‌‌مدرنیسم»، پست‌مدرنیته و پست‌مدرنیسم؛ تعاریف، نظریه‌‌ها و کاربست‌‌ها، ترجمۀ حسینعلی نوذری، تهران: نقش جهان.##پری، بنیتا (1388). «نهادینه‌‌شدن مطالعات پسااستعماری»، ترجمۀ جلیل کریمی، دربارۀ مطالعات فرهنگی، گردآوری و ویرایش جمال محمدی، تهران: چشمه.##ترنر، جاناتان (1384). شرق‌‌شناسی، پست‌‌مدرنیسم و جهانی‌‌شدن، ترجمۀ محمدعلی‌ ‌محمدی، تهران: یادآوران.##جیمسون، فردریک (1389). پست‌مدرنیسم: منطق فرهنگی سرمایه‌‌داری متأخر، ترجمۀ مجید محمدی و فاطمه گیوه‌‌چیان و فرهنگ رجایی، تهران: هرمس.##درودی، مسعود (1390). «مفهوم ‘استعمار’ در گفتمان سیاسی امام خمینی (ره) بر اساس رویکرد پسااستعماری»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد علوم سیاسی، تهران: پژوهشکدۀ امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی.##درودی، مسعود (1393). «درآمدی اجمالی بر مطالعات پسااستعماری و رویکردهای آن»، کتاب ماه علوم اجتماعی، ش 175.##دهشیری، محمدرضا (1390). «از شرق‌‌شناسی تا مطالعات پسااستعماری: رویکردی میان رشته‌‌ای»، فصل‌نامۀ مطالعات میان رشته‌‌ای در علوم انسانی، دورۀ سوم، ش 4.##ساعی، احمد (1385). «مقدمه‌‌ای بر نقد و نظریۀ پسااستعماری»، فصل‌نامۀ سیاست دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ش 73.##سردار، ضیاء‌‌الدین (1387). شرق‌‌شناسی، ترجمۀ محمدعلی قاسمی، تهران، پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی.##سعید، ادوارد (1377). شرق‌‌شناسی، ترجمۀ عبدالرحیم گواهی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.##سیدمن، استیو (1386). کشاکش آراء در جامعه‌‌شناسی، ترجمۀ هادی جلیلی، تهران: نشر نی.##شاهمیری، آزاده (1389). نظریه و نقد پسااستعماری، تهران: علمی.##کریمی، جلیل (1386). «مقدمه‌‌ای بر مطالعات پسااستعماری»، مجلۀ زریبار، ش 63.##کریمی، جلیل (1388). «اندیشۀ انتقادی پسااستعماری»، درآمدی بر علوم انسانی انتقادی، به اهتمام مسعود آریایی‌‌نیا، تهران: پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم و تحقیقات.##گاندی، لیلا (1388). پسااستعمارگرایی، ترجمۀ مریم عالم‌‌زاده و همایون کاکاسلطانی، تهران: پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی.##محمدپور، احمد و مهدی علیزاده (1390). «تولد غرب و برساخت شرق دیگری‌شده از رویکرد پسااستعماری»، فصل‌نامۀ مطالعات ملی، س 12، ش 45.##مک‌‌آفی، نوئل (1385). ژولیا کریستوا، ترجمۀ مهرداد پارسا، تهران: مرکز.##مهدی‌‌زاده، سیدمحمد (1387). رسانه‌‌ها و بازنمایی، تهران: دفتر مطالعات و توسعۀ رسانه‌‌ها.##مهرآئین، مصطفی (1386). «شرایط تولید فرهنگ: ریشه‌های ظهور مدرنیسم اسلامی در هند، مصر و ایران»، پایان‌نامۀ دکتری جامعه‌‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس.##موللی، کرامت (1383). مبانی روان‌کاوی فروید و لاکان، تهران: نشر نی.##میلز، سارا (1388). گفتمان، ترجمۀ فتاح محمدی، زنجان: هزارۀ سوم.##یانگ، رابرت (1391). درآمدی اجمالی بر پسااستعمارگری، ترجمۀ فاطمه مدرسی و فرح قادری، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.##Ashcroft, Bill, Griffith Gareth and Helen Tiffin (2007). Post-colonial Studies; The Key Concepts, London: Routledge 2 Edition.##Bart Moore, Gilbert (2003). ‘Homi Bhabha’, Key Contemporary social Theories, London: Bllackwell.##Bhabha, Homi (1994). The Location of Culture, London: Routledge Classics.##Derrida, Jack (2001). Writing and Difference, Trans. First Published in Great Britain 1987 by Routledge and Kegan Paul, Ltd.##Fanon, Frantz (1952). BlackSkin, White Masks, Trans. Charles Lam Markmann, NewYork: Grove Press.##Fanon, Frantz (1961). The Wretched of The Earth, Trans. Constance Farrington, London: MacGibbon and Kee.##Foucault, Michel (1976). The History of Sexuality: An Introduction, Knopf Doubleday Publishing Group.##McLeod, John (2007). The Routledge Companion to Postcolonial Staudies, London: Routledge.##O`Hanlon, R. and D. Washbrook (2002). ‘After Orientalism: Culture, Criticism, and Politics in the Third world’ , Postcolonialism: Critical Concepts in Literary and Cultural Studies, London and NewYork: Routledge.##Spivack, Gayatri (1985). ‘Three Women`s Texts and a Critique of Imperialism’, Critical Inquiry, Vol. 12.##Spivack, Gayatri (1987). In Other Worlds: Essays in cultural politics, Methuen, NewYork.##Spivack, Gayatri (1988). ‘Can the subaltern speak?’, Marxist Interpretations of Culture, Cary Nelson and Lawrence Grossberg (eds.), Macmillan Education, Basingstoke.##Spivack, Gayatri (1990). The Postcolonial Critic: Interviews Strategies, Dialogues, Sarah Harasym (ed.), Routledge, New York.##Spivack, Gayatri (1999). A Critique of Postcolonial Reason: Toward a History of the Vanishing Present, Cambridge, Mass. and London, Harvard University Press, Calcutta, Seagull Press.##

0 فلسفۀ تکنولوژی و نظریۀ روابط بین‌الملل: به ‌‌سوی یک هستی‌‌شناسی نوین اجتماعی Technology Philosophy and Theorizing of International Relations: Toward a Social Ontology https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1408.html 0 چکیده پرسش از ماهیت تکنولوژی و نسبت آن با نظریه‌پردازی روابط بین‌‌الملل در بسترهای زمانی و مکانی مختلف اهمیت یکسانی نداشته است. تحولات مربوط ‌به انقلاب در فناوری اطلاعات و ارتباطات، به‌جهت تأثیرگذاری عمیق بر فرماسیون اقتصادی ـ اجتماعی جوامع و بازصورت‌بندی نظام اقتصاد سیاسی بین‌الملل، موضوع تکنولوژی و مکانیسم عملکرد آن را از حاشیه به متن فرایند نظریه‌پردازی این حوزه آورده است. در این راستا پرداختن به جایگاه و نقش تکنولوژی در روابط بین‌‌الملل نیازمند تأمل و تعمق فلسفی در باب سرشت تکنولوژی و نسبت آن با واقعیت روابط بین‌‌الملل است. مفروض فلسفۀ تکنولوژی این است که پدیدۀ مذکور را نمی‌توان به چهرۀ تکنیکی و مصنوع آن تقلیل داد، بلکه این پدیده با ساخت و تکوین واقعیات و معنابخشی به آن یعنی با مبانی فرانظری هستی‌شناسانه و معرفت‌شناسانۀ تفکر سروکار دارد. پرسشی که در مقالۀ حاضر پردازش می‌گردد این است که تحولات تکنولوژیک چه تأثیری بر ساختار اقتصاد سیاسی و روابط بین‌‌الملل برجای گذاشته و چه نسبتی با فرایند نظریه‌‌پردازی در این حوزه برقرار می‌‌کند؟ مدعای مقاله این است که تحولات تکنولوژیک به‌‌مثابۀ عنصر اصلی بازصورت‌‌بندی نظام اقتصاد سیاسی جهانی چهارچوبی را برای تحلیل در اختیار فرایند نظریه‌پردازی اقتصاد سیاسی و روابط بین‌‌الملل قرار می‌دهد. 1 Question about the nature of technology and its relation with the theories of the international relations have not had the same importance in different time contexts. The developments in the information technology revolutions with deep effects on the formation of societies socio-economic and the reconfiguration of the international political economics system, has brought the technology and its mechanisms to the center of theorizing in this field of study. Hence, philosophical contemplation on the place and function of technology in the international relations and its nature is required. Taken for granted in the philosophy of technology the aforementioned phenomenon can’t be reduced to its technical face rather it deals with the construction and evolution of realities, with the ontological and epistemological bases of thought. What is being questioned in this article is what effects have technological developments had on the political economy and international relations structure in regard to the process of theorizing in this field. In this research it’s claimed that the technological change as a basic element of reconfiguration of global political economy provides a framework for theorizing the field of study mentioned above. 25 43 فرهاد دانش‌نیا Farhad Daneshnia استادیارعلوم سیاسی رازی کرمانشاه ایران کلیدواژه‌ها: تکنولوژی نظریه‌پردازی اقتصاد سیاسی روابط بین‌‌الملل هستی‌شناسی اجتماعی منابع##دانش‌نیا، فرهاد (1387). «مناظرۀ چهارم: گسست پارادایمیک در حوزۀ نظری روابط بین‌الملل»، پژوهش‌نامة علوم سیاسی، ش 10.##دانش‌نیا، ‌فرهاد (1389). تحولات اقتصاد سیاسی جهانی و صنعتی‌شدن جهان سوم، پایان‌نامۀ دکتری، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکدة علوم اقتصادی ‌ـ سیاسی.##سمیر، امین (1358). یک بحران در ساختمان امپریالیسم، ترجمۀ عبدالکریم رشیدیان، تهران: پژواک.##کاستلز، مانوئل (1380). عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه، و فرهنگ (ظهور جامعۀ شبکه‌‌ای)، ترجمة احد علیقلیان و افشین خاکباز، تهران: طرح نو.##نگری، آنتونیو و مایکل هارت (1384). امپراتوری، ترجمۀ رضا نجف‌زاده، تهران: قصیده‌سرا.##Ashley, R. K. (1980). The Political Economy of War and Peace: The Sino-Soviet Triangle and the Modern Security Problematique, London: Pinter.##Booth, k. (1995). Dare not to know: international relations theory versus the future, in Ken Booth and Smith Steve (eds.), International Relations Theory Today, Polity.##Cox, R. W. (1992) ‘Towards a post-hegemonic conceptualization of world order: reflections on the relevancy of Ibn Khaldun’, Governance without Government: Order and Change in World Politics, in IN. Rosenau and E.-O.Czempiel (eds), Cambridge: Cambridge University Press.##Cox, R. W. (1993). Structural Issues of Governance: Implication for Europe in Stephen, Gill, Gramsci: Historical Materialism and International Relations, Cambridge: Cambridge. University Press.##Cox, R. W. (1994). ‘Global restructuring: making sense of the changing international political economy’, Political Economy and the Changing Global Order, in R.Stubbs and G. R. D. Underhill (eds), London: Macmillan.##Kennedy, P. (1989). The Rise and Fall of the Great Powers, New York: Vintage.##Keohane, R. O. and Nye, J. S. (eds) (1977) Power and Interdependence, Boston, M. A.: Little, Brown.##Little, R. (1995). ‘international relations and triumph of capitalism’, International Relations Theory Today. Polity, in Ken Booth and Smith Steve (eds.), Cambridge: Polity Press.##Mansell, R. Avgerou, D. C. Quah, and R. Silverstone (2007). The Oxford Handbook of Information and Communication Technologies, Oxford university press.##Ronen, Palan. (2002). Technological metaphors and theories of international relations.##Rosenau, j. and j. p. Singh (2002). Information Technologies and Global Politics: The Changing Scope of Power and Governance, State University of New York Press.##Rosenau, J. N. (1990). Turbulence in World Politics, London: Harvester-Wheatsheaf.##Strange, S. (1988). States and Markets, London: Pinter.##Strange, S. (1994). ‘Rethinking structural change in the International Political Economy: state, firm and Diplomacy, in Global Political Economy’, Richard Stubs and Geoffrey Underhill (eds), Canada, Cataloging in Publication data.##Talalay, M., R. Tooze, and C. Farrands (1997). Technology, culture and competitiveness: Change and the world political economy, Rutledge.##Vasquez, j. (1995). ‘The post–positivist debate: reconstructing scientific enquiry and international relation theory after enlightenments fall’, in Ken Booth and Smith Steve (eds.), International Relations Theory Today. Polity.##

0 نقش و رویکرد آیت‌الله سیدمحمدکاظم یزدی طباطبایی در مواجهه با نهضت مشروطه The role and attitude of Ayatollah Mohammad Kazem Yazdi in Constitutional Movement https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1409.html 0 چکیده نهضت مشروطیت ایران نقطۀ عطف و عصر نوینی در فرایند کلی اندیشۀ سیاسی شیعه به‌شمار می‌آید. این برهۀ تاریخی آغازگر نخستین رویارویی عمیق بین اسلام و غرب در ایران جدید است. در این دوره، طرح مفاهیم و پرسش‌های تازه در پهنۀ ایستار‌های پیشین و سنتی علمای شیعه، اندیشه و ادبیات سیاسی شیعه را وارد مرحله‌‌ای از بازشناسی، بازپروری، و پاسخ‌گویی به شرایط و دگرگونی‌های نو نمود. از همین رهگذر، این واقعه به نوبۀ خود و به عنوان یک تجربۀ تاریخی، نقش مهمی را در روند تحولات و مواضع علما در انقلاب اسلامی ایفا نموده است. بنابراین، در این مقاله کوشش شده تا با بهره‌گیری از روش تحلیل تاریخی، به این پرسش مهم و اساسی پاسخ داده شود که مهم‌ترین علت عدم‌مداخله و حتی مخالفت آیت‌الله سیدمحمدکاظم یزدی با نهضت مشروطه چه بوده است؟ با توجه به اسناد و مدارک موجود به‌نظر می‌رسد که مهم‌ترین علت اتخاذ موضع منفعل و مخالفت ایشان با مشروطه ریشه در نوع نگاه و درک ایشان به‌واسطۀ شبکۀ اطلاع‌یابی خود دربارۀ شرایط ایران و احساس انحراف و عدم انطباق و حتی ضدیت مسیر و اهداف نهضت مشروطه با موازین شرع مقدس اسلام داشته است. 1 Constitutional movement is considered a turning point in the history of Shiite thought. During this historical period the first deep confrontation between Islam and West happened in Iran. Offering new concepts and questions through this period including: Shiite jurisprudent, political literature and thought, made Shiite familiar with recognition and responding to ever-changing conditions. Constitutional Movement as a historical event plays a key role in evolutions and attitudes of jurisprudents in Islamic Revolution. Therefore, studying their attitude towards this phenomenon has a great importance. Thus, this article uses historical analytical method to answer this important question: what was the most important reason of him not taking part or even disagreeing with the Constitutional Movement? According to the available documents and evidences it seems that the most important reason for disagreement and acting passive is his attitude and understanding of the network consisting of trusted persons giving him information about Iran’s state, incompatibility and contradiction of Constitutional Movement goals with religious rules and regulations of Islam. 45 63 فرهاد زیویار Farhad Zivyar استادیار علوم سیاسی، پژوهشگاه ایران محمدرضا طاهریان Mohammad Reza Taheriyan کارشناس ارشد اندیشة علوم تحقیقات ایران کلیدواژه‌ها: نهضت مشروطه سیدمحمدکاظم یزدی استعمار تاریخ معاصر ایران مرجعیت و حکومت موازین شرع منابع##ابوالحسنی (منذر)، علی (1382). «تصویر یک اصلاح‌طلب: سیدمحمدکاظم طباطبایی یزدی ‘صاحب عروه’ پرچمدار عرصة جهاد و اجتهاد»، نشریۀ زمانه، س 2، ش 15.##ابوالحسنی (منذر)، علی (1386). «مروری بر اندیشه و سیرة سیاسی آیت‌اللّه صاحب عروه»، مجلة تاریخ معاصر ایران، ش 42.##ابوالحسنی (منذر)، علی (1388). «نامه‌های فرزند ‘صاحب عروه الوثقی’ به پدرش دربارۀ مشروطه و شیخ فضل‌الله، نشریۀ نامة تاریخ‌پژوهان، س 5، ش 19.##ابوالحسنی (منذر)، علی (1389). فراتر از روش «آزمون و خطا»؛ زمانه و کارنامة آیت‌الله العظمی آقا سیدمحمدکاظم طباطبایی، تهران: مؤسسة مطالعات تاریخ معاصر ایران.##احمدی، عطا (1370). معرفی یک سند تاریخی: دیدگاه صاحب عروة الوثقی راجع به متمم قانون اساسی مشروطه، تهران: بی‌نا.##بامداد، مهدی (1347). تاریخ رجال ایران در قرون 12 و 13 و 14 هجری، تهران: زوار.##بذرافشان، مرتضی (1376). سیدمحمدکاظم یزدی فقیه دوراندیش، قم: مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزة علمیة قم.##ترکمان، محمد (1362). رسائل، اعلامیه‏های شیخ شهید فضل‌اللّه نوری، تهران: مؤسسة خدمات فرهنگی رسا.##تهرانی (کاتوزیان)، محمدعلی (1379). مشاهدات و تحلیل اجتماعی و سیاسی از تاریخ مشروطیت ایران، تهران: شرکت سهامی انتشار.##جوادزاده (جهانشاه‌لو)، علی‌رضا (1383). «بررسی چهار نظریه در تحلیل اختلاف سیاسی فقهای شیعه در نهضت مشروطیت»، مجلة آموزه، ش 5.##حائری، عبدالهادی (1364). تشیع و مشروطیت در ایران، تهران: امیرکبیر.##دوانی، علی (1377). نهضت روحانیون ایران، ج 1، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.##ذبیح‌زاده، علی‌نقی (1380). «نقش آیت‌اللّه سیدمحمدکاظم یزدی در نهضت مشروطه»، مجلة معرفت، ش 50.##رضوانی، هما (1367). لوایح آقا شیخ فضل‌الله نوری، تهران: تاریخ ایران.##زرگری‌نژاد، غلامحسین (1374). رسائل مشروطیت، تهران: کویر.##صالحی، علی‌محمد (1388). اندیشة سیاسی شیخ فضل‌الله نوری، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.##طباطبائی یزدی، سیدمحمدکاظم (بی‌تا). العروة الوثقی (با حواشی مراجع عظام تقلید)، تهران: مکتبة العلمیة الاسلامیة.##طباطبائی یزدی، سیدمحمدکاظم (بی‌تا). تکملة العروة الوثقی، ج 2،  قم: مکتبة الداوری.##کسروی، احمد (1340). تاریخ مشروطة ایران، تهران: امیرکبیر.##ملک‌زاده، مهدی (1363). تاریخ مشروطة ایران، ج 3، تهران: علمی.##

0 تحولات آرای اخوانی‌ها، از حسن‌البنا تا راشدالغنوشی Study of Variations in Muslim Brotherhood' Thought, from Hassan al-Banna to Rashid al-Ghannushi https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1410.html 0 چکیده هدف از نگارش این مقاله نشان‌دادن این نکته است که بر خلاف آن‌چه معمولاً در ایران اندیشیده می‌شود، تفکر اخوانی یک تفکر یک‌دست و یک‌پارچه نیست و در بین متفکران شاخص اخوانی تفاوت‌های قابل ملاحظه‌ای وجود دارد. در این مقاله ما چهار اندیشمند را از دو نسل متفاوت اخوان برگزیده‌ایم و با بررسی دیدگاه‌های آن‌ها سعی کرده‌ایم نشان دهیم که آن اندیشه‌ای که تفکر اخوانی را به یک کلیت یک‌دست فرو می‌کاهد، اندیشه‌ای ساده‌انگار و نادرست است. به این منظور به بررسی دیدگاه‌های حسن‌البنا و سیدقطب از نسل سنتی اخوان و یوسف‌القرضاوی و راشد‌الغنوشی از نسل جدید متفکران اخوانی پرداخته‌ایم. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که اندیشۀ اخوانیِ نسل پس از البنا و سیدقطب، تغییرات قابل‌توجهی کرده است و برخی از متفکران شاخص اخوانی در اندیشه‌های نسل اول و ازجمله خود البنا تجدیدنظرهای اساسی‌ کرده‌اند. ضمن آن‌که در هر دورۀ خاص نیز تفاوت‌های نسبتاً قابل‌توجهی بین دیدگاه‌های اخوانی‌ها وجود داشته و دارد 1 The main aim of this paper is to make clear that, contrary to what is usually thought in Iran, Muslim brotherhood’s thought is not a unified and integrated one and there are remarkable differences among influential Muslim brotherhood scholars. In this paper four scholars of two different generations of Muslim brotherhood are selected to analyze their standpoint and to show the theory which reduces Muslim brotherhood’s thought to a unified totality is a simplified misconception. Thus analyzing thought of Hassan al-banna and Sayyid Qutb as representatives of the traditional generation of Muslim brotherhood and Yusuf al-Qardawi and Rashid Al-ghannushi as the new generation of Muslim brotherhood’s thinkers we conclude that the thought of post-Hassan Al-banna and Sayyid Qutb generation of Muslim brotherhood has remarkably changed, due to the fundamental changes in the first and most influential generation of Muslim brotherhood scholars including Hassan Al-banna. Furthermore through different periods of time there have been and still are remarkable differences among Muslim brotherhood thought. 65 86 محسن عبادی Mohsen Ebadi دانشجوی‌ دکتری‌ تربیت مدرس ایران mohsenebady@gmail.com سارا شریعتی مزینانی Sara Shariati Mazinani استادیارجامعه‌شناسی، دانشگاه تهران ایران salarsara@hotmail.com کلیدواژه‌‌ها: اخوان‌المسلمین حکومت اسلامی غرب و علوم غربی حقوق زنان منابع##استپان، آلفرد و خوان لینتس (1392). «رژیم‌های جدید: دوگانه دموکراتیک ـ اقتدارگرا»، مجلۀ اندیشة پویا، س 2، ش 7.##آقایی، بهمن و خسرو صفوی (1365). اخوان المسلمین: تاریخ پیدایش تحولات و فعالیت‌های جنبش، تهران: رسام.##بحرانی، مرتضی (1384 الف). «محمد غزالی»، اندیشۀ سیاسی در جهان اسلام از فروپاشی خلافت عثمانی، ج 2، علی‌اکبر علیخانی و دیگران، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی، فرهنگ، و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی.##بحرانی، مرتضی (1384 ب). «مصطفی سباعی»، اندیشۀ سیاسی در جهان اسلام از فروپاشی خلافت عثمانی، ج 2، علی‌اکبر علیخانی و دیگران، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی، فرهنگ، و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی.##البنا، حسن (1371). خاطرات زندگی حسن‌البنا، ترجمۀ ایرج کرمانی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.##البنا، حسن (1388). پیام بیداری، ترجمۀ مصطفی اربابی، تهران: احسان.##البنا، حسن (1404 ق). مجموعه الرسائل الامام الشهید حسن‌البنا، قاهره: المکتبه التوفیقیه.##بورجا، فرانسوا (1392). اسلام سیاسی، نگاهی به تاریخ و اندیشة حرکة النهضة تونس، ترجمة سید‌هادی خسروشاهی، قم: بوستان کتاب.##حسینی، اسحق موسی (1387). اخوان‌المسلمین: بزرگ‌ترین جنبش اسلامی معاصر، ترجمۀ سید‌هادی خسرو‌شاهی، تهران: اطلاعات.##خسروی، غلامرضا (1384). «حسن‌البنا»، اندیشۀ سیاسی در جهان اسلام از فروپاشی خلافت عثمانی، ج‌ 2، علی‌اکبر علیخانی و دیگران، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی، فرهنگ، و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی.##رزق، جابر (1384). دین و دولت در اندیشۀ شهید حسن‌البنا، ترجمۀ محمد‌جواد حجتی کرمانی، تهران: اطلاعات.##غنوشی، راشد (1381). آزادی‌های عمومی در حکومت اسلامی، ترجمۀ حسین صابری، تهران: علمی و فرهنگی.##غنوشی، راشد (1392). راه حل دموکراتیک برای جنبش‌های اسلامی، ترجمة سیدهادی خسروشاهی، قم: مؤسسة بوستان کتاب.##غنوشی، راشد (1390). مصاحبة سایت رسمی جماعت دعوت و اصلاح ایران، <http://www.islahweb.org/content/2011/11/4579>، بازیابی در 10/5/1391.##غنوشی، راشد (1433). اذا لم تعد السلطه الی الشعب قان السعودیه ستقوم بانقلاب، سایت رسمی جماعت دعوت و اصلاح ایران، <http://www.islahweb.org/ar/content/2012/1/4963>، بازیابی در 5/10/1392.##قرضاوی، یوسف (1371). ورشکستگی لیبرالیسم و سوسیالیسم و جنایاتشان بر امت اسلام، ترجمۀ محمد‌تقی رهبر، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.##قرضاوی، یوسف (1379). فقه سیاسی، ترجمۀ عبدالعزیز سلیمی، تهران: احسان.##قرضاوی، یوسف (1381). اخوان‌المسلمین، هفتاد سال دعوت، تربیت و جهاد، ترجمۀ عبدالعزیز سلیمی، تهران: احسان.##قرضاوی، یوسف (1384). مصاحبه با رادیو بی‌بی‌سی عربی، سایت رسمی جماعت دعوت و اصلاح ایران، <http://www.islahweb.org/content/2005/9/12>، بازیابی در 10/05/1391.##قرضاوی، یوسف (1433). نرید أن نبدأ من جدید و أن تتعلم الأمه الأولویات، سایت رسمی جماعت دعوت و اصلاح ایران، <http://www.islahweb.org/ar/content/2012/4/5477>، بازیابی در 6/9/1392.##قطب، سید (1379). عدالت اجتماعی در اسلام، ترجمة محمدعلی گرامی و سیدهادی خسروشاهی، تهران: کلبة شروق.##قطب، سید (1390). نشانه‌های راه، ترجمۀ محمود محمودی، تهران: احسان.##کپل، ژیل (1375). پیامبر و فرعون، ترجمة حمید احمدی، تهران: کیهان.##مرادی، مجید (1384). «سید قطب»، اندیشۀ سیاسی در جهان اسلام از فروپاشی خلافت عثمانی، ج 2، علی‌اکبر علیخانی و دیگران، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی، فرهنگ، و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی.##مصلی، احمد (1391). «گفتمان‌های بنیادگرایی جدید در باب جامعۀ مدنی، کثرت‌گرایی و مردم‌سالاری»، از کتاب جامعۀ مدنی و دموکراسی در خاورمیانه، گزیده و ترجمۀ محمد‌تقی دلفروز، تهران: فرهنگ جاوید.##میشل، ریچارد (1390). تاریخ جمعیت اخوان‌المسلمین از آغاز تا امروز، ج 1، ترجمۀ سید‌هادی خسرو‌شاهی، تهران: اطلاعات.##میشل، ریچارد (1390). تاریخ جمعیت اخوان‌المسلمین از آغاز تا امروز، ج 2، ترجمۀ سید‌هادی خسرو‌شاهی، تهران: اطلاعات.##النمنم، حلمی (1999). سیدقطب و ثوره یولیو، قاهره: مدیریت للنشر و المعلومات.##یکن، فتحی و رامز طنبور (1387). جهانی‌شدن و آیندۀ جهان اسلام، ترجمۀ مولود مصطفایی، تهران: احسان.##Dabashi, hamid (2008). Islamic liberation theology resisting the empire, London: Routledge .##Halverson, Jeffry (2010). Theology and creed in sunni Islam, Basingstoke, Palgrave MacMillan.##Khatab, sayed (2006). The political thought of sayyid qutb, London: Rutledge.##Tibi, bassam (1998). The challenge of fundamentalism, Berkeley: California, university of California press.##Zollner, Barbara H. E (2009). The Muslim brotherhood, hasanal-hudaybi and ideology, London: Rutledge.##

0 مبانی و مؤلفه‌های مفهومی اقتصاد سیاسی بین‌الملل Foundations and Conceptual Framework of International Political Economy https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1411.html 0 چکیده این مقاله به بررسی بنیان‌های نظری و ساختار مفهومی اقتصاد سیاسی بین‌الملل می‌پردازد. سؤال اصلی مقاله این است که تعامل نیروهای سیاسی و اقتصادی چگونه به تکوین و قوام‌یابی اقتصاد سیاسی بین‌الملل انجامیده است؟ متغیرهای مختلفی شامل توسعۀ فزایندۀ به‌هم‌وابستگی اقتصادی، تنش‌زدایی در مناسبات غرب و شرق، فروپاشی سیستم برتون وودز، خیزش حمایت‌گرایی نوین، و مسائل بحران انرژی در تکوین این دیسیپلین نقش اساسی داشتند. در تبیین نحوۀ تعامل منطق‌های اقتصاد و سیاست در عرصۀ بین‌الملل به نگرش سه مکتب لیبرالیسم، رئالیسم، و مارکسیسم اشاره شده و همچنین در پاسخ به چیستی کارکرد و رسالت این دیسیپلین به معرفی دو مکتب امریکایی و بریتانیایی پرداخته شده است. از حوزه‌های موضوعی متنوعی که اقتصاد سیاسی بین‌الملل را تشکیل می‌دهند، پنج موضوع اهمیت اساسی دارند: تجارت بین‌الملل، مالیه بین‌الملل، شرکت‌های چندملیتی، روابط شمال ـ جنوب، و هژمونی. در کلیۀ این حوزه‌ها، تعامل دوجانبه‌ای میان نیروهای اقتصادی و سیاسی وجود دارد. 1 This paper deals with the theoretical foundations and conceptual framework of International Political Economy. The main question is about the interaction of political and economic factors leading to the formation and development of International Political Economy. Different variables during the Cold War including the rise of international economic interdependence, collapse of the Bretton Woods system, emergence of new protectionism, the West- East détente, and the 1970s energy crisis contributed to the formation of IPE as a distinct academic discipline. The three most popular schools of IPE are liberalism, Realism, and Marxism arguing about the interaction of political and economic factors in international relations. The American and Britain schools of IPE represent two conflicting worldviews about the legitimate study of IPE. This academic discipline has been dominated by a set of five important issues: international trade, international finance, multinational corporations, North- South relations, and hegemony. IPE studies mutual interactions between political and economic factors in all the subjects mentioned above. 87 110 عبداله قنبرلو Abdollah Ghanbarloo استادیار روابط بین‌الملل پژوهشگاه ایران کلیدواژه‌ها: لیبرالیسم رئالیسم مارکسیسم مکتب امریکایی مکتب بریتانیایی تجارت بین‌الملل مالیه بین‌الملل شرکت‌های چندملیتی روابط شمال ـ جنوب هژمونی منابع##سالواتوره، دومینیک (1379). نظریه‌ها و سیاست‌های اقتصاد بین‏الملل: مالیه بین‏الملل، ترجمة حمیدرضا ارباب، تهران: نشر نی.##قنبرلو، عبداله (1389). اقتصاد سیاسی مداخله‌گرایی در سیاست خارجی امریکا، تهران: پژوهشکدة مطالعات راهبردی.##گیلپین، رابرت، جین ام. گیلپین (2001).  اقتصاد سیاسی جهانی: درک نظم اقتصاد بین‏الملل، ترجمة مهدی میر‌محمدی، محمود یزدان‌فام، علی‌رضا خسروی، و محمد جمشیدی، تهران: تدبیر اقتصاد.##Cohen, Benjamin J. (2007). ‘The Transatlantic Divide: Why Are American and British IPE so Different?’, Review of International Political Economy, 14: 2.##Cooper, Richard N. (1968). The Economics of Interdependence, New York: MacGraw-Hill.##Frieden, Jeffry A. and David A. Lake (2000). ‘Introduction: International Politics and International Economics’, Jeffry A. Frieden and David A. Lake (eds.), International Political Economy: Perspectives on Global Power and Wealth, 4th edn, London: Routledge.##Gilpin, Robert (1975 a). ‘Three Models of Future’, C. Fred Bergesten and Lawarence B. Krause (eds.), World Politics and International Relations, Washington: Brookings.##Gilpin, Robert (1975b). US Power and Multinational Corporation, New York: Basic Books.##Gilpin, Robert, with the assistance of Jean M. Gilpin (1987). The Political Economy of International Relations, Princeton, N. J.: Princeton University Press.##Katzenstein, Peter J. (1976). ‘International Relations and Domestic Structures: Foreign Economic Policies of Advanced Industrial States’, International Organization, 30: 1.##Katzenstein, Peter J. (ed.) (1976). Between Power and Plenty: Foreign Economic Policies of Advanced Industrial States, Madison, WI: University of Wisconsin Press.##Keohane, Robert O. (1980). ‘The Theory of Hegemonic Stability and Changes in International Economic Regimes, 1967-1977’, Ole R. Holsti, Randolph M. Siverson, and Alexander L. George (eds.), Change in International System, Boulder, CO: Westview Press.##Keohane, Robert O. (1984). After Hegemony: Cooperation and Discord in the World Political Economy, Princeton, NJ: Princeton University Press.##Keohane, Robert O. (2009). ‘The Old IPE and the New’, Review of International Political Economy, 16: 1.##Keohane, Robert O. and Joseph S. Nye Jr. (1977). Power and Interdependence: World Politics in Transition, Boston: Little Brown.##Keohane, Robert O. and Joseph S. Nye Jr. (eds.) (1972). Transnational Relations and World Politics, Cambridge, M. A: Harvard University Press.##Kindleberger, Charles P. (1970). Power and Money: The Politics of International Economics and the Economics of International Politics, New York: Basic Books.##Kindleberger, Charles P. (1973). The World in Depression 1929 - 1939, Berkeley and Los Angeles: University of California Press.##Krasner Stephen D. (1976). ‘State Power and the Structure of International Trade’, World Politics 28: 3.##Krasner Stephen D. (1983). ‘Structural Causes and Regime Consequences: Regimes as Intervening Variables’, Stephen D. Krasner (eds.), International Regimes, Ithaca, NY: Cornell University Press.##Lake, David A. (2009). ‘TRIPs across the Atlantic: Theory and Epistemology in IPE’, Review of International Political Economy, 16: 1.##Milner, Helen V. (1988). Resisting Protectionism: Global Industries and the Politics of International Trade, Princeton, N. J.: Princeton University Press.##Murphy, Craig N. and Douglas R. Nelson (2001). ‘International Political Economy: A Tale of Two Heterodoxies’, British Journal of Politics and International Relations, 3:3.##Ruggie, John G. (1975). ‘International Responses to Technology: Concepts and Trends’, International Organization, 29: 3.##Schwartz, Herman M. (2000). States versus Markets: The Emergence of a Global Economy, 2nd edn, Basingstoke: Palgrave.##

0 جریان‌های سلفی؛ از انقیاد تا افراط‌گرایی Salafi Movements; from Subjection to Extremism https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1412.html 0 چکیده سلفیه به‌صورت یک جریان فکری ـ مذهبی به شیوه‌ای انتقادی در بین جامعۀ اهل سنت ظاهر شد، به‌تدریج رنگ سیاسی به خود گرفت، و درنهایت به یک جریان فکری سیاسی تبدیل گردید. با وجود این، پس از مدتی منازعات فکری و عقیدتی موجب اختلاف میان رهبران و طرفداران این جریان گردید. دسته‌ای از آن‌ها به نام «جامیه» در کنار حکومت قرار گرفتند و اطاعت از سلطان را لازم دانستند. دستۀ دوم «سروریه» نام گرفتند که با تشکیک در تقلیدگرایی و با فردی‌سازی فتوا زمینۀ خروج بر سلطان را فراهم کردند. دستۀ سوم به نام «قطبیه» نسخۀ بیگانه را برای کشورهای اسلامی نفی کردند و شعار جهادگرایی و حق مجازات سلطانی که رفتار اسلامی نداشته باشد را تبلیغ کردند. و درنهایت، دستۀ چهارم تشکیک در تقلیدگرایی سروریه و جهادگرایی قطبیه را درهم آمیختند و به‌نام «القاعده» مبارزۀ جهانی و افراط‌گرایی را عملیاتی نمودند. در مقالۀ حاضر با گزارشی از این جریان‌های سلفی، چگونگی تحول پدید‌آمده در جریان سلفیه، از انتقاد تا افراط‌گرایی، توضیح داده‌ می‌شود. از دیدگاه حاکم بر مقاله، مهم‌ترین عامل این تحول، شرایط سیاسی ـ اجتماعی حاکم بر کشورهای اسلامی و فرایند‌های حاکم بر مناسبات این کشورها در نظم جدید جهانی است. 1 Salafiyah appeared among the Sunni community as a religious movement in a critical manner and gradually took on a political color which eventually changed into a political movement. After a while, their religious strife caused some discrepancies between leaders and followers. A group of them called “Jamieh” supported the government and considered the obedience of the ruler (King) necessary. The second group, “Srurieh”, by individualization of “Fatva” prepared the ground for disobedience to the ruler (king).The third party, “Qotbieh“, with their jihadist propaganda, promoted the idea of Sultanate punishment if his behavior was not Islamic. Finally, the fourth group called “Al Qaeda”, Came up with a combination of skepticism in Srurie and jihadist propaganda of Qotbiye and initiated the world struggle and the extremism. This essay describing these Salafi movements, explains their evolution from subjection to extremism. For the authors, the most important factor of this evolution, is the social and political conditions prevailing in the Muslim world and the processes that govern the relations between the countries in the new world order. 111 132 منصور میراحمدی Mansour Mirahmadi دانشیار علوم سیاسی، شهید بهشتی ایران m-mirahmadi@sbu.ac.ir علی‌اکبر ولدبیگی Aliakbar Valadbeygi کارشناس‌‌ارشد باقرالعلوم ایران کلیدواژه‌‌ها: جریان‌های سلفی سروریه جامیه قطبیه القاعده انقیاد افراط‌گرایی منابع##اسماعیلی، حمیدرضا (1386). القاعده از پندار تا پدیدار، تهران: اندیشه‌سازان نور.##اکرم‌عارفی، محمد (1378). «مبانی مذهبی و قومی طالبان»، مجلة علوم سیاسی، ش 4، <http://www.hawzah.net/fa/article>، 10/5/89.##الامین، سیدمحسن (1365). کشف الارتیاب، تهران: امیرکبیر.##بخشی شیخ احمد، محمد (1385). بررسی عوامل اندیشه‌ای و عینی شکل‌گیری القاعده، پایان‌نامة کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی تهران.##برزگر، ابراهیم (1390). استعارة صراط در اندیشۀ سید قطب، تهران: دانشگاه امام صادق (ع).##پژوهشکدة مطالعات روابط بین‌الملل، «سلفی‏‌گرایی در سوریه و آیندة بحران»، <http://riirpolitics.com>، بازیابی در 2/3/93.##پولی، میشل، خالد دوران (1380). بن لادن کیست؟ ترجمة مهشید میرمعزی، تهران: روزنه.##حوزه نت (1375)، «صلح با ابلیس»، مجلات علمی خبری میقات حج بهار، ش 15، <http://www.hawzah.net/fa/magazine/magart>.##خبرگزاری جمهوری اسلامی (1390). «قطر در رؤیای دست‌یابی به قدرت منطقه‌ای»، <http://irna.ir/fa/News>، بازیابی در 16/9/90.##خبرگزاری فارس (1393). «چرا ترکیه به دنبال تغییر رژیم در سوریه است»، <http://www.farsnews.com/newstext>، در بازیابی 17/2/93.##خبرگزاری مهر (1393). «شیخ فتنه‌گر سیطرۀ داعش بر برخی مناطق عراق را انقلاب مردمی خواند»، <http://www.mehrnews.com/detail/News>، بازیابی در 25/3/93.##خوش‌آیند، حمید (1392). «از سلفی‌های درباری تا سلفی‌های سیاسی جهادی»، شبکة خبر، <www.irinn.ir/news>، بازیابی در 31/1/92.##دکمجیان، هرایر (1377). جنبش‌های اسلامی معاصر در جهان عرب، ترجمة حمید احمدی، تهران: کیهان.##روزنامة جمهوری اسلامی (1392). «سلفی‌گری در گفت‌وگو با داوود فیرحی»، <www.feirahi.ir/?articel>، بازیابی در 17/4/92.##سایت خبری تحلیلی فاریاب نیوز (1392). «بن‌باز خادم و غلام رژیم صهیونیستی»، <http://www.faryabnews.ir/press/index.php/component/content/article/1-latest-news>، بازیابی در 21/6/92.##سمیر المغربی، أبوالبراء (1393). «اقوال علماء السنه المعتبرین فی جماعه اخوان المسلمین»، <http://www.ajurry.com/vb/showthread>، بازیابی در 21/2/93.##الصویان، محمد بن‌عبدالرحمن الصویان (1410). مَنهج أهل السُنة والجماعَة فی تَقویمُ الرِجالِ و مُؤَلفاتِهِم، الریاض: شارع العلیا العام.##عبدالفتاح الخالدی، صلاح (1370). امریکا از دیدگاه سید قطب، ترجمة مصطفی اربابی، تهران: احسان.##عزام، عبدالله (1393). «عملاق الفکر الاسلامی؛ الشهید سید قطب»، <http://www.tawhed.ws>، بازیابی در 29/2/93.##عزام، عبدالله (1393). «سید قطب؛ عشرون عاما علی الشهاده»، <http://www.tawhed.ws>، بازیابی در 29/2/93.##علیزاده موسوی، سیدمهدی (1390). «جریان‌های درون وهابیت»، پایگاه پژوهشی تخصصی وهابیت‌شناسی، <http://www.vahhabiyat.com/showdata.aspx>، 8/12/90.##العماد، عصام (1385). «جریان‌های جدید وهابیت»، <http://www.shia-news.com>.##العماد، عصام (1387). «جریان‌های جدید وهابیت»، شیعه نیوز، <http://www.shia-news.com>، بازیابی در 27/8/87.##عمیر المدخلی، ربیع بن هادی (1393). منهج اهل السنه فی نقد الرجال و الکتب والطوائف، <http://www.rabee.net>، بازیابی در 21/2/93.##فدوی، عبدالقیوم (1381). اسامه بن لادن و ماجراها، کابل: مفاخر.##فردا نیوز، «وصیت‌نامة بن لادن»، <http://www.fardanews.com/fa/news>.##فیرحی، داوود (1393). «اعتدال و افراط؛ ایران در منطقه»، وب‌سایت خبری تحلیلی فرارو؛ نشست انجمن علوم سیاسی ایران با همکاری پژوهشکدة مطالعات استراتژیک خاورمیانه، <http://fararu.com/fa/news>، بازیابی در30/5/93.##قزوینی، سیدمحمدحسن (1366). فرقۀ وهابی و پاسخ به شبهات آن‌ها، ترجمة علی دوانی، تهران: وزارت ارشاد.##قطب، سید (1369). ویژگی‌های ایدئولوژی اسلامی، ترجمة سید‌محمد خامنه‌ای، تهران: کیهان.##قطب، سید (1358). اسلام و استعمار، ترجمة محمد‌جعفر امامی، قم: امید.##کوپل، ژیل (1366). پیامبر و فرعون، ترجمة حمید احمدی، تهران: کیهان.##مارسدن، پیتر (1379). طالبان: جنگ، مذهب و نظم نوین در افغانستان، ترجمة نجله خندق، تهران: وزارت امور خارجه.##موسوی علیزاده، سیدمهدی (1390). «گرایش‌های فکری سلفیه در جهان امروز، مفهوم‌شناسی و تاریخ سلفیه، گونه‌شناسی سلفیه»، پایگاه پژوهشی تخصصی وهابیت‌شناسی، <http://www.vahhabiyat.com/showdata>، 13/10/90.##مهدی‌زاده کابلی (1388). «سازمان القاعده»، دانشنامة آریانا، < http://database-aryana-encyclopaedia.blogspot.com>، بازیابی در 13/10/88.##میراحمدی، منصور (1385). «مقایسة ویژگی‌های معرفت‌شناختی جریان‌های فکری سیاسی معاصر در جهان اسلام»، مجلة رهیافت‌‌های سیاسی و بین‌المللی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، زمستان، ش 8، <http://www.ensani.ir>.##نجات، سیدعلی (1393). «جریان‌شناسی سلفی‌های جهادی تکفیری در بحران سوریه»، شبکة اینترنتی آفتاب، <http://www.aftabir.com/articles/view/politics/political_science>، بازیابی 9/5/93.##نجمی، احمد (1386). «سید قطب؛ طلایه‌دار بیداری اسلامی»، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، <http://www.irdc.ir/fa/content>، 26/2/1386.##«نفوذ تفکر اخوان‌المسلمین در مراکز فکری سلفی‌های عربستان»، به نقل از فهد الشقیران «جامیه السعودیه و الموقف من الجماعات الاخری»، <http://al-kafi.com/news>، 4/4/92.##متقی، ابراهیم (1393). «ریشه‌ها و آیندة داعش»، ملت آنلاین، <http://mellatonline.ir/news>، بازیابی در 13/04/93.##نقشبندی، مریوان (1393). «ماهیت داعش»، خبرگزاری فارس، <http://www.farsnews.com/newstext>، بازیابی در 23/5/۹۳.##

0 نقش نخبگان سیاسی در رشد و توسعۀ متوازن جوامع معاصر آسیایی The Role of Political Elites in balanced Growth and Development of Contemporary Asian Societies https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1413.html 0 چکیده در این مقاله نقش و تأثیرات نخبگان در سه کشور ایران، ژاپن، و ترکیه بررسی شده است که در مجموع نقش نیروی انسانی و اندیشۀ نخبگان سیاسی و علمی در به‌کارگیری ظرفیت‌های داخلی و بین‌المللی به‌عنوان الگو و مدلی برتر نسبت به سایر عوامل می‌تواند درجۀ اهمیت آنان بر جنبه‌های مختلف توسعه را نشان دهد. رویکرد رهبران و نخبگان این کشورها در فراهم‌نمودن زمینه‌های رشد سیاسی، آموزشی، و اقتصادی بر اساس عوامل مرتبط با امر توسعۀ متوازن تجزیه و تحلیل شده است و همچنین، به ضعف و کاستی برخی از کشورهای مورد مطالعه از جمله ایران در جهت عدم‌حرکت متوازن به سوی توسعۀ فراگیر و پلورالیسم، خصوصاً در دوران پهلوی‌ها، از منظر تاریخی، سیاسی، و اجتماعی اشاره شده است. همچنین بر تفاوت بین رشد و توسعه از نظر تمرکز رشد بر کمیت از یک سو و توسعه از سوی دیگر تأکید شده است. روش توصیفی و تحلیلی و نیز الگوی تطبیقی با استفادة حداکثر از ظرفیت‌ها و مقتضیات برای شناخت هرچه بهتر پارامترهای تأثیرگذار در موضوع و اهداف تحقیق و پژوهش روش این پژوهش بوده است. نتایج نشان می‌دهد که نخبگان سیاسی تأثیرات مثبت و بعضاً منفی در روند رشد و توسعۀ متوازن جوامع مورد تحقیق داشته‌اند. 1 To identify the factors involved in the process of balanced growth and development of Asian countries, it is absolutely necessary to explore the roles played by political elites of such countries as well as their approach to the problem and their function. The present paper tries to present a certain definition of the elite, in general, and political elite, in particular, and aims at studying their role and impact as well as their goals in Iran, Japan and Turkey in order to show their superiority over other factors involved in the societies under development due to their capacity of acting as national and international role models. The roles played by leaders and elite in providing political, educational and economic growth based on relevant factors to the balanced growth and development is studied. Meanwhile the weaknesses and shortcomings of some countries including Iran, particularly in the Pahlavi era, in regard to the lack of a balanced movement towards inclusive development and pluralism have been investigated from historical, political and social aspects. The research is descriptive, analytical and comparative in nature and relies upon library works and documents with maximum use of capacities to gain a better understanding of the effective parameters in the subject and research objective. The results show the political elites have had positive and in some cases negative effects in the process of growth and balanced development of the societies studied; therefore the study of these countries’ development status before the period of elites’ absence and the period after their presence and leadership makes the state of intellectuality and operational state necessary to study for any researcher. 133 158 عبدالحسن نوریان Abdolhassan Nourian مربی علوم سیاسی، دانشگاه آزاد ایران poya7925@yahoo.com کلیدواژه‌ها: نخبگان سیاسی توسعه رشد نخبه مدیریت منابع##آبراهامیان، یرواند (1381). ایران بین دو انقلاب، ترجمة احمد گل‌محمدی، محمد‌ابراهیم فتاحی ولیلایی، تهران: نی.##ازغندی، علیرضا (1370). مسابقۀ تسلیحاتی و جهان سوم، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.##ازغندی، علیرضا (1377). ناکارآمدی نخبگان سیاسی ایران بین دو انقلاب، تهران: قومس.##بروجردی، محمد (1380). اتحادیة ملل جنوب شرق آسیا، تهران: انتشارات وزارت خارجه.##بشیریه، حسین (1381). جامعه‌شناسی سیاسی، تهران: نشر نی.##تودارو، مایکل (1364). توسعۀ اقتصادی در جهان سوم، ترجمة غلامعلی فرجادی، ج 1، تهران: وزارت برنامه و بودجه.##جهانبگلو، رامین (1382). گاندی و ریشه‌های فلسفی عدم‌خشونت، ترجمة هادی اسماعیل‌زاده، تهران: نشر نی.##حافظیان، محمدحسین (1383). «ترکیه: نخبگان سیاسی ـ نظام و چالش‌های دموکراسی»، فصل‌نامة راهبرد، ش 31.##حافظیان، محمدحسین (1383). «نقش ساختار دولت و ماهیت نخبگان در توسعه‌یافتگی»، رسالة دکتری، دانشگاه تهران.##دراکر، پیتر فردیناند (1386). رونوشت پیتر دراکر، ترجمة فضل‌اله امینی، تهران: فرا.##دو ورژه، موریس (1349). اصول علم سیاست، ترجمة ابوالفضل قاضی، تهران: شرکت سهامی کتاب‌های جیبی.##دوتوکویل، الکسی (1362). انقلاب فرانسه و رژیم پیش از آن، ترجمة محسن ثلاثی، تهران: نقره.##دیوید، فردآر (1385). مدیریت استراتژیک، ترجمة علی پارسائیان و سید‌محمد اعرابی، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.##رضاقلی، علی (1377). جامعه‌شناسی نخبه‌کشی، تهران: نی.##زونیس، ماروین (1387). روانشناسی نخبگان سیاسی ایران، ترجمة پرویز صالحی، سلیمان امین‌زاده، زهرا لبادی، تهران: چاپخش.##سریع‌القلم، محمود (1376). عقل و توسعه‌یافتگی، تهران: علمی و فرهنگی.##سریع‌القلم، محمود (1380). عقلانیت و آیندۀ توسعه‌یافتگی ایران، تهران: مرکز پژوهش‌های علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه.##سریع‌القلم، محمود (1382). جهانی‌شدن: تعامل یا تعارض حاکمیت ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک.##عظیمی، فخرالدین (1372). بحران دموکراسی در ایران، ترجمة عبدالرضا هوشنگ مهدوی، بیژن نوذری، تهران: البرز.##عنایت، حمید (1384). بنیاد فلسفۀ سیاسی در غرب، تهران: زمستان.##غنی‌نژاد، موسی (1384). روزنامة ایران، 18/2/1384.##فوران، جان (1385). مقاومت شکننده، تاریخ تحولات اجتماعی ایران، ترجمة احمد تدین، تهران: مؤسسة خدمات فرهنگی رسا.##کندی، پل (1374). در تدارک قرن بیست و یکم تا سال 2025، ترجمة عباس مخبر، تهران: طرح نو.##گن ذیر، ایرنه (1369). کارگردانی دگرگونی سیاسی در جهان سوم، ترجمة احمد تدین، تهران: سفیر.##لارسون، توماس و دیوید اسکیدمور (1379). اقتصاد سیاسی بین‌الملل، ترجمة احمدساعی و مهدی تقوی، تهران: قومس.##مطیع، ناهید (1382). مقایسة نقش نخبگان در فرایند نوسازی ایران و ژاپن (1840 - 1920)، تهران: شرکت سهامی انتشار.##میلز، سی رایت (1383). نخبگان قدرت، ترجمة بنیاد فرهنگی پژوهش غرب‌شناسی، تهران: فرهنگ مکتوب.##واردی، محمد (1384). کتاب سبز ژاپن، تهران: انتشارات وزارت خارجه.##هانتینگتون، ساموئل (1383). سامان سیاسی در جوامع دستخوش دگرگونی، ترجمة محسن ثلاثی، تهران: علم.##همایون کاتوزیان، محمدعلی (1373). اقتصاد سیاسی ایران از مشروطیت تا پایان سلسلة پهلوی، ترجمة محمدرضا نفیسی و کامبیز عزیزی، تهران: مرکز.##Diamond, Larry, Rethin Cirilsoiety (1994). Toward Democratic Consolidatin Journal of Democracy.##International Monetary fund) 2009(.##Jamal A., Bill Robert Springborg (2000). Politics in The middle East, London: Langman.##Laswell, Harold (1936). Polities: Who Gets WHAT, WHEN, How, New yourk: nopublisher.##Nixon Richard (1982). Leaders, New yourk: warner Books.##World Bank, 2008.##