جستارهای سیاسی IHCS جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 IHCS 13 علمی-پژوهشی مطالعات پسااستعماری، تلاش متن‌‌محور در جهت وارونه‌سازی چشم‌اندازها (با تأکید بر بازشناسی رویکردهای متفاوت) انصاری منصور استادیار پژوهشکدۀ امام خمینی (ره) درودی مسعود دانشجوی دکتری علوم سیاسی، 23 08 2014 5 12 1 23 03 01 2014 23 04 2014 Copyright © 2014, IHCS. 2014 https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1407.html

چکیده مطالعات پسا‌‌استعماری مجموعه‌‌ای از ره‌یافت‌‌های نظری است که، با تأکید بر پیامدهای استعمارگرایی، به تحلیل گفتمان استعماری می‌‌پردازد. از جهتی، نقد پسااستعماری در پی فهم موقعیت کنونی از طریق بازاندیشی و واکاوی و تحلیل انتقادی تاریخ استعماری گذشته است که بیش از آن‌که دربارۀ هند، افریقا، امریکای لاتین، خاورمیانه، و اروپا باشد، دربرگیرندۀ خیال‌‌پروری‌‌ها و سرهم‌‌بندی‌‌ها و دریافت‌‌های یک‌‌جانبۀ غربی دربارة «غرب» و «شرق» است. به‌ طور کلی، مطالعات پسااستعماری تلاشی متن‌محورانه در جهت وارونه‌‌سازی چشم‌انداز غربی به دیگریِ غیرغربی است. دامنۀ وسیع موضوعات مورد علاقۀ‌‌ مطالعات پسااستعماری را از نظریه و نقد ادبی تا مطالعات اقتصاد سیاسی و پژوهش دربارۀ‌ حکومت‌‌های استعماری و مسئلۀ‌‌ هویت و مطالعات فرهنگی در بر می‌‌گیرد. این امر باعث ابهامات و مناقشاتی در برخوردهای نخستین مخاطبان و پژوهشگران با این حوزه از مطالعات شده است و تدقیق در رویکردهای این مطالعات ضروری می‌‌نماید. مقالۀ حاضر بر آن است تا به این سؤال پاسخ دهد که ماهیت و ادعای مطالعات پسااستعماری چیست و چه رویکردهای درون‌مطالعاتی دارد. در پاسخ به این سؤال، سعی می‌‌شود از ره‌گذر بررسی مطالعات پسااستعماری و رویکردهای متضاد آن به شناخت هر چه صحیح و دقیق‌‌تر این حوزۀ‌‌ مطالعاتی دست یابیم.

 کلیدواژه‌ها: مطالعات پسااستعماری غرب شرق بازنمایی دیگری فرودست گفتمان دانش/ قدرت منابع آریایی‌‌نیا، مسعود (1389). درآمدی بر علوم انسانی انتقادی (مجموعه‌مقالات)، تهران، پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم. بوین، علی و علی رطانسی (1380). «پست‌مدرنیسم و جامعه: نظریه و سیاست پست‌‌مدرنیسم»، پست‌مدرنیته و پست‌مدرنیسم؛ تعاریف، نظریه‌‌ها و کاربست‌‌ها، ترجمۀ حسینعلی نوذری، تهران: نقش جهان. پری، بنیتا (1388). «نهادینه‌‌شدن مطالعات پسااستعماری»، ترجمۀ جلیل کریمی، دربارۀ مطالعات فرهنگی، گردآوری و ویرایش جمال محمدی، تهران: چشمه. ترنر، جاناتان (1384). شرق‌‌شناسی، پست‌‌مدرنیسم و جهانی‌‌شدن، ترجمۀ محمدعلی‌ ‌محمدی، تهران: یادآوران. جیمسون، فردریک (1389). پست‌مدرنیسم: منطق فرهنگی سرمایه‌‌داری متأخر، ترجمۀ مجید محمدی و فاطمه گیوه‌‌چیان و فرهنگ رجایی، تهران: هرمس. درودی، مسعود (1390). «مفهوم ‘استعمار’ در گفتمان سیاسی امام خمینی (ره) بر اساس رویکرد پسااستعماری»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد علوم سیاسی، تهران: پژوهشکدۀ امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی. درودی، مسعود (1393). «درآمدی اجمالی بر مطالعات پسااستعماری و رویکردهای آن»، کتاب ماه علوم اجتماعی، ش 175. دهشیری، محمدرضا (1390). «از شرق‌‌شناسی تا مطالعات پسااستعماری: رویکردی میان رشته‌‌ای»، فصل‌نامۀ مطالعات میان رشته‌‌ای در علوم انسانی، دورۀ سوم، ش 4. ساعی، احمد (1385). «مقدمه‌‌ای بر نقد و نظریۀ پسااستعماری»، فصل‌نامۀ سیاست دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ش 73. سردار، ضیاء‌‌الدین (1387). شرق‌‌شناسی، ترجمۀ محمدعلی قاسمی، تهران، پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی. سعید، ادوارد (1377). شرق‌‌شناسی، ترجمۀ عبدالرحیم گواهی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی. سیدمن، استیو (1386). کشاکش آراء در جامعه‌‌شناسی، ترجمۀ هادی جلیلی، تهران: نشر نی. شاهمیری، آزاده (1389). نظریه و نقد پسااستعماری، تهران: علمی. کریمی، جلیل (1386). «مقدمه‌‌ای بر مطالعات پسااستعماری»، مجلۀ زریبار، ش 63. کریمی، جلیل (1388). «اندیشۀ انتقادی پسااستعماری»، درآمدی بر علوم انسانی انتقادی، به اهتمام مسعود آریایی‌‌نیا، تهران: پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم و تحقیقات. گاندی، لیلا (1388). پسااستعمارگرایی، ترجمۀ مریم عالم‌‌زاده و همایون کاکاسلطانی، تهران: پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی. محمدپور، احمد و مهدی علیزاده (1390). «تولد غرب و برساخت شرق دیگری‌شده از رویکرد پسااستعماری»، فصل‌نامۀ مطالعات ملی، س 12، ش 45. مک‌‌آفی، نوئل (1385). ژولیا کریستوا، ترجمۀ مهرداد پارسا، تهران: مرکز. مهدی‌‌زاده، سیدمحمد (1387). رسانه‌‌ها و بازنمایی، تهران: دفتر مطالعات و توسعۀ رسانه‌‌ها. مهرآئین، مصطفی (1386). «شرایط تولید فرهنگ: ریشه‌های ظهور مدرنیسم اسلامی در هند، مصر و ایران»، پایان‌نامۀ دکتری جامعه‌‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس. موللی، کرامت (1383). مبانی روان‌کاوی فروید و لاکان، تهران: نشر نی. میلز، سارا (1388). گفتمان، ترجمۀ فتاح محمدی، زنجان: هزارۀ سوم. یانگ، رابرت (1391). درآمدی اجمالی بر پسااستعمارگری، ترجمۀ فاطمه مدرسی و فرح قادری، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. Ashcroft, Bill, Griffith Gareth and Helen Tiffin (2007). Post-colonial Studies; The Key Concepts, London: Routledge 2 Edition. Bart Moore, Gilbert (2003). ‘Homi Bhabha’, Key Contemporary social Theories, London: Bllackwell. Bhabha, Homi (1994). The Location of Culture, London: Routledge Classics. Derrida, Jack (2001). Writing and Difference, Trans. First Published in Great Britain 1987 by Routledge and Kegan Paul, Ltd. Fanon, Frantz (1952). BlackSkin, White Masks, Trans. Charles Lam Markmann, NewYork: Grove Press. Fanon, Frantz (1961). The Wretched of The Earth, Trans. Constance Farrington, London: MacGibbon and Kee. Foucault, Michel (1976). The History of Sexuality: An Introduction, Knopf Doubleday Publishing Group. McLeod, John (2007). The Routledge Companion to Postcolonial Staudies, London: Routledge. O`Hanlon, R. and D. Washbrook (2002). ‘After Orientalism: Culture, Criticism, and Politics in the Third world’ , Postcolonialism: Critical Concepts in Literary and Cultural Studies, London and NewYork: Routledge. Spivack, Gayatri (1985). ‘Three Women`s Texts and a Critique of Imperialism’, Critical Inquiry, Vol. 12. Spivack, Gayatri (1987). In Other Worlds: Essays in cultural politics, Methuen, NewYork. Spivack, Gayatri (1988). ‘Can the subaltern speak?’, Marxist Interpretations of Culture, Cary Nelson and Lawrence Grossberg (eds.), Macmillan Education, Basingstoke. Spivack, Gayatri (1990). The Postcolonial Critic: Interviews Strategies, Dialogues, Sarah Harasym (ed.), Routledge, New York. Spivack, Gayatri (1999). A Critique of Postcolonial Reason: Toward a History of the Vanishing Present, Cambridge, Mass. and London, Harvard University Press, Calcutta, Seagull Press.
جستارهای سیاسی IHCS جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 IHCS 13 علمی-پژوهشی فلسفۀ تکنولوژی و نظریۀ روابط بین‌الملل: به ‌‌سوی یک هستی‌‌شناسی نوین اجتماعی دانش‌نیا فرهاد استادیارعلوم سیاسی رازی کرمانشاه 23 08 2014 5 12 25 43 25 05 2014 01 08 2014 Copyright © 2014, IHCS. 2014 https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1408.html

چکیده پرسش از ماهیت تکنولوژی و نسبت آن با نظریه‌پردازی روابط بین‌‌الملل در بسترهای زمانی و مکانی مختلف اهمیت یکسانی نداشته است. تحولات مربوط ‌به انقلاب در فناوری اطلاعات و ارتباطات، به‌جهت تأثیرگذاری عمیق بر فرماسیون اقتصادی ـ اجتماعی جوامع و بازصورت‌بندی نظام اقتصاد سیاسی بین‌الملل، موضوع تکنولوژی و مکانیسم عملکرد آن را از حاشیه به متن فرایند نظریه‌پردازی این حوزه آورده است. در این راستا پرداختن به جایگاه و نقش تکنولوژی در روابط بین‌‌الملل نیازمند تأمل و تعمق فلسفی در باب سرشت تکنولوژی و نسبت آن با واقعیت روابط بین‌‌الملل است. مفروض فلسفۀ تکنولوژی این است که پدیدۀ مذکور را نمی‌توان به چهرۀ تکنیکی و مصنوع آن تقلیل داد، بلکه این پدیده با ساخت و تکوین واقعیات و معنابخشی به آن یعنی با مبانی فرانظری هستی‌شناسانه و معرفت‌شناسانۀ تفکر سروکار دارد. پرسشی که در مقالۀ حاضر پردازش می‌گردد این است که تحولات تکنولوژیک چه تأثیری بر ساختار اقتصاد سیاسی و روابط بین‌‌الملل برجای گذاشته و چه نسبتی با فرایند نظریه‌‌پردازی در این حوزه برقرار می‌‌کند؟ مدعای مقاله این است که تحولات تکنولوژیک به‌‌مثابۀ عنصر اصلی بازصورت‌‌بندی نظام اقتصاد سیاسی جهانی چهارچوبی را برای تحلیل در اختیار فرایند نظریه‌پردازی اقتصاد سیاسی و روابط بین‌‌الملل قرار می‌دهد.

 کلیدواژه‌ها: تکنولوژی نظریه‌پردازی اقتصاد سیاسی روابط بین‌‌الملل هستی‌شناسی اجتماعی منابع دانش‌نیا، فرهاد (1387). «مناظرۀ چهارم: گسست پارادایمیک در حوزۀ نظری روابط بین‌الملل»، پژوهش‌نامة علوم سیاسی، ش 10. دانش‌نیا، ‌فرهاد (1389). تحولات اقتصاد سیاسی جهانی و صنعتی‌شدن جهان سوم، پایان‌نامۀ دکتری، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکدة علوم اقتصادی ‌ـ سیاسی. سمیر، امین (1358). یک بحران در ساختمان امپریالیسم، ترجمۀ عبدالکریم رشیدیان، تهران: پژواک. کاستلز، مانوئل (1380). عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه، و فرهنگ (ظهور جامعۀ شبکه‌‌ای)، ترجمة احد علیقلیان و افشین خاکباز، تهران: طرح نو. نگری، آنتونیو و مایکل هارت (1384). امپراتوری، ترجمۀ رضا نجف‌زاده، تهران: قصیده‌سرا. Ashley, R. K. (1980). The Political Economy of War and Peace: The Sino-Soviet Triangle and the Modern Security Problematique, London: Pinter. Booth, k. (1995). Dare not to know: international relations theory versus the future, in Ken Booth and Smith Steve (eds.), International Relations Theory Today, Polity. Cox, R. W. (1992) ‘Towards a post-hegemonic conceptualization of world order: reflections on the relevancy of Ibn Khaldun’, Governance without Government: Order and Change in World Politics, in IN. Rosenau and E.-O.Czempiel (eds), Cambridge: Cambridge University Press. Cox, R. W. (1993). Structural Issues of Governance: Implication for Europe in Stephen, Gill, Gramsci: Historical Materialism and International Relations, Cambridge: Cambridge. University Press. Cox, R. W. (1994). ‘Global restructuring: making sense of the changing international political economy’, Political Economy and the Changing Global Order, in R.Stubbs and G. R. D. Underhill (eds), London: Macmillan. Kennedy, P. (1989). The Rise and Fall of the Great Powers, New York: Vintage. Keohane, R. O. and Nye, J. S. (eds) (1977) Power and Interdependence, Boston, M. A.: Little, Brown. Little, R. (1995). ‘international relations and triumph of capitalism’, International Relations Theory Today. Polity, in Ken Booth and Smith Steve (eds.), Cambridge: Polity Press. Mansell, R. Avgerou, D. C. Quah, and R. Silverstone (2007). The Oxford Handbook of Information and Communication Technologies, Oxford university press. Ronen, Palan. (2002). Technological metaphors and theories of international relations. Rosenau, j. and j. p. Singh (2002). Information Technologies and Global Politics: The Changing Scope of Power and Governance, State University of New York Press. Rosenau, J. N. (1990). Turbulence in World Politics, London: Harvester-Wheatsheaf. Strange, S. (1988). States and Markets, London: Pinter. Strange, S. (1994). ‘Rethinking structural change in the International Political Economy: state, firm and Diplomacy, in Global Political Economy’, Richard Stubs and Geoffrey Underhill (eds), Canada, Cataloging in Publication data. Talalay, M., R. Tooze, and C. Farrands (1997). Technology, culture and competitiveness: Change and the world political economy, Rutledge. Vasquez, j. (1995). ‘The post–positivist debate: reconstructing scientific enquiry and international relation theory after enlightenments fall’, in Ken Booth and Smith Steve (eds.), International Relations Theory Today. Polity.
جستارهای سیاسی IHCS جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 IHCS 13 علمی-پژوهشی نقش و رویکرد آیت‌الله سیدمحمدکاظم یزدی طباطبایی در مواجهه با نهضت مشروطه زیویار فرهاد استادیار علوم سیاسی، پژوهشگاه طاهریان محمدرضا کارشناس ارشد اندیشة علوم تحقیقات 23 08 2014 5 12 45 63 04 05 2014 13 07 2014 Copyright © 2014, IHCS. 2014 https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1409.html

چکیده نهضت مشروطیت ایران نقطۀ عطف و عصر نوینی در فرایند کلی اندیشۀ سیاسی شیعه به‌شمار می‌آید. این برهۀ تاریخی آغازگر نخستین رویارویی عمیق بین اسلام و غرب در ایران جدید است. در این دوره، طرح مفاهیم و پرسش‌های تازه در پهنۀ ایستار‌های پیشین و سنتی علمای شیعه، اندیشه و ادبیات سیاسی شیعه را وارد مرحله‌‌ای از بازشناسی، بازپروری، و پاسخ‌گویی به شرایط و دگرگونی‌های نو نمود. از همین رهگذر، این واقعه به نوبۀ خود و به عنوان یک تجربۀ تاریخی، نقش مهمی را در روند تحولات و مواضع علما در انقلاب اسلامی ایفا نموده است. بنابراین، در این مقاله کوشش شده تا با بهره‌گیری از روش تحلیل تاریخی، به این پرسش مهم و اساسی پاسخ داده شود که مهم‌ترین علت عدم‌مداخله و حتی مخالفت آیت‌الله سیدمحمدکاظم یزدی با نهضت مشروطه چه بوده است؟ با توجه به اسناد و مدارک موجود به‌نظر می‌رسد که مهم‌ترین علت اتخاذ موضع منفعل و مخالفت ایشان با مشروطه ریشه در نوع نگاه و درک ایشان به‌واسطۀ شبکۀ اطلاع‌یابی خود دربارۀ شرایط ایران و احساس انحراف و عدم انطباق و حتی ضدیت مسیر و اهداف نهضت مشروطه با موازین شرع مقدس اسلام داشته است.

 کلیدواژه‌ها: نهضت مشروطه سیدمحمدکاظم یزدی استعمار تاریخ معاصر ایران مرجعیت و حکومت موازین شرع منابع ابوالحسنی (منذر)، علی (1382). «تصویر یک اصلاح‌طلب: سیدمحمدکاظم طباطبایی یزدی ‘صاحب عروه’ پرچمدار عرصة جهاد و اجتهاد»، نشریۀ زمانه، س 2، ش 15. ابوالحسنی (منذر)، علی (1386). «مروری بر اندیشه و سیرة سیاسی آیت‌اللّه صاحب عروه»، مجلة تاریخ معاصر ایران، ش 42. ابوالحسنی (منذر)، علی (1388). «نامه‌های فرزند ‘صاحب عروه الوثقی’ به پدرش دربارۀ مشروطه و شیخ فضل‌الله، نشریۀ نامة تاریخ‌پژوهان، س 5، ش 19. ابوالحسنی (منذر)، علی (1389). فراتر از روش «آزمون و خطا»؛ زمانه و کارنامة آیت‌الله العظمی آقا سیدمحمدکاظم طباطبایی، تهران: مؤسسة مطالعات تاریخ معاصر ایران. احمدی، عطا (1370). معرفی یک سند تاریخی: دیدگاه صاحب عروة الوثقی راجع به متمم قانون اساسی مشروطه، تهران: بی‌نا. بامداد، مهدی (1347). تاریخ رجال ایران در قرون 12 و 13 و 14 هجری، تهران: زوار. بذرافشان، مرتضی (1376). سیدمحمدکاظم یزدی فقیه دوراندیش، قم: مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزة علمیة قم. ترکمان، محمد (1362). رسائل، اعلامیه‏های شیخ شهید فضل‌اللّه نوری، تهران: مؤسسة خدمات فرهنگی رسا. تهرانی (کاتوزیان)، محمدعلی (1379). مشاهدات و تحلیل اجتماعی و سیاسی از تاریخ مشروطیت ایران، تهران: شرکت سهامی انتشار. جوادزاده (جهانشاه‌لو)، علی‌رضا (1383). «بررسی چهار نظریه در تحلیل اختلاف سیاسی فقهای شیعه در نهضت مشروطیت»، مجلة آموزه، ش 5. حائری، عبدالهادی (1364). تشیع و مشروطیت در ایران، تهران: امیرکبیر. دوانی، علی (1377). نهضت روحانیون ایران، ج 1، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی. ذبیح‌زاده، علی‌نقی (1380). «نقش آیت‌اللّه سیدمحمدکاظم یزدی در نهضت مشروطه»، مجلة معرفت، ش 50. رضوانی، هما (1367). لوایح آقا شیخ فضل‌الله نوری، تهران: تاریخ ایران. زرگری‌نژاد، غلامحسین (1374). رسائل مشروطیت، تهران: کویر. صالحی، علی‌محمد (1388). اندیشة سیاسی شیخ فضل‌الله نوری، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی. طباطبائی یزدی، سیدمحمدکاظم (بی‌تا). العروة الوثقی (با حواشی مراجع عظام تقلید)، تهران: مکتبة العلمیة الاسلامیة. طباطبائی یزدی، سیدمحمدکاظم (بی‌تا). تکملة العروة الوثقی، ج 2،  قم: مکتبة الداوری. کسروی، احمد (1340). تاریخ مشروطة ایران، تهران: امیرکبیر. ملک‌زاده، مهدی (1363). تاریخ مشروطة ایران، ج 3، تهران: علمی.
جستارهای سیاسی IHCS جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 IHCS 13 علمی-پژوهشی تحولات آرای اخوانی‌ها، از حسن‌البنا تا راشدالغنوشی عبادی محسن دانشجوی‌ دکتری‌ تربیت مدرس شریعتی مزینانی سارا استادیارجامعه‌شناسی، دانشگاه تهران 23 08 2014 5 12 65 86 16 01 2014 08 05 2014 Copyright © 2014, IHCS. 2014 https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1410.html

چکیده هدف از نگارش این مقاله نشان‌دادن این نکته است که بر خلاف آن‌چه معمولاً در ایران اندیشیده می‌شود، تفکر اخوانی یک تفکر یک‌دست و یک‌پارچه نیست و در بین متفکران شاخص اخوانی تفاوت‌های قابل ملاحظه‌ای وجود دارد. در این مقاله ما چهار اندیشمند را از دو نسل متفاوت اخوان برگزیده‌ایم و با بررسی دیدگاه‌های آن‌ها سعی کرده‌ایم نشان دهیم که آن اندیشه‌ای که تفکر اخوانی را به یک کلیت یک‌دست فرو می‌کاهد، اندیشه‌ای ساده‌انگار و نادرست است. به این منظور به بررسی دیدگاه‌های حسن‌البنا و سیدقطب از نسل سنتی اخوان و یوسف‌القرضاوی و راشد‌الغنوشی از نسل جدید متفکران اخوانی پرداخته‌ایم. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که اندیشۀ اخوانیِ نسل پس از البنا و سیدقطب، تغییرات قابل‌توجهی کرده است و برخی از متفکران شاخص اخوانی در اندیشه‌های نسل اول و ازجمله خود البنا تجدیدنظرهای اساسی‌ کرده‌اند. ضمن آن‌که در هر دورۀ خاص نیز تفاوت‌های نسبتاً قابل‌توجهی بین دیدگاه‌های اخوانی‌ها وجود داشته و دارد

 کلیدواژه‌‌ها: اخوان‌المسلمین حکومت اسلامی غرب و علوم غربی حقوق زنان منابع استپان، آلفرد و خوان لینتس (1392). «رژیم‌های جدید: دوگانه دموکراتیک ـ اقتدارگرا»، مجلۀ اندیشة پویا، س 2، ش 7. آقایی، بهمن و خسرو صفوی (1365). اخوان المسلمین: تاریخ پیدایش تحولات و فعالیت‌های جنبش، تهران: رسام. بحرانی، مرتضی (1384 الف). «محمد غزالی»، اندیشۀ سیاسی در جهان اسلام از فروپاشی خلافت عثمانی، ج 2، علی‌اکبر علیخانی و دیگران، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی، فرهنگ، و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی. بحرانی، مرتضی (1384 ب). «مصطفی سباعی»، اندیشۀ سیاسی در جهان اسلام از فروپاشی خلافت عثمانی، ج 2، علی‌اکبر علیخانی و دیگران، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی، فرهنگ، و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی. البنا، حسن (1371). خاطرات زندگی حسن‌البنا، ترجمۀ ایرج کرمانی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی. البنا، حسن (1388). پیام بیداری، ترجمۀ مصطفی اربابی، تهران: احسان. البنا، حسن (1404 ق). مجموعه الرسائل الامام الشهید حسن‌البنا، قاهره: المکتبه التوفیقیه. بورجا، فرانسوا (1392). اسلام سیاسی، نگاهی به تاریخ و اندیشة حرکة النهضة تونس، ترجمة سید‌هادی خسروشاهی، قم: بوستان کتاب. حسینی، اسحق موسی (1387). اخوان‌المسلمین: بزرگ‌ترین جنبش اسلامی معاصر، ترجمۀ سید‌هادی خسرو‌شاهی، تهران: اطلاعات. خسروی، غلامرضا (1384). «حسن‌البنا»، اندیشۀ سیاسی در جهان اسلام از فروپاشی خلافت عثمانی، ج‌ 2، علی‌اکبر علیخانی و دیگران، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی، فرهنگ، و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی. رزق، جابر (1384). دین و دولت در اندیشۀ شهید حسن‌البنا، ترجمۀ محمد‌جواد حجتی کرمانی، تهران: اطلاعات. غنوشی، راشد (1381). آزادی‌های عمومی در حکومت اسلامی، ترجمۀ حسین صابری، تهران: علمی و فرهنگی. غنوشی، راشد (1392). راه حل دموکراتیک برای جنبش‌های اسلامی، ترجمة سیدهادی خسروشاهی، قم: مؤسسة بوستان کتاب. غنوشی، راشد (1390). مصاحبة سایت رسمی جماعت دعوت و اصلاح ایران، ، بازیابی در 10/5/1391. غنوشی، راشد (1433). اذا لم تعد السلطه الی الشعب قان السعودیه ستقوم بانقلاب، سایت رسمی جماعت دعوت و اصلاح ایران، ، بازیابی در 5/10/1392. قرضاوی، یوسف (1371). ورشکستگی لیبرالیسم و سوسیالیسم و جنایاتشان بر امت اسلام، ترجمۀ محمد‌تقی رهبر، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی. قرضاوی، یوسف (1379). فقه سیاسی، ترجمۀ عبدالعزیز سلیمی، تهران: احسان. قرضاوی، یوسف (1381). اخوان‌المسلمین، هفتاد سال دعوت، تربیت و جهاد، ترجمۀ عبدالعزیز سلیمی، تهران: احسان. قرضاوی، یوسف (1384). مصاحبه با رادیو بی‌بی‌سی عربی، سایت رسمی جماعت دعوت و اصلاح ایران، ، بازیابی در 10/05/1391. قرضاوی، یوسف (1433). نرید أن نبدأ من جدید و أن تتعلم الأمه الأولویات، سایت رسمی جماعت دعوت و اصلاح ایران، ، بازیابی در 6/9/1392. قطب، سید (1379). عدالت اجتماعی در اسلام، ترجمة محمدعلی گرامی و سیدهادی خسروشاهی، تهران: کلبة شروق. قطب، سید (1390). نشانه‌های راه، ترجمۀ محمود محمودی، تهران: احسان. کپل، ژیل (1375). پیامبر و فرعون، ترجمة حمید احمدی، تهران: کیهان. مرادی، مجید (1384). «سید قطب»، اندیشۀ سیاسی در جهان اسلام از فروپاشی خلافت عثمانی، ج 2، علی‌اکبر علیخانی و دیگران، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی، فرهنگ، و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی. مصلی، احمد (1391). «گفتمان‌های بنیادگرایی جدید در باب جامعۀ مدنی، کثرت‌گرایی و مردم‌سالاری»، از کتاب جامعۀ مدنی و دموکراسی در خاورمیانه، گزیده و ترجمۀ محمد‌تقی دلفروز، تهران: فرهنگ جاوید. میشل، ریچارد (1390). تاریخ جمعیت اخوان‌المسلمین از آغاز تا امروز، ج 1، ترجمۀ سید‌هادی خسرو‌شاهی، تهران: اطلاعات. میشل، ریچارد (1390). تاریخ جمعیت اخوان‌المسلمین از آغاز تا امروز، ج 2، ترجمۀ سید‌هادی خسرو‌شاهی، تهران: اطلاعات. النمنم، حلمی (1999). سیدقطب و ثوره یولیو، قاهره: مدیریت للنشر و المعلومات. یکن، فتحی و رامز طنبور (1387). جهانی‌شدن و آیندۀ جهان اسلام، ترجمۀ مولود مصطفایی، تهران: احسان. Dabashi, hamid (2008). Islamic liberation theology resisting the empire, London: Routledge . Halverson, Jeffry (2010). Theology and creed in sunni Islam, Basingstoke, Palgrave MacMillan. Khatab, sayed (2006). The political thought of sayyid qutb, London: Rutledge. Tibi, bassam (1998). The challenge of fundamentalism, Berkeley: California, university of California press. Zollner, Barbara H. E (2009). The Muslim brotherhood, hasanal-hudaybi and ideology, London: Rutledge.
جستارهای سیاسی IHCS جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 IHCS 13 علمی-پژوهشی مبانی و مؤلفه‌های مفهومی اقتصاد سیاسی بین‌الملل قنبرلو عبداله استادیار روابط بین‌الملل پژوهشگاه 23 08 2014 5 12 87 110 25 04 2014 06 07 2014 Copyright © 2014, IHCS. 2014 https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1411.html

چکیده این مقاله به بررسی بنیان‌های نظری و ساختار مفهومی اقتصاد سیاسی بین‌الملل می‌پردازد. سؤال اصلی مقاله این است که تعامل نیروهای سیاسی و اقتصادی چگونه به تکوین و قوام‌یابی اقتصاد سیاسی بین‌الملل انجامیده است؟ متغیرهای مختلفی شامل توسعۀ فزایندۀ به‌هم‌وابستگی اقتصادی، تنش‌زدایی در مناسبات غرب و شرق، فروپاشی سیستم برتون وودز، خیزش حمایت‌گرایی نوین، و مسائل بحران انرژی در تکوین این دیسیپلین نقش اساسی داشتند. در تبیین نحوۀ تعامل منطق‌های اقتصاد و سیاست در عرصۀ بین‌الملل به نگرش سه مکتب لیبرالیسم، رئالیسم، و مارکسیسم اشاره شده و همچنین در پاسخ به چیستی کارکرد و رسالت این دیسیپلین به معرفی دو مکتب امریکایی و بریتانیایی پرداخته شده است. از حوزه‌های موضوعی متنوعی که اقتصاد سیاسی بین‌الملل را تشکیل می‌دهند، پنج موضوع اهمیت اساسی دارند: تجارت بین‌الملل، مالیه بین‌الملل، شرکت‌های چندملیتی، روابط شمال ـ جنوب، و هژمونی. در کلیۀ این حوزه‌ها، تعامل دوجانبه‌ای میان نیروهای اقتصادی و سیاسی وجود دارد.

 کلیدواژه‌ها: لیبرالیسم رئالیسم مارکسیسم مکتب امریکایی مکتب بریتانیایی تجارت بین‌الملل مالیه بین‌الملل شرکت‌های چندملیتی روابط شمال ـ جنوب هژمونی منابع سالواتوره، دومینیک (1379). نظریه‌ها و سیاست‌های اقتصاد بین‏الملل: مالیه بین‏الملل، ترجمة حمیدرضا ارباب، تهران: نشر نی. قنبرلو، عبداله (1389). اقتصاد سیاسی مداخله‌گرایی در سیاست خارجی امریکا، تهران: پژوهشکدة مطالعات راهبردی. گیلپین، رابرت، جین ام. گیلپین (2001).  اقتصاد سیاسی جهانی: درک نظم اقتصاد بین‏الملل، ترجمة مهدی میر‌محمدی، محمود یزدان‌فام، علی‌رضا خسروی، و محمد جمشیدی، تهران: تدبیر اقتصاد. Cohen, Benjamin J. (2007). ‘The Transatlantic Divide: Why Are American and British IPE so Different?’, Review of International Political Economy, 14: 2. Cooper, Richard N. (1968). The Economics of Interdependence, New York: MacGraw-Hill. Frieden, Jeffry A. and David A. Lake (2000). ‘Introduction: International Politics and International Economics’, Jeffry A. Frieden and David A. Lake (eds.), International Political Economy: Perspectives on Global Power and Wealth, 4th edn, London: Routledge. Gilpin, Robert (1975 a). ‘Three Models of Future’, C. Fred Bergesten and Lawarence B. Krause (eds.), World Politics and International Relations, Washington: Brookings. Gilpin, Robert (1975b). US Power and Multinational Corporation, New York: Basic Books. Gilpin, Robert, with the assistance of Jean M. Gilpin (1987). The Political Economy of International Relations, Princeton, N. J.: Princeton University Press. Katzenstein, Peter J. (1976). ‘International Relations and Domestic Structures: Foreign Economic Policies of Advanced Industrial States’, International Organization, 30: 1. Katzenstein, Peter J. (ed.) (1976). Between Power and Plenty: Foreign Economic Policies of Advanced Industrial States, Madison, WI: University of Wisconsin Press. Keohane, Robert O. (1980). ‘The Theory of Hegemonic Stability and Changes in International Economic Regimes, 1967-1977’, Ole R. Holsti, Randolph M. Siverson, and Alexander L. George (eds.), Change in International System, Boulder, CO: Westview Press. Keohane, Robert O. (1984). After Hegemony: Cooperation and Discord in the World Political Economy, Princeton, NJ: Princeton University Press. Keohane, Robert O. (2009). ‘The Old IPE and the New’, Review of International Political Economy, 16: 1. Keohane, Robert O. and Joseph S. Nye Jr. (1977). Power and Interdependence: World Politics in Transition, Boston: Little Brown. Keohane, Robert O. and Joseph S. Nye Jr. (eds.) (1972). Transnational Relations and World Politics, Cambridge, M. A: Harvard University Press. Kindleberger, Charles P. (1970). Power and Money: The Politics of International Economics and the Economics of International Politics, New York: Basic Books. Kindleberger, Charles P. (1973). The World in Depression 1929 - 1939, Berkeley and Los Angeles: University of California Press. Krasner Stephen D. (1976). ‘State Power and the Structure of International Trade’, World Politics 28: 3. Krasner Stephen D. (1983). ‘Structural Causes and Regime Consequences: Regimes as Intervening Variables’, Stephen D. Krasner (eds.), International Regimes, Ithaca, NY: Cornell University Press. Lake, David A. (2009). ‘TRIPs across the Atlantic: Theory and Epistemology in IPE’, Review of International Political Economy, 16: 1. Milner, Helen V. (1988). Resisting Protectionism: Global Industries and the Politics of International Trade, Princeton, N. J.: Princeton University Press. Murphy, Craig N. and Douglas R. Nelson (2001). ‘International Political Economy: A Tale of Two Heterodoxies’, British Journal of Politics and International Relations, 3:3. Ruggie, John G. (1975). ‘International Responses to Technology: Concepts and Trends’, International Organization, 29: 3. Schwartz, Herman M. (2000). States versus Markets: The Emergence of a Global Economy, 2nd edn, Basingstoke: Palgrave.
جستارهای سیاسی IHCS جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 IHCS 13 علمی-پژوهشی جریان‌های سلفی؛ از انقیاد تا افراط‌گرایی میراحمدی منصور دانشیار علوم سیاسی، شهید بهشتی ولدبیگی علی‌اکبر کارشناس‌‌ارشد باقرالعلوم 23 08 2014 5 12 111 132 22 04 2014 03 07 2014 Copyright © 2014, IHCS. 2014 https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1412.html

چکیده سلفیه به‌صورت یک جریان فکری ـ مذهبی به شیوه‌ای انتقادی در بین جامعۀ اهل سنت ظاهر شد، به‌تدریج رنگ سیاسی به خود گرفت، و درنهایت به یک جریان فکری سیاسی تبدیل گردید. با وجود این، پس از مدتی منازعات فکری و عقیدتی موجب اختلاف میان رهبران و طرفداران این جریان گردید. دسته‌ای از آن‌ها به نام «جامیه» در کنار حکومت قرار گرفتند و اطاعت از سلطان را لازم دانستند. دستۀ دوم «سروریه» نام گرفتند که با تشکیک در تقلیدگرایی و با فردی‌سازی فتوا زمینۀ خروج بر سلطان را فراهم کردند. دستۀ سوم به نام «قطبیه» نسخۀ بیگانه را برای کشورهای اسلامی نفی کردند و شعار جهادگرایی و حق مجازات سلطانی که رفتار اسلامی نداشته باشد را تبلیغ کردند. و درنهایت، دستۀ چهارم تشکیک در تقلیدگرایی سروریه و جهادگرایی قطبیه را درهم آمیختند و به‌نام «القاعده» مبارزۀ جهانی و افراط‌گرایی را عملیاتی نمودند. در مقالۀ حاضر با گزارشی از این جریان‌های سلفی، چگونگی تحول پدید‌آمده در جریان سلفیه، از انتقاد تا افراط‌گرایی، توضیح داده‌ می‌شود. از دیدگاه حاکم بر مقاله، مهم‌ترین عامل این تحول، شرایط سیاسی ـ اجتماعی حاکم بر کشورهای اسلامی و فرایند‌های حاکم بر مناسبات این کشورها در نظم جدید جهانی است.

 کلیدواژه‌‌ها: جریان‌های سلفی سروریه جامیه قطبیه القاعده انقیاد افراط‌گرایی منابع اسماعیلی، حمیدرضا (1386). القاعده از پندار تا پدیدار، تهران: اندیشه‌سازان نور. اکرم‌عارفی، محمد (1378). «مبانی مذهبی و قومی طالبان»، مجلة علوم سیاسی، ش 4، ، 10/5/89. الامین، سیدمحسن (1365). کشف الارتیاب، تهران: امیرکبیر. بخشی شیخ احمد، محمد (1385). بررسی عوامل اندیشه‌ای و عینی شکل‌گیری القاعده، پایان‌نامة کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی تهران. برزگر، ابراهیم (1390). استعارة صراط در اندیشۀ سید قطب، تهران: دانشگاه امام صادق (ع). پژوهشکدة مطالعات روابط بین‌الملل، «سلفی‏‌گرایی در سوریه و آیندة بحران»، ، بازیابی در 2/3/93. پولی، میشل، خالد دوران (1380). بن لادن کیست؟ ترجمة مهشید میرمعزی، تهران: روزنه. حوزه نت (1375)، «صلح با ابلیس»، مجلات علمی خبری میقات حج بهار، ش 15، . خبرگزاری جمهوری اسلامی (1390). «قطر در رؤیای دست‌یابی به قدرت منطقه‌ای»، ، بازیابی در 16/9/90. خبرگزاری فارس (1393). «چرا ترکیه به دنبال تغییر رژیم در سوریه است»، ، در بازیابی 17/2/93. خبرگزاری مهر (1393). «شیخ فتنه‌گر سیطرۀ داعش بر برخی مناطق عراق را انقلاب مردمی خواند»، ، بازیابی در 25/3/93. خوش‌آیند، حمید (1392). «از سلفی‌های درباری تا سلفی‌های سیاسی جهادی»، شبکة خبر، ، بازیابی در 31/1/92. دکمجیان، هرایر (1377). جنبش‌های اسلامی معاصر در جهان عرب، ترجمة حمید احمدی، تهران: کیهان. روزنامة جمهوری اسلامی (1392). «سلفی‌گری در گفت‌وگو با داوود فیرحی»، ، بازیابی در 17/4/92. سایت خبری تحلیلی فاریاب نیوز (1392). «بن‌باز خادم و غلام رژیم صهیونیستی»، ، بازیابی در 21/6/92. سمیر المغربی، أبوالبراء (1393). «اقوال علماء السنه المعتبرین فی جماعه اخوان المسلمین»، ، بازیابی در 21/2/93. الصویان، محمد بن‌عبدالرحمن الصویان (1410). مَنهج أهل السُنة والجماعَة فی تَقویمُ الرِجالِ و مُؤَلفاتِهِم، الریاض: شارع العلیا العام. عبدالفتاح الخالدی، صلاح (1370). امریکا از دیدگاه سید قطب، ترجمة مصطفی اربابی، تهران: احسان. عزام، عبدالله (1393). «عملاق الفکر الاسلامی؛ الشهید سید قطب»، ، بازیابی در 29/2/93. عزام، عبدالله (1393). «سید قطب؛ عشرون عاما علی الشهاده»، ، بازیابی در 29/2/93. علیزاده موسوی، سیدمهدی (1390). «جریان‌های درون وهابیت»، پایگاه پژوهشی تخصصی وهابیت‌شناسی، ، 8/12/90. العماد، عصام (1385). «جریان‌های جدید وهابیت»، . العماد، عصام (1387). «جریان‌های جدید وهابیت»، شیعه نیوز، ، بازیابی در 27/8/87. عمیر المدخلی، ربیع بن هادی (1393). منهج اهل السنه فی نقد الرجال و الکتب والطوائف، ، بازیابی در 21/2/93. فدوی، عبدالقیوم (1381). اسامه بن لادن و ماجراها، کابل: مفاخر. فردا نیوز، «وصیت‌نامة بن لادن»، . فیرحی، داوود (1393). «اعتدال و افراط؛ ایران در منطقه»، وب‌سایت خبری تحلیلی فرارو؛ نشست انجمن علوم سیاسی ایران با همکاری پژوهشکدة مطالعات استراتژیک خاورمیانه، ، بازیابی در30/5/93. قزوینی، سیدمحمدحسن (1366). فرقۀ وهابی و پاسخ به شبهات آن‌ها، ترجمة علی دوانی، تهران: وزارت ارشاد. قطب، سید (1369). ویژگی‌های ایدئولوژی اسلامی، ترجمة سید‌محمد خامنه‌ای، تهران: کیهان. قطب، سید (1358). اسلام و استعمار، ترجمة محمد‌جعفر امامی، قم: امید. کوپل، ژیل (1366). پیامبر و فرعون، ترجمة حمید احمدی، تهران: کیهان. مارسدن، پیتر (1379). طالبان: جنگ، مذهب و نظم نوین در افغانستان، ترجمة نجله خندق، تهران: وزارت امور خارجه. موسوی علیزاده، سیدمهدی (1390). «گرایش‌های فکری سلفیه در جهان امروز، مفهوم‌شناسی و تاریخ سلفیه، گونه‌شناسی سلفیه»، پایگاه پژوهشی تخصصی وهابیت‌شناسی، ، 13/10/90. مهدی‌زاده کابلی (1388). «سازمان القاعده»، دانشنامة آریانا، < http://database-aryana-encyclopaedia.blogspot.com>، بازیابی در 13/10/88. میراحمدی، منصور (1385). «مقایسة ویژگی‌های معرفت‌شناختی جریان‌های فکری سیاسی معاصر در جهان اسلام»، مجلة رهیافت‌‌های سیاسی و بین‌المللی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، زمستان، ش 8، . نجات، سیدعلی (1393). «جریان‌شناسی سلفی‌های جهادی تکفیری در بحران سوریه»، شبکة اینترنتی آفتاب، ، بازیابی 9/5/93. نجمی، احمد (1386). «سید قطب؛ طلایه‌دار بیداری اسلامی»، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ، 26/2/1386. «نفوذ تفکر اخوان‌المسلمین در مراکز فکری سلفی‌های عربستان»، به نقل از فهد الشقیران «جامیه السعودیه و الموقف من الجماعات الاخری»، ، 4/4/92. متقی، ابراهیم (1393). «ریشه‌ها و آیندة داعش»، ملت آنلاین، ، بازیابی در 13/04/93. نقشبندی، مریوان (1393). «ماهیت داعش»، خبرگزاری فارس، ، بازیابی در 23/5/۹۳.
جستارهای سیاسی IHCS جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 IHCS 13 علمی-پژوهشی نقش نخبگان سیاسی در رشد و توسعۀ متوازن جوامع معاصر آسیایی نوریان عبدالحسن مربی علوم سیاسی، دانشگاه آزاد 23 08 2014 5 12 133 158 04 04 2014 24 05 2014 Copyright © 2014, IHCS. 2014 https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1413.html

چکیده در این مقاله نقش و تأثیرات نخبگان در سه کشور ایران، ژاپن، و ترکیه بررسی شده است که در مجموع نقش نیروی انسانی و اندیشۀ نخبگان سیاسی و علمی در به‌کارگیری ظرفیت‌های داخلی و بین‌المللی به‌عنوان الگو و مدلی برتر نسبت به سایر عوامل می‌تواند درجۀ اهمیت آنان بر جنبه‌های مختلف توسعه را نشان دهد. رویکرد رهبران و نخبگان این کشورها در فراهم‌نمودن زمینه‌های رشد سیاسی، آموزشی، و اقتصادی بر اساس عوامل مرتبط با امر توسعۀ متوازن تجزیه و تحلیل شده است و همچنین، به ضعف و کاستی برخی از کشورهای مورد مطالعه از جمله ایران در جهت عدم‌حرکت متوازن به سوی توسعۀ فراگیر و پلورالیسم، خصوصاً در دوران پهلوی‌ها، از منظر تاریخی، سیاسی، و اجتماعی اشاره شده است. همچنین بر تفاوت بین رشد و توسعه از نظر تمرکز رشد بر کمیت از یک سو و توسعه از سوی دیگر تأکید شده است. روش توصیفی و تحلیلی و نیز الگوی تطبیقی با استفادة حداکثر از ظرفیت‌ها و مقتضیات برای شناخت هرچه بهتر پارامترهای تأثیرگذار در موضوع و اهداف تحقیق و پژوهش روش این پژوهش بوده است. نتایج نشان می‌دهد که نخبگان سیاسی تأثیرات مثبت و بعضاً منفی در روند رشد و توسعۀ متوازن جوامع مورد تحقیق داشته‌اند.

 کلیدواژه‌ها: نخبگان سیاسی توسعه رشد نخبه مدیریت منابع آبراهامیان، یرواند (1381). ایران بین دو انقلاب، ترجمة احمد گل‌محمدی، محمد‌ابراهیم فتاحی ولیلایی، تهران: نی. ازغندی، علیرضا (1370). مسابقۀ تسلیحاتی و جهان سوم، تهران: دانشگاه شهید بهشتی. ازغندی، علیرضا (1377). ناکارآمدی نخبگان سیاسی ایران بین دو انقلاب، تهران: قومس. بروجردی، محمد (1380). اتحادیة ملل جنوب شرق آسیا، تهران: انتشارات وزارت خارجه. بشیریه، حسین (1381). جامعه‌شناسی سیاسی، تهران: نشر نی. تودارو، مایکل (1364). توسعۀ اقتصادی در جهان سوم، ترجمة غلامعلی فرجادی، ج 1، تهران: وزارت برنامه و بودجه. جهانبگلو، رامین (1382). گاندی و ریشه‌های فلسفی عدم‌خشونت، ترجمة هادی اسماعیل‌زاده، تهران: نشر نی. حافظیان، محمدحسین (1383). «ترکیه: نخبگان سیاسی ـ نظام و چالش‌های دموکراسی»، فصل‌نامة راهبرد، ش 31. حافظیان، محمدحسین (1383). «نقش ساختار دولت و ماهیت نخبگان در توسعه‌یافتگی»، رسالة دکتری، دانشگاه تهران. دراکر، پیتر فردیناند (1386). رونوشت پیتر دراکر، ترجمة فضل‌اله امینی، تهران: فرا. دو ورژه، موریس (1349). اصول علم سیاست، ترجمة ابوالفضل قاضی، تهران: شرکت سهامی کتاب‌های جیبی. دوتوکویل، الکسی (1362). انقلاب فرانسه و رژیم پیش از آن، ترجمة محسن ثلاثی، تهران: نقره. دیوید، فردآر (1385). مدیریت استراتژیک، ترجمة علی پارسائیان و سید‌محمد اعرابی، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی. رضاقلی، علی (1377). جامعه‌شناسی نخبه‌کشی، تهران: نی. زونیس، ماروین (1387). روانشناسی نخبگان سیاسی ایران، ترجمة پرویز صالحی، سلیمان امین‌زاده، زهرا لبادی، تهران: چاپخش. سریع‌القلم، محمود (1376). عقل و توسعه‌یافتگی، تهران: علمی و فرهنگی. سریع‌القلم، محمود (1380). عقلانیت و آیندۀ توسعه‌یافتگی ایران، تهران: مرکز پژوهش‌های علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه. سریع‌القلم، محمود (1382). جهانی‌شدن: تعامل یا تعارض حاکمیت ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک. عظیمی، فخرالدین (1372). بحران دموکراسی در ایران، ترجمة عبدالرضا هوشنگ مهدوی، بیژن نوذری، تهران: البرز. عنایت، حمید (1384). بنیاد فلسفۀ سیاسی در غرب، تهران: زمستان. غنی‌نژاد، موسی (1384). روزنامة ایران، 18/2/1384. فوران، جان (1385). مقاومت شکننده، تاریخ تحولات اجتماعی ایران، ترجمة احمد تدین، تهران: مؤسسة خدمات فرهنگی رسا. کندی، پل (1374). در تدارک قرن بیست و یکم تا سال 2025، ترجمة عباس مخبر، تهران: طرح نو. گن ذیر، ایرنه (1369). کارگردانی دگرگونی سیاسی در جهان سوم، ترجمة احمد تدین، تهران: سفیر. لارسون، توماس و دیوید اسکیدمور (1379). اقتصاد سیاسی بین‌الملل، ترجمة احمدساعی و مهدی تقوی، تهران: قومس. مطیع، ناهید (1382). مقایسة نقش نخبگان در فرایند نوسازی ایران و ژاپن (1840 - 1920)، تهران: شرکت سهامی انتشار. میلز، سی رایت (1383). نخبگان قدرت، ترجمة بنیاد فرهنگی پژوهش غرب‌شناسی، تهران: فرهنگ مکتوب. واردی، محمد (1384). کتاب سبز ژاپن، تهران: انتشارات وزارت خارجه. هانتینگتون، ساموئل (1383). سامان سیاسی در جوامع دستخوش دگرگونی، ترجمة محسن ثلاثی، تهران: علم. همایون کاتوزیان، محمدعلی (1373). اقتصاد سیاسی ایران از مشروطیت تا پایان سلسلة پهلوی، ترجمة محمدرضا نفیسی و کامبیز عزیزی، تهران: مرکز. Diamond, Larry, Rethin Cirilsoiety (1994). Toward Democratic Consolidatin Journal of Democracy. International Monetary fund) 2009(. Jamal A., Bill Robert Springborg (2000). Politics in The middle East, London: Langman. Laswell, Harold (1936). Polities: Who Gets WHAT, WHEN, How, New yourk: nopublisher. Nixon Richard (1982). Leaders, New yourk: warner Books. World Bank, 2008.