جستارهای سیاسی IHCS جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 IHCS 13 علمی-پژوهشی تحریم اقتصادی، اثرگذاری ذهنی و کنش سیاسی: نمونۀ موردی دانشجویان دانشگاه تهران تخشید محمدرضا استادیار گروه روابط بین‌الملل دانشگاه تهران عموزاده مهدیرجی حنیف دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه تهران 22 11 2015 6 17 1 23 01 07 2015 18 09 2015 Copyright © 2015, IHCS. 2015 https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1894.html

چکیده عمده آثار موجود در زمینه مطالعاتِ مربوط به تحریم­های اقتصادی در رشتۀ روابط بین­الملل، جنبه­های حقوقی و اقتصادی آن­ها را مد نظر خود قرار داده­اند. امّا تحقیق حاضر به دنبال بررسی ابعاد جدیدتری از آثار تحریم­ها بر روی شهروندان کشورِ هدف تحریم می­باشد. در این راستا جنبه­های ذهنی و روانی اثرگذاری تحریم­های ایالات متحده آمریکا بر نوع مطالبات و سطح مشارکت سیاسی شهروندان ایرانی موضوع پژوهش در نظر گرفته شده است. فرضیه تحقیق بیان می­دارد که هرچه تحریم­ها بر روی شهروندان اثرگذارتر باشد، رفتار سیاسی آنان ماهیتی خشونت­آمیز پیدا کرده و نوع مطالبات افراد به سمت موضوعات اقتصادی­تر حرکت خواهد کرد. امّا نتایج حاصل شده نشان می­دهد که علی رغم افزایش میزان مشارکت سیاسی افرادی که تحریم­ها را اثرگذار ارزیابی کرده­اند، نوع مطالباتشان بیشتر حول محور موضوعات مدنی و سیاسی دارای سطح معناداری قابل تبیینی می­باشد. محقق بر این باور است که این خصیصه مربوط به ویژگی­های خاص جامعه آماری تحقیق، یعنی دانشجویان دانشگاه تهران می­باشد و در صورت گسترده­تر شدن جامعه آماری، امکان سنجش فرض اولیه، مجدداً مهیا خواهد شد. لازم به ذکر است، داده­ها از طریق توزیع پرسشنامه میان دانشجویان دانشگاه تهران بدست آمده و ابزار تجزیه و تحلیل آماری آن نیز، نرم افزار SPSS می­باشد.

 کلیدواژه‌ها: آثار ذهنی تحریم‌ها رفتار سیاسی تقاضای سیاسی دانشجویان دانشگاه تهران اتکینسون، ریتا؛ ودیگران. (1388) زمینه روانشناسی هیلگارد. ترجمه: محمد تقی براهنی و دیگران. چاپ دهم. تهران: انتشارات رشد. رفیع پور، فرامرز. (1374) کندوکاو و پنداشته­ها: مقدمه­ای بر روش­های شناخت جامعه وتحقیقات اجتماعی. تهران: شرکت سهامی انتشار. ریو، جان مارشال. ( 1388) انگیزش و هیجان. ترجمه: یحیی سید محمدی. چاپ سیزدهم. تهران: نشر ویرایش. زهرانی، مصطفی. (1376) نظریه­های تحریم اقتصادی تهران: مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه. فالتزگراف، ریچارد؛ و دوئرتی، جیمز. (1372) نظریه­های متعارض در روابط بین­الملل. جلد دوم. ترجمه: علیرضا طیب و وحید بزرگی. تهران: قومس. فتحی آشتیانی، علی. (1385) مقدمه­ای بر روانشناسی سیاسی. چاپ ششم. تهران: مؤسسه انتشارات بعثت. کاتم، مارتا؛ و دیگران. (1386) مقدمه­ای بر روانشناسی سیاسی. ترجمه: کمال خرازی و جواد علاقبندراد. تهران: مرکز نشر دانشگاهی. مؤمنی، منصور. (1386) تحلیل­های آماری با استفاده از SPSS. تهران: کتاب نو. مانهایم، یارول؛ و ریچارد ریچ (1377) روش­های تحقیق در علوم سیاسی: تحلیل تجربی. ترجمه: لیلا سازگار. تهران: مرکز نشر دانشگاهی. نوسل، کیم ریچارد؛ (1388) "مجازاتها". دانشمامه روابط بین الملل و سیاست جهان. ترجمه: علیرضا طیب. گردآورنده: مارتین گریفیتس. تهران: نشر نی. صص 890-888   Andrew, M., & Khan, A. (2009). The Efficacy of UN Sanctions. Security Dialogue, 31, 279-292. Baard, P., Deci, E., & Ryan, R. (2004). Intrinsic Need Satisfaction: A Motivational Basis of Performance and Weil‐Being in Two Work Settings. Journal of Applied Social Psychology, 34, 2045-2068. Blanton, S. L. (1996). Images in Conflicts: the Case of Ronald Regen and El Salvador. International Studies Quarterly, 40, 23-44. Boulding, K. E. (1961). Image: Knowledge in Life and Society. University of Michigan Press. Dahlin, B. (2001). The Primacy of Cognition or – of Perception. Science & Education, 1, 453-475. Dalton, R. (2000). Citizen Attributes and Political Behavior. Comparative Political Studies, 33, 912-940. Deci, E., & Ryan, R. (1987). The Support of Autonomy and the Control of Behavior. Journal of Personality and Social Psychology, 53, 1024-1037. Elliot, K. A., Hufbauer, G. C., & Oegg, B. (2008). The Concise Encyclopedia of Economics. Library of Economics and Liberty. Eulau, H., Janowitz, M., & Eldersveld, S. (1956). Political Behavior: A Reader in Theory and Reasearch. Gelencoe: Illionois. Farrell, J., & Asa, S. P. (1968). Images and Reality in World Politics. New York: Columbia Univesitu Press. Fiske, S. (2000). Stereotyping, Prejudice, and Discrimination at the Seam between the Centuries: Evolution, Culture, Mind, and Brain. European Journal of Social Psychology, 30, 299-322. Folkman, S., Lazarus, R., Gruen, R., & Delongis, A. (1986). Appraisal, coping, health status, and psychological symptoms. Journal of personality and social psychology, 50, 571-579. Galotti, K. (2013). Cognitive Psychology In and Out of Laboratory. Sage Publications. Hamilton, S. (2008). The Relationship between Perceived Body Image and Depression. Student Journal of Psychological Sciene, 1, 13-20. Holsti, O. (1968). Cognitive Dynamics and Images of the Enemy. In J. Farrell, & S. P. Asa, Images and Reality in Worlg Politics. New York: Columbia University Press. Hufbauer, G. C., Schott, J., & Elliott, K. A. (1985). Economic Sanctions Reconsidered: History and Current Policy. Washington D.C: Peter Institution for International Economic. Krejcie, R., & Morgan, D. (1970). Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurment, 607-610. Pickens, J. (2005). Attitudes and perceptions. Organizational Behavior in Health Care, 43-75. Tavakol, M., & Dennick, R. (2011). Making Sense of Cronbach`s Alpha. International Journal of Medical Education, 53-55. University of Tehran. (2014, January 1). UT Overview, Facts & Figures. Retrieved July 24, 2014, from University of Tehran: http://www.ut.ac.ir/en/contents/UT-OverView/Facts-Figures/Facts.and.Figures.html Woodward, J., & Roper, E. (1956). Political Activity of American Citizens. In H. Eulau, S. Eldersveld, & M. Janowitz, Political Behavior: A Reader in Theory and Research (pp. 133-137). Glencoe: Illinois. Young, P. T. (1963). Emotion and Personality by Magda Arnold. The American Journal of Psychology, 76, 516-519.
جستارهای سیاسی IHCS جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 IHCS 13 علمی-پژوهشی دلایل مشارکت در یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری: مطالعه موردی رای دهندگان شهر خوی سیدامامی کاووس دانشیار علوم سیاسی دانشگاه امام صادق مددلو رامین دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه مفید 22 11 2015 6 17 27 49 29 10 2015 19 12 2015 Copyright © 2015, IHCS. 2015 https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1895.html

در زمینه علل و دلایل مشارکت رأی دهی ایرانیان، چگونگی و چرایی تغییرات در میزان رأی دهی و نیز بررسی تأثیر متغیرهای فردی و اجتماعی بر رفتار رای‌دهی مطالعات تجربی محدودی صورت گرفته است. انتخابات ریاست جمهوری یازدهم و پیروزی غیرمنتظره آقای روحانی سبب شد تا نگارندگان برای افزودن به این دسته مطالعات و کمک به فهم بهتر دلایل و انگیزه های رای‌دهندگان به این حوزه ورود پیدا کنند. هدف اصلی از پژوهش فهم انگیزه‌های رأی‌دهی در این انتخابات و چگونگی شکل‌گیری معیارها و دلایلی بود که بر پایه‌ی آن واجدان شرایط رأی دادن تصمیم به رای دادن به نامزد خاصی گرفته بودند. جهت دستیابی به این هدف، از روش مصاحبه نیمه‌ساختند بهره گرفته شد و محدوده مطالعه مردم شهر خوی انتخاب گردید. با تحلیل داده‌ها به این نتیچه رسیدیم که می‌توان با توسعه مدل انتخاب عاقلانه به کمک نظریه «چارچوب‌سازی» به تبیین مناسبی دست یافت. بر اساس یافته‌های این پژوهش، مردم شهر خوی مردمی غیرسیاسی، محافظه‌کار و با گرایش های مذهبی و سنتی‌اند که در کل برمبنای رویکرد انتخاب عاقلانه در انتخابات رأی می‌دهند، اما انتخاب عاقلانه آنان در چارچوب وضعیت خاص و گفتمان‌های اقناعی خاص دوره انتخابات صورت می‌پذیرد.

 کلیدواژه‌ها: شرکت در انتخابات رفتار رأی دهی انتخابات ریاست جمهوری یازدهم انتخاب عاقلانه نظریه چارچوب منابع آگهی نتیجه انتخابات ریاست جمهوری در شهرستان خوی، خوی: فرمانداری خوی، 1392. ابوالحسن تنهایی، حسین (1387). «پارادایم روش شناختی کیفی روش تحلیل کنش در نظریه ی اروینگ گافمن با نگاهی به مبارزات انتخاباتی مک کین و اوباما»، جامعه شناسی، شماره 13 (تابستان): 17-26. سیدامامی، کاووس و عبدالمطلب عبدلله (پاییز 1388). «عوامل مؤثر بر مشارکت شهروندان در انتخابات ریاست جمهوری و مجلس: مطالعة موردی شهر تهران» پژوهشنامه علوم سیاسی. سال 4، ش 4. سیدامامی، کاووس(بهار 1388). «تلویزیون و انتخابات ریاست جمهوری در ایران.»  پژوهش‌های ارتباطی، سال 16، ش 1 (پیاپی 57). کریمی، علی (1388). «درآمدی نظری بر کاربرد و نقد نظریه چهارچوب سازی در تحلیل پویش های قومی،» مطالعات ملی، شماره 40: 33 – 52. مارش، دیوید و جری استوکر (1384). روش و نظریه در علوم سیاسی، ترجمه امیر محمد حاجی یوسفی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی. Benford , Robert D. and David A. Snow (2000). “Framing Processes and Social Movements: An Overview and Assessment,” Annual Review of Sociology, Vol. 26,   611-639. Downs, Anthony (1957). "An economic theory of political action in a democracy," The Journal of Political Economy, Vol. 65, No. 2 , 135-150. Downs, Anthony (1957a).  An Economic Theory of Democracy. New York: Harper and Row. Entman, Robert (1989). "How the Media Affect what People Think: An Information Processing Approach," The Journal of Politics, Vol. 5, 347-370. Katz, Elihu (1957). "The Two-step Flow of Communication: An Up-to-date Report of an Hypothesis," Political Opinion Quarterly, Vol. 21, No. 1, 61-78. http://dx.doi.org/10.1086/266687 Lazarsfeld, P.F., Berelson, B. & Gaudet, H. (1944). The People’s Choice: How the Voter Makes up His Mind in a Presidential Campaign. New York: Columbia University Press. Mayring, Philipp (2000). "Qualitative Content Analysis,"  Forum of Qualitative Social Research, Vol. 1, No. 2 (June). Snow, David A. et al (1986).  “Frame Alignment Processes, Micromobilization, and Movement Participation,” American Sociological Review, Vol. 51, 464-481. Snow, David, L. Zurchner, and S. Ekland-Olson (1980). “Social Networks and Social Movements,” American Sociological Review, Vol. 45, No. 5.
جستارهای سیاسی IHCS جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 IHCS 13 علمی-پژوهشی تحلیل مضمونی اعتماد در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای درخشه جلال استاد علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع) افتخاری اصغر دانشیار علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع) ردادی محسن هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی 22 11 2015 6 17 53 72 25 06 2015 25 08 2015 Copyright © 2015, IHCS. 2015 https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1910.html

چکیده تحلیل مضمون یکی از روش‌های کیفی است که در علوم اجتماعی کاربردهای زیادی دارد. مقاله‌ی حاضر با طرح این پرسش که «اعتماد در اندیشه‌ی آیت‌الله خامنه‌ای چه جایگاهی دارد؟» در صدد است با استفاده از این روش به آن پاسخ دهد. ابتدا روش تحلیل مضمونی توضیح داده می‌شود و با مقایسه‌ی آن با سایر روش‌های تحقیق کیفی تلاش می‌شود نقاط قوت و ضعف این روش معرفی گردد. سپس تحلیل مضمونی اعتماد در اندیشه‌ی آیت‌الله خامنه‌ای صورت می‌گیرد. سه مضمون اصلی و فراگیری که از تحلیل مضمونی اعتماد در اندیشه‌ی رهبری انقلاب اسلامی به دست آمده است عبارتند از: « اعتماد متقابل است »، « اعتماد عمومی ضروری است» و « کاهش اعتماد موجب زوال نظام سیاسی می‌گردد».

 کلیدواژه‌ها:روش‌شناسی کیفی روش تحلیل مضمون اعتماد سیاسی اندیشه‌ی رهبری انقلاب اسلامی اوفه, کلاوس (1384): «چگونه می توان به شهروندان اعتماد کرد؟» در کیان تاجبخش: سرمایه اجتماعی، اعتماد، دموکراسی و توسعه. ت‍رج‍م‍ه‌ اف‍ش‍ین‌ خ‍اک‍ب‍از و ح‍س‍ن‌ پ‍ویان‌. تهران: شیرازه, صص201- 275. پیتر زتومکا (1386): اعتماد نظریه‌ی جامعه شناسی. ترجمه غفاری. تهران: شیرازه. شیخ‌زاده, محمد; تسلیمی, محمد سعید; عابدی جعفری, حسن; فقیهی, ابوالحسن : «تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده های کیفی». در اندیشه مدیریت راهبردی، 1390، صص 151-198. Attride-Stirling, J. (2001): "Thematic Networks: An Analytic Tool for Qualitative Research", Qualitative Research , pp. 385–405. Barbalet, J. M. (1996): "Social emotions: Confidence, trust and loyalty", International Journal of Sociology and Social Policy. Boyatzis, R. E. (1998): Transforming qualitative information: Thematic analysis and code development. CA: Sage. Braun, V.; Clarke, V. (2006): "Using thematic analysis in psychology", Qualitative Research in Psychology, pp. 77–101. Doran, S. (2008): "Puzzles about Trust", The Southern Journal of Philosophy. Hardin, R. (1993): "The street-level epistemology of trust", Politics and society. Luke, W. (2008): "Secularists and islamists in Morocco: prospects for building trust and civil society through human rights reform", Journal for the Study of Religions and Ideologies 47. M. B Miles,A. M Huberman (1994): Qualitative Data Analysis: An Expanded Sourcebook, Canada: Thousand Oaks. N King,C. Horrocks (2010): Interviews in qualitative research. London: Sage Publications Ltd. Sabel, Charles (1993): "Studied trust: Building new forms of cooperation in a volatile economy", Human Relations 66. Weber, Linda; Carter, Allison (1998): "On constructing trust: Temporality, self-disclosure, and perspective-taking", The International Journal of Sociology and Social Policy 79.
جستارهای سیاسی IHCS جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 IHCS 13 علمی-پژوهشی نقض تمامیت‌ارضی ایران پس‌از مشروطه و تحلیل کنش‌های مقاومت‌آمیز علیه آن سادات شفیعی سمیه عضوهئیت‌علمی‌پژوهشکده‌مطالعات‌اجتماعی، پژوهشگاه سهیلی سیده فاطمه دانشجوی‌دکترای تاریخ ایران بعداز اسلام خوارزمی 22 11 2015 6 17 73 104 03 09 2015 30 10 2015 Copyright © 2015, IHCS. 2015 https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1911.html

چکیده این مقاله بر آن است تا ضمن بررسی موارد نقض تمامیت ارضی ایران در دوره زمانی 1324-1329هـ.ق/1906-1912م. چگونگی، ابعاد و زمینه‌های آن، کنش‌های مقاومت‌آمیز مردمی علیه نقض تمامیت ارضی را بر اساس آرای نظری مطرح در علوم اجتماعی مورد مطالعه قرار داده و ویژگی‌های آن را بر شمرد. بر این اساس مقاله حاضر بعنوان پژوهشی نظری تحلیل، واقعیت‌های تاریخی معتبر را با ارجاع به یافته‌های احصاء‌شده سنت مطالعات علوم‌اجتماعی مقاومت مورد تحلیل قرار‌داده‌است. نتیجه آن‌که تمامیت ارضی ایران در دوره زمانی مذکور توسط دولت‌های روسیه، بریتانیا و عثمانی بطور کوتاه و میان‌مدت مورد نقض قرار‌گرفته و کنش‌های مقاومت‌آمیز مردمی را به‌دنبال داشته است. کنشگران با درک تهدید امنیت ملی و وجود حس تحقیر اجتماعی در برابر قوای متجاوز، نقض تمامیت ارضی را به مثابه نوعی اِعمال قدرت دانسته و در شرایط فقدان نیروی دفاعی قوی، مجلس با‌ثبات، ضعف ساز‌و‌کارهای حکومتی و نابسامانی‌های سیاسی اقتصادی، کنش‌های خود را در قالب تحریم کالاهای کشورهای متجاوز، ترک جشن نوروز، تشکیل اجتماعات اعتراضی، تدوین و ارسال اعتراض‌نامه و ابراز همدردی با ساکنان مناطق مورد تهاجم در تضاد با وضع موجود به منصه ظهور رساندند. استفاده از اشکال روزمره مقاومت، بروز خلاقیت و نیز کنش‌گری در زمان مقتضی از دیگر ویژگی‌های این کنش‌های مقاومت‌آمیز است.

 کلیدواژه‌ها: نقض تمامیت ارضی قدرت مقاومت زندگی روزمره قوای روسیه انگلیس و عثمانی مشروطه منابع آقابخشی، علی، افشاری راد، مینو، (1379)، فرهنگ علوم سیاسی، تهران: چاپار. افشار یزدی، محمود،(1358)، سیاست اروپا در ایران، ترجمه سید ضیاءالدین دهشیری، تهران: بنیاد موقوفات دکتر افشار یزدی. ترکمان، محمد،(1370)، اسنادی دربارۀ هجوم انگلیس و روس به ایران (1287 تا 1291هـ.ش)، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی. دولت آبادی، یحیی، (1371)، حیات یحیی، تهران: عطار. رنجبر، محمدعلی، (1389)، فارس از مشروطیت تا جنگ جهانی اول، تهران: سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران. سایکس، سرپرسی، (1380)، تاریخ ایران، ترجمه سید محمد تقی فخر داعی گیلانی، تهران: افسون. شریف کاشانی، محمد مهدی، (1362)، واقعات اتفاقیه در روزگار، به کوشش منصوره اتحادیه و سیروس سعدوندیان، تهران: نشر تاریخ ایران. شمیم، علی اصغر، (1362)، ایران در دوره سلطنت قاجاریه، تهران: بهزاد. کتاب نارنجی (گزارش های سیاسی وزارت خارجه روسیه تزاری درباره انقلاب مشروطه ایران)، (1367)، ج1، به کوشش احمد بشیری، تهران: نشر نور. کتاب نارنجی، (1368)، ترجمه پروین منزوی، تهران: کتاب پرواز. کسروی، احمد، (1383)، تاریخ مشروطه ایران، تهران: امیرکبیر. محمود، محمود، (1353)، تاریخ روابط سیاسی ایران وانگلیس در قرن نوزدهم، ج8، تهران: شرکت نسبی اقبال و شرکا. معاصر، حسن، (1352)، تاریخ استقرار مشروطیت در ایران (مستخرجه از اسناد محرمانه وزارت امورخارجه انگلستان). ج1، تهران: ابن سینا. نجفی، موسی (1393)، اندیشه تحریم و خودباوری، تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران. نجفی، موسی ، (1378)، اندیشۀ سیاسی و تاریخ نهضت حاج‌آقا نورالله نجفی، تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران. نجفی، موسی ، (1367)، «تاریخ مبارزات سیاسی روحانیت و مرجعیت شیعه (4)»، نور علم، دوره سوم، شماره سوم، شماره27، ص109-92. نوایی، عبدالحسین، (2535)، دولت‌های ایران از آغاز مشروطیت تا اولتیماتم، تهران: بابک. نیکیتین، باسیل، (1329)، ایرانی که من شناختم، ترجمه ونگارش فره وشی (مترجم همایون سابق) ، تهران، کانون معرفت. وحید مازندرانی، غلام علی، (1328)، قرارداد 1907 روس و انگلیس راجع به ایران، تهران: کتابخانه سقراط. همایون کاتوزیان، محمد علی، (1391)، ایرانیان دوران باستان تا دوره معاصر، ترجمه حسین شهیدی، تهران: مرکز. ساعد، نادر،(1383)، «مفهوم تمامیت ارضی در نظم حقوقی بین المللی»، در پژوهش حقوقی، شماره هفتم، آذر1383. مجموعه اسناد 23/13/143/2 -  2/15/145/2 مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی ایران. اسناد 1325، [کارتن21، پرونده 12]- [کارتن10، پرونده5]-  مرکز اسناد وزارت امور خارجه ایران. اسناد 1328، کارتن21، پرونده4 مرکز اسناد وزارت امور خارجه ایران. اسناد 1329، کارتن، 36، پرونده 17. مرکز اسناد وزارت امور خارجه ایران. اسناد شماره 1-20719-296، 8-20719-296،  9-20719-296،  13-20719-296، 2-20962-269،  3-20962-269، 4-20962-269، 5-20962-269، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران. سند 34394 موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران. روزنامه انجمن تبریز، جلد اول سال اول شماره 1-149 سال دوم شماره14-1، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی: تهران، 1374. روزنامه انجمن تبریز، جلد دوم سال دوم، دوره اول شماره32-15، دوره دوم شماره32-1، سال سوم شماره 36-1، تهران: کتابخانه جمهوری اسلامی ایران، 1376. روزنامه انجمن مقدس ملی اصفهان، دوره اول از سال 1324الی 1326هـ.ق، به اهتمام محمد علی چلونگر، اصفهان: سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان، 1385. روزنامه ایران‌نو، کتابخانه و اسناد رقمی (دیجیتال) سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران. روزنامه حبل المتین کلکته، سال 14-22 ، «لوح مطبوعات فارسی ایران» تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی. روزنامه مجلس، سال 1-5، «لوح مطبوعات فارسی ایران» تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی. Carr, C. Lynn(1998). Tomboy Resistance and Conformity: Agency in Social Psychological gender Theory. Gender & Society No.12: pp528-553. De Certeau Michel (1998) The Practice Of Everyday Life, In John Storey (Ed.) Cultural Theory and Popular Culture: A Reader , London: Prentice Hall. Fisk, John (1994) Television Culture, London: Routledge. Foucault,(1979).The History of Sexuality, translated by Robert Harley, New York, Vintenage Book. Hollander, Jocelyn A & Einwohner, Rachel(2004), Conceptualizing Resistance, Sociological Forum, Vol. 19, No. 4. pp.533-554. Kelley, Robin D.G (2002) in Cultural Resistance Reader by Duncombe,London: Verso. Modigliani, Andre & Francois Rochat(1995). The Role of Interaction Sequences and Timing of Resistance in shaping obedience and Defiance to Authority, Journal of Social Issues No.51: pp107-123. Profit, Norma Jean(1996). Battered Women as victims and Survivors: Creating space for Resistance, Candian Social Work Review/Revue Canadienne De Service Socia l No.13: pp23-28. Scott (2002) Every day Resistance in Cultural Resistance Reader by Duncombe,London: Verso. Swartz, David (1997), Culture & Power, University of Chicago press Ltd, London.
جستارهای سیاسی IHCS جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 IHCS 13 علمی-پژوهشی حسین کاظم‌زادۀ ایرانشهر و مسالۀ هویت ملی فاضلی حبیب‌الله استادیار علوم سیاسی دانشگاه تهران خلیل طهماسبی نوذر دانشجوی‌کارشناسی‌ارشدعلوم‌سیاسی‌دانشگاه تهران 22 11 2015 6 17 105 123 16 02 2016 16 02 2016 Copyright © 2015, IHCS. 2015 https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1924.html

تلاش روشنفکران ایرانی برای هویت یابی و شناخت هویت ایرانی در طول یک قرن و نیم اخیر به ظاهر پراکنده و گاه متضاد یا در تناقض با هم قرار می گیرند. اما واقعیت این است که روشنفکران جامعه ی ما، هر یک لایه ای از لایه های مختلف هویت ایرانی را بازگو کرده اند. انقلاب مشروطه از جمله دوران های مهم تاریخ کشور ما به شمار می رود که طی آن روشنفکران مختلفی به دنبال یافتن راهکارهایی جهت پیشرفت و ترقی کشور و همچنین چاره جویی برای هویت یابی مردم ایران زمین بوده اند. از جمله این روشنفکران حسین کاظم زاده ایرانشهر می باشد که تحت تاثیر پیشرفت غرب، ادبیات روشنگری و آشفتگی اوضاع ایران دوره ی قاجار، به طرح پرسش و پژوهش از چرایی انحطاط ایران به ویژه در قیاس با ایران دوران باستان پرداخت. در این راستا، با استفاده از «رویکرد اسکینری» و روش «تحلیل اسنادی» تلاش می شود با مطالعه، برداشت و استنتاج از متون موجود، مساله ی هویت ملی و به ویژه نسبت ملیت و دین در اندیشه ی حسین کاظم زاده ایرانشهر مورد بررسی قرار گیرد. شیوه ی گردآوری مطالب و داده ها نیز کتابخانه ای (اسنادی) می باشد.

 کلیدواژه‌ها:ایران دین روشنفکران کاظم‌زاده ایرانشهر مشروطه ملیت هویت‌ملی احمدی، حمید (1378). قومیت و قوم گرایی در ایران ، چاپ اول، تهران: نشر نی.  احمدی، حمید (1383). ایران، هویت، ملیت، قومیت، تهران: موسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی.  احمدی، حمید (1390). بنیادهای هویت ملی ایرانی، چاپ دوم ، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی.  اسکینر، کوئینتن (1393). بینش‌های علم سیاست، ترجمه فیروز مجیدی، چاپ اول، تهران: نشر فرهنگ جاوید.  اشرف، احمد (1378). هویت ایرانی در "ایرانیان خارج از کشور"، جلد دوم، سنت و تجدد، به کوشش اکبر گنجی، بولتن فرهنگی معاونت امور بین الملل، تهران: وزارت ارشاد اسلامی.  بهنام، جمشید (1379). برلنی ها، چاپ اول، تهران: نشر فوزان روز.  بیگدلو، رضا (1380). باستان گریی در تاریخ معاصر ایران ، چاپ اول، تهران: نشر مرکز.  داوری، رضا (1372). « بحران هویت، باطن بحران های معاصر »، نامه ی فرهنگ، سال سوم، شماره 1.  رجایی، فرهنگ (1382). مشکله ی هویت ایرانیان، چاپ اول، تهران: نشر نی.  طباطبایی، جواد (1384). مکتب تبریز، تاملی درباره ی ایران، تبریز: انتشارات ستوده.  کاتم، ریچارد (1371). ناسیونالیسم در ایران، ترجمه ی احمد تدین، چاپ اول، تهران: کویر.  کاظم‌زاده ایرانشهر، حسین (1293 ه.ق). "دین و ملیت" ،مجله ایرانشهر، سال سوم ، ش 1و2.  کاظم‌زاده ایرانشهر، حسین (1304). دیانت و فلسفه ی توحید، مجله ایرانشهر، سال سوم، شماره 12.  کاظم‌زاده ایرانشهر، حسین (1304). نگاهی به آینده، مجله ایرانشهر، سال سوم، شماره 9.  کاظم‌زاده ایرانشهر، حسین (1320). تجلیات روح ایرانی ، چاپ دوم ، تهران: نگاه پروین.  کاظم‌زاده ایرانشهر، حسین (1329). شرح حال کاظم زاده ایرانشهر، تهران: نشر اقبال.  کاظم‌زاده ایرانشهر، حسین (1335). تجلیات روح ایرانی، چاپ سوم، تهران: انتشارات اقبال.  کاظم‌زاده ایرانشهر، حسین (1342ه.ق). معارف و معارف پروران ایران، مجله ایرانشهر، سال دوم، شماره 2.  کاظم‌زاده ایرانشهر، حسین (1342ه.ق). ملیت و روح ایرانی، مجله ایرانشهر، سال دوم، شماره 4.  کاظم‌زاده ایرانشهر، حسین (1353). تالیفات ایرانشهر، تهران: نشر اقبال.  کاظم‌زاده ایرانشهر، حسین(1293 ه.ق). معارف و ارکان سه گانه ی آن، مجله ایرانشهر، سال دوم، شماره 8.  کاظم‌زاده ایرانشهر، حسین(1304). نگاهی به فلسفه ی زرتشت و اخلاق امروزی ما، مجله ایرانشهر، سال سوم، شماره 28.  کاظم‌زاده ایرانشهر، کاظم (1350). آثار و احوال کاظم زاده ایرانشهر، تهران: اقبال.  گودرزی، غلامرضا (1383). دین و روشنفکران مشروطه، چاپ اول، تهران: نشر اختران. مالرب، میشل (1379). انسان و ادیان، ترجمه ی مهران توکلی، تهران: نشر نی. مالرب، میشل (1379). انسان و ادیان، ترجمه ی مهران توکلی، تهران: نشر نی. منوچهری، عباس (1392). رهیافت و روش در علوم سیاسی،چ چهارم، تهران: انتشارات سمت. میر محمدی، داود (1383). گفتارهایی درباره ی هویت ملی در ایران، تهران: موسسه مالعات ملی. نصری، قدیر(1387). مبانی هویت ایرانی، چاپ اول، تهران: انتشارات تمدن ایرانی. نوذری، حسینعلی (1382). « مای ایرانی، تصوری نوستالوژیک و رومانتیک- یوتوپیک »، اندیشه جامعه، شماره 31. Smith ,Anthony D.(1991). National Identity. Las Vegas: University of  Nevada Press. Smith, Anthony D.( 2003). Chosen Peoples. Oxford: Oxford University Press.
جستارهای سیاسی IHCS جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 IHCS 13 علمی-پژوهشی واکاوی موانع تحقّق خلافت ظاهری اهل بیت علیهم‌السلام علی‌قنبری فرج‌الله استادیار علوم سیاسی پژوهشگاه علوم انسانی امرایی رحیم دانشجوی دکتری اندیشه سیاسی پژوهشگاه 22 11 2015 6 17 125 145 26 09 2015 01 12 2015 Copyright © 2015, IHCS. 2015 https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1925.html

 شناخت جانشینان پیامبر صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّم از مسائل مهم تاریخ اسلام، و از چالش های اساسی مابین مسلمانان است. طبق نظر شیعه، در اکثر دوره ها، افراد دیگری به جای ائمّه و جانشینان برحقّ، مقام خلافت و جانشینی پیامبر (ص) را در اختیار گرفتند. سکوت و کنار آمدن اکثریّت مسلمانان در برابر غصب خلافت و جانشینی ظاهری اهل بیت علیهم السلام (به رغم وجود ادلّه نقلی فراوان در بیان خلافت اهل بیت علیهم السلام از جانب پیامبر (ص))، در بدو امر بسیار عجیب به نظر می رسد؛ و بجاست که دلایل آن واکاوی شود. اسلام ظاهری برخی از صحابه، تاثیر منفی سلایق شخصی و حزبی، مخالفت قریش با اهل بیت علیهم السلام و قدرت و ثروت مخالفان ائمّه، از دلایل و موانع اصلی انحراف از تحقّق خلافت اهل بیت علیهم السلام هستند.

 کلیدواژه‌ها: اهل‌بیت علیهم‌السلام احادیث و روایات اسلام ظاهری سلایق حزبی ابن بابویه قمی، کمال الدّین و تمام النّعمه، 1380ش، تصحیح: علی اکبر غفاری، ج1، تهران، نشر صدوق. ابن حنبل، ابو عبد الله أحمد بن محمد،1421ق، مسند الإمام احمد بن حنبل، تحقیق: شعیب الارنووط – عادل مرشد، ج35، چاپ اول، بی جا، مؤسسه الرساله،. ابن سعد، محمد البغدادی، 1410ق، طبقات الکبری، ج2، چاپ اول، تحقیق: عبد القادر عطا، بیروت، دار الکتب العلمیه. ابن عبد ربه اندلسی، شهاب الدین، 1404، عقد الفرید، ج5، چاپ اول، بیروت، دار الکتب العلمیه. ابن عبدالبرّ،1387، التمهید، ج24،المغرب، وزاره عموم الاوقاف و شئون الاسلامیه. ابن عساکر،1415ق، تاریخ دمشق، محقق: عمرو بن غراقه، ج14، بی جا، دار الفکر. ابن قتیبه دینوری،1410ق ، الامامه والسیاسه،تحقیق علی شیری،بیروت، دار الاضواء. ابن قیم جوزیه، محمد بن ابی بکر،1390ق، المنار المنیف فی الصحیح و الضعیف،حلب ،مکتب المطبوعات الاسلامیه. ابن کثیر،1977 ،البدایه والنهایه،ج5,8، چاپ دوم، بیروت،مکتبه المعارف. ابوریّه، محمود، بی تا، اضواء علی السنّه المحمّدیه، قاهره، نشر البطحاء.  اشعری، علی بن اسماعیل،1356ق، الابانه عن اصول الدیانه، محمد حسین، قاهره، جمهوریه مصر العربیه. امرایی، رحیم، و عباس مصلایی پور، پاییز و زمستان 1392، تحلیل انتقادی شروح و تفاسیر حدیث "یکون بعدی اثنا عشر خلیفه"، دو فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات قرآن و حدیث، سال هفتم، شماره اول، پیاپی 13. امیر المؤمنین علی(ع)، 1390،نهج البلاغه، ترجمه دشتی، قم، امیر المؤمنین(ع). باقلانی، محمد بن طیب،1372، التمهید، قاهره، دارالفکر العربی. ترمذی، أبو عیسى، 1395ق، السنن، ج5، چاپ دوم، تحقیق و تعلیق: ابراهیم عطوه، مصر، شرکة مکتبة ومطبعة مصطفى البابی الحلبی. ثعالبی، عبد الرحمن، الجواهر الحسان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات. ثعلبی، أحمد بن محمد،1422ه، تفسیر الکشف والبیان،ج8،تحقیق: أبی محمد بن عاشور ، تدقیق: نظیر الساعدی، بیروت، دار إحیاء التراث العربی. حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله، 1411ق، مستدرک علی الصحیحین، مع الکتاب: تعلیقات الذهبی فی التلخیص، ج3، چاپ اوّل، بیروت، دار الکتب العلمیه. دینوری، ابن قتیبه، 1419، تاویل مختلف الحدیث، چاپ دوم، بی جا، المکتب الاسلامی، موسسه الاشراق. ذهبی، بی تا، تاریخ اسلام،ج14، بی جا، بی نا. سبحانی، جعفر،1380ش، مبانی حکومت اسلامی،ترجمه داود الهامی، قم، انتشارات توحید. شرف الدین، بی تا، المراجعات،ج21 ، بی جا. شهیدی، سید جعفر،1359،پس از پنجاه سال،تهران،دفتر نشر فرهنگ اسلامی. شیخ مفید، محمد بن محمد، 1413ق ،اوایل المقالات ، چاپ اول،قم ،الموتمر العالمی للشیخ المفید. صبحی، صالح، 1363ش ،علوم الحدیث و مصطلحه، قم، منشورات رضی. طبرانی، سلیمان بن أحمد،.بی تا، المعجم الاوسط، محقق: طارق بن عوض الله, عبد المحسن بن إبراهیم، قاهره، دار الحرمین. طبرسی، فضل بن حسن، بی تا ، تفسیر مجمع البیان،ج8، بی جا، بی نا. طبری، محمد بن جریر، 1387،تاریخ الأمم والرسل والملوک، ج2 بیروت، دار التراث. عسگری، مرتضی، 1424ق ،معالم المدرستین،ج1، چاپ سوم، بی جا، مرکز الطباعه و النشر للمجمع العالمی لاهل البیت علیهم السلام،و (بی تا) عسگری، مرتضی،1360 ،عبد الله بن سبا و افسانه های تاریخی دیگر، مترجم:سید احمد فهری، تهران،مجمع علمی اسلامی. عسگری،مرتضی،1363 ،نقش ائمه در احیای دین،تهران،بنیاد بعثت. عصامی مکی، عبد الملک بن حسین،1419ق، سمط النجوم العوالی فی أنباء الأوائل والتوالی،ج3، محقق: عادل أحمد عبد الموجود- علی محمد معوض بیروت ، دارالکتب العلمیة. علامه حلی، جمال الدین،1398ق، کشف المراد (شرح تجرید الاعتقاد) ، تهران، کتابفروشی اسلامیه. علامه حلی،جمال الدین،1363 ،انوار الملکوت، چاپ دوم، قم، انتشارات شریف رضی. مظفر، محمد حسین ،1422ق،دلائل الصدق ،ج4،قم ، موسسه آل البیت. نجمی، محمد صادق،1372 ، سیری در صحیحین،قم. -نسایی، احمد بن شعیب، 1420ه، سنن النسایی بشرح السیوطی و حاشیه السندی، ج8، چاپ پنجم، بیروت، دار المعرفه. نیشابوری، مسلم، بی تا، الجامع الصحیح، بیروت، دار الفکر. ولوی، علی محمد،1380، دیانت و سیاست، تهران، دانشگاه الزهراء(س).
جستارهای سیاسی IHCS جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 IHCS 13 علمی-پژوهشی رفتارشناسی سیاسی جریان روشنفکری ملی- مذهبی در روند تثبیت و نهادسازی پس از پیروزی انقلاب اسلامی هزاوه‌ای سید‌مرتضی استادیار علوم سیاسی دانشگاه بوعلی‌سینا باوریان فریده دانشجوی دکترای تاریخ انقلاب اسلامی بوعلی‌ سینا 22 11 2015 6 17 147 170 03 09 2015 22 11 2015 Copyright © 2015, IHCS. 2015 https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1926.html

در میان مسائل مختلف انقلاب­ها، مرحله پس از پیروزی، مهم­ترین مرحلۀ انقلاب است. این مرحله نقطۀ اوج تکاملی و شاید افول آن نیز قلمداد گردد. در این مرحله است که هویت­های سیاسی زمان ائتلاف گستردۀ بسیج انقلابی، به ناگاه دچار افولی زود­هنگام می­شوند که بازتاب­های آن در ساختار حکومت جدید، نمودار می­شود. از این­نظر در انقلاب اسلامی نیز که فرجام نهایی آن، استقرار نظام جمهوری اسلامی بود، چنین فرایندی بوجود آمد و طیف روشنفکران دینی ملی-مذهبی مؤتلف در نهضت اسلامی به رهبری نهضت آزادی که در جریان مشارکت در سیستم سیاسی جدید در دولت موقت نقش محوری را ایفا نموده بود. بی­درنگ در جریان نهادسازی و تثبیت نظام جمهوری اسلامی با جریان غالب اسلامگرا و سایر جریان­ها با چالش­های نظری جدی مواجهه شد. که در این راستا نگارندگان با تبیین رفتار سیاسی این جریان، محور اصلی این تقابل را در تاکتیک­ها و فرهنگ سیاسی دیرین و متفاوت این جریان درمسائلی چون؛ اصول تفکرات خاص و متفاوت در عملکرد و اندیشه نسبت به سایر جریان­ها، نقصان در اندیشه و ایدئولوژی مدون و کامل برای برنامه­ریزی امور مملکتی در دوران بعد از پیروزی، در موضوع ارائه یک نظام جایگزین جستجو می­کنند

 کلیدواژه‌ها: امام‌ خمینی نهضت ‌آزادی جمهوری ‌اسلامی روشنفکران دینی انقلاب اسلامی آبراهامیان، یرواند(1386)، اسلام رادیکال-مجاهدین ایرانی، ترجمه فرهاد مهدوی، آلمان، نشر نیما، چ اول. استمپل، جان.دی(1378)، درون انقلاب ایران، ترجمه منوچهر شجاعی، مؤسسه خدمات فرهنگی رسا، چ دوم. امام خمینی، روح­الله( 1378 )، صحیفه امام، تهران، عروج، 22ج. بازرگان، مهدی/الف (1364)، بازیابی ارزش­ها، بی­جا، ناشر مؤلف، چ دوم.  بازرگان، مهدی/ب(1362)، مسائل و مشکلات نخستین سال انقلاب از زبان رئیس دولت موقت، گردآوری عبدالعلی بازرگان، تهران، ناشر عبدالعلی بازرگان، چ اول. بشیریه، حسین(1381)، دیباچه­ای بر جامعه­شناسی ایران در دورۀ جمهوری اسلامی ایران، تهران، نگاه معاصر، چاپ اول. بی­نا( 29/2/1392)، «علت نامزد نشدن بازرگان در اولین انتخابات ریاست جمهوری»؛http://namehnews.ir/fa/news/39040 بی­نا(1/3/1392)، «اولین دوره انتخابات ریاست جمهوری؛ 5 بهمن1358»؛http://www.irdc.ir/fa/content/30110/print.aspx پدرام، مسعود(1372)، «در جستجوی فرهنگ سیاسی نوین»، فصلنامه ایران فردا، سال دوم، ش8. تاریخ تهاجم فرهنگی غرب، نقش روشنفکران وابسته(8): مهدی بازرگان(1387)، تهران، مؤسسه فرهنگی قدر ولایت، چ سوم. توسلی، محمد(1392)، «تلخ­ترین شب زندگی بازرگان»، ماهنامه مهرنامه، سال چهارم، ش 29. حسینی­زاده، محمد­علی(1385)، اسلام سیاسی در ایران، قم، دانشگاه علوم انسانی مفید، چ دوم. خوش‌زاد، اکبر(1386)، مجلس شورای اسلامی دوره اول ، مرکز اسناد انقلاب اسلامی ، تهران، چ اول. رضوی، مسعود(1376)، هاشمی و انقلاب، همشهری، تهران، چ اول. روزنامه آیندگان( بهمن، اسفند 1357 و فروردین 1358) روزنامه اطلاعات( اسفند 1357 و فروردین، دی، بهمن 1358) روزنامه انقلاب اسلامی(مرداد، شهریور، دی 1358) روزنامه جمهوری اسلامی ایران( تیر1358) روزنامه کیهان( سال 1357، 1358، 1359) سحابی، عزت­الله(1378)، «برشورای انقلاب چه گذشت؟ گفتگو با عزت­الله سحابی،(قسمت دوم)»، ماهنامه ایران فردا، سال هفتم، ش52. سیک، گری(1384)، همه چیز فرو می­ریزد، ترجمه علی بختیاری­زاده، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، چ اول. شادلو، عباس(1388)، انقلاب اسلامی از پیروزی تا تحکیم: ناگفته­های تاریخی از تشکیل شورای انقلاب و دولت موقت تا سقوط بنی­صدر 60-1357، تهران، نشر وزراء، چ دوم. صفار هرندی، مرتضی(1391)، نیمه پنهان: رازهای دهه شصت68-1358، تهران کیهان، چ اول. صورت مشروح مذاکرات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران(1364)، اداره کل امور فرهنگی و روابط عمومی مجلس شورای اسلامی، تهران، 31ج. قفلی، محمد وحید(1384)، مجلس خبرگان و حکومت دینی در ایران، تهران، عروج، چ اول. کاتوزیان ناصر(1380)، گامی بسوی عدالت، تهران، دانشگاه تهران، 2ج . کدی، نیکی آر(1383)، نتایج انقلاب ایران، ترجمه: مهدی حقیقت خواه، تهران، ققنوس. مظفر، محمدجواد(1378)، اولین رئیس جمهور، تهران، کویر، چ اول. مهدوی­کنی، محمدرضا(1378)،خاطرات آیت­الله مهدوی­کنی، تدوین غلامرضا خواجه سروی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، چ دوم. میلانی، محسن(1381)، شکل­گیری انقلاب اسلامی از سلطنت پهلوی تا جمهوری اسلامی، ترجمه مجتبی عطار­زاده، تهران، گام نو، چاپ اول. هویدا، فریدون(بی­تا)، سقوط شاه، ترجمه ح.ا.مهران، تهران، اطلاعات، چ دهم. یزدی، ابراهیم(1379)، سه جمهوری، تهران، جامعه ایرانیان، چ اول. یوسفی اشکوری، حسن(1379)، در تکاپوی آزادی ، تهران، قلم، چ اول، 2ج.
جستارهای سیاسی IHCS جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 IHCS 13 علمی-پژوهشی مخاصمات مسلحانه در خاورمیانه و نقض حقوق جنگ اسلامی فقیه حبیبی علی استادیار دانشکده حقوق دانشگاه آزاد اسلامی- واحد تهران جنوب 22 11 2015 6 17 171 190 04 10 2015 22 12 2015 Copyright © 2015, IHCS. 2015 https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_3011.html

 با توجه به رویکرد تعالی بخش اسلام به بشر، حقوق جنگ جایگاه ویژه‌ای در اسلام دارد، تا جایی که چه در قرآن و چه در سیره نبوی، مفهوم حقوق انسانی در طول جنگ‌ها از برجستگی بالایی برخودار بوده است. در واقع، هدف اصلی اسلام تعالی انسان است و جنگ به خودی خود هدف نیست و تنها در قالب «جهاد» برای دفاع از مرزهای دین از اهمیت و قداست برخوردار است. از طرف دیگر، گسترش مخاصمات مسلحانه در خاورمیانه اسلامی به‌خصوص عراق و سوریه، نشان می‌دهد که نه تنها این مخاصمات با ماهیت و هدف «جهاد» در تضاد اساسی است، بلکه حقوق اسلامی جنگ درون این مخاصمات به شکل اساسی نادیده گرفته می‌شود. در این راستا، با توجه به اهمیت موضوع، این پژوهش با یک رویکرد جامع به‌دنبال بررسی ابعاد مختلف حقوق جنگ در اسلام است. برای بررسی این موضوع، ویژگی‌ها و اهداف جنگ در قالب «جهاد» در اسلام و همچنین حقوق جنگ در اسلام با محوریت غیرنظامیان بررسی خواهد شد. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی- تحلیلی، و روش گردآوری داده‌ها منابع کتابخانه‌ای و اینترنتی است.

 حقوق جنگ اسلام جهاد غیرنظامیان اسرای جنگی قرآن مجید   ابن هشام، عبدالملک، (1985). السیره النبویه، بیروت: دارالاحیاء التراث العربی. ابواتله، خدیجه،(1983). الاسلام و العلاقات الدولیة فی السلم والحرب، القاهره: دارالمعارف. احمدی، علی، (1411). الاسیر فی‏الاسلام، قم: مؤسسة النشر الاسلامی. اصفهانی، راغب (1383). ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ القرآن، جلد سوم، ترجمه و تحقیق همراه با تفسیر لغوی و ادبی قرآن از غلامرضا خسروی حسینی،تهران: المکتبه المرتضویه لاحیاء آثارالجعفریه. بلاذری، احمدبن یحیی‌بن جابر،(1394). انساب الاشراف، بیروت: مؤسسه الاعلمی المطبوعات. حر عاملى ، محمد بن الحسن (1406). وسائل الشیعة، مکتبة الاسلامیة، جلد 11، چاپ ششم. حر عاملی، محمد بن حسن (1416). وسائل الشیعه، قم: مؤسسه آل‌البیت(ع)لاحیاء التراث. حر عاملی، محمد بن الحسن(1414) وسائل‌الشیعه، جلد 15، چاپ دوم، قم: مؤسسه آل‌البیت(ع). حسینی، مصطفی، (1372). بردگی در اسلام، تهران: بنیاد دائره‌المعارف اسلامی. حلبی، ابن الصلاح،(1362). الکافی فی‏الفقه، اصفهان، مکتبة‌الامام امیرالمؤمنین علی(ع). خلیلیان، سید خلیل، (1382). حقوق بین‌الملل اسلامی، چاپ دهم، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی. دشتی، محمد، (1384). ترجمه نهج البلاغه، قم: انتشارات میراث ماندگار. زحیلی، وهبه، (1412). آثارالحرب فی‏الفقه الاسلامی، دمشق. شفائی، حسین، ( 1373). جنگ و جهاد در نهج البلاغه، قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم. شیخ طبرسى( 1408). مـجـمـع البیان، چاپ دوم، بیروت: دارالمعرفه. طباطبایی، سیدمحمد حسین (1363). تفسیر المیزان، ترجمه محمد باقر موسوی، جلد سی‌وششم. طبرانی، ابوالقاسم سیلمان‌بن احمد،(1404). المعجم الکبیر، بیروت: دارالاحیاء التراث العربی. طوسی، ابوجعفر محمدبن حسن (بی‌تا)، النهایه، قم: انتشارت قدس. محقق داماد ،مصطفی ، (1380). «تدوین حقوق بشر دوستانه و مفهوم اسلامی آن»، ‌مجله تحقیقات حقوقی دانشگاه شهید بهشتی، شماره 18. محقق داماد، سیدمصطفی، (1372). «مفهوم اسلامی حقوق بشر دوستانه»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران. مطهرى، مرتضی (1372). جهاد، چاپ ششم، انتشارات صدرا. مکارم شیرازی، ناصر، (1367). تفسیر نمونه، جلد دوم، تهران: انتشارات دارالکتب الاسلامیه. نجفی، جواهرالکلام،(1362). جلد 21، تهران: نشر دارالکتب الاسلامیه.  هنجنی، سیدعلی، (1380). «پیدایش حقوق بشردوستانه جنگ و جلوه‌هایی از حفظ حیثیت انسانی»، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 39. Cordesman, Anthony H. and Khazai, Sam (May 2014). Iraq in Crisis Center for Strategic & International Studies. Haran , VP (March 2016) »Roots of the Syrian Crisis«,  IPCS SPECIAL REPORT, number,181._||_