2021-09-30T15:06:49Z
https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=263
جستارهای سیاسی معاصر
جستارهای سیاسی
2383-1294
2383-1294
1393
5
11
سیاست خارجی ترکیه و بیداری اسلامی مطالعۀ موردی: تحولات مصر و تونس
نیکنام
ببری
مجید
عباسی
محمد
مغنی
چکیده تحولات موسوم به بیداری اسلامی در هزارۀ جدید از پردامنهترین و ژرفترین تحولات در ساختار سیاسی کشورهای منطقه بهشمار میرود. این تحولات با اعتراضهای مردمی علیه حکومتهای خودکامه، بهمنظور دستیابی به دموکراسی و نفی سلطه و حاکمیت قانون و استبدادستیزی، از تونس آغاز گردید و سپس به کشورهای دیگر، ازجمله مصر و لیبی و یمن و بحرین، و سوریه رسید. این وضیعت در کشورهای تونس و مصر به سرنگونی حکومتِ بِن علی و حُسنی مبارک انجامید. در بحبوحۀ این تحولات قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای هر یک به فراخور حال خود تلاش کردند تا منافع خویش را تأمین کنند. از جملۀ این کشورها ترکیه، تحت رهبری حزب عدالت و توسعه، در جایگاه متحد غرب و الگوی این کشورها به زعم غربیهاست. هدف این مقاله بررسی و ارزیابی مواضع سیاست خارجی ترکیه با تأکید بر تحولات داخلی مصر و تونس است و برای تحقق این هدف، در این تحقیق، با استفاده از رویکرد نظری رئالیسم تهاجمی، سعی در اثبات این فرضیه داریم که سیاست خارجی فعال ترکیه، در تحولات اخیرِ مصر و تونس، به دنبال افزایش قدرت و نفوذ خود در منطقه، بهمنظور افزایش ضریب امنیتی و کاهش تهدیدات از سوی رقبای منطقهای و بینالمللی و کنترل بازیگرانی چون جمهوری اسلامی ایران و عربستان و کسب منافع سیاسی و اقتصادی بیشتر و پیشیگرفتن از رقبای منطقهای است.
کلیدواژهها: سیاست خارجی
بیداری اسلامی
رئالیسم تهاجمی
حزب عدالت و توسعه
امنیت منطقهای
منافع ملی
2014
05
22
1
26
https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1192_53287f599a2775338e34488141bf5600.pdf
جستارهای سیاسی معاصر
جستارهای سیاسی
2383-1294
2383-1294
1393
5
11
ارتش و دولتسازی در ایران و اروپا مطالعهای تطبیقی در کارکردها و بسترها
عباس
حاتمی
چکیده بررسی اولیۀ ادبیات دولتسازی در ایران و اروپا نشان میدهد که در هر دو دولتسازی ارتش نقش برجستهای داشته است. با وجود این، ادبیات دولتسازی در ایران این سؤال عمده را بیپاسخ گذاشته است که آیا ارتش در ایران این نقش برجسته را به شیوهای مشابه یا به شیوهای متمایز از ارتشهای اروپایی ایفا کرده است؟ این مقاله با بهرهگیری از روش مقایسهای نشان میدهد که نقش ارتش در دولتسازیهای ایران و اروپا برجسته و از این حیث مشابه بوده است، اما بررسی شیوههایی که از طریق آن ارتشهای مزبور این نقش برجسته محقق ساختهاند نشان میدهد که کارکردهای صرفاً داخلی ارتش در دولتسازی ایران در برابر ترکیبی از کارکردهای بیرونی و داخلی ارتش در دولتسازیهای اروپا آن دو را تا حد زیادی از هم متمایز ساخته است. استدلال شد که دلیل تمایز در کارکرد ارتشهای مزبور تمایز در بسترهای داخلی و بیرونی بوده است که در آن ارتشها در فرایند دولتسازیهای درگیر شدهاند. بدین سان، در اینجا تمایز در بستر دولتسازی تمایز در کارکرد ارتش در دولتسازی را ایجاب کرده است و موجد راههای متعدد و متکثر دولتسازی از سوی ارتش در ایران و اروپا شده است. همین تکثرگرایی در سطوح کلیتر اولاً نشان میدهد که پیدایش دولت مدرن تا چه اندازه تحتتأثیر الزامات جامعهای قرار داشته است که از متن آن سر برآورده است. ثانیاً چشماندازی جدید در مورد نسبت دولتسازی اروپا و ایران در ادبیات مربوطه فراهم میآورد و مشخص میسازد که نباید به شیوهای تعمیمی مسیر تحولات سیاسی حال و آینده یک کشور را سراسر از طریق مسیر تحولات گذشته کشورهای دیگر تعیین کرد.
کلیدواژهها: دولتسازی در ایران
دولتسازی در اروپا
ارتش
روش تطبیقی
2014
05
22
27
47
https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1193_f44f4f5e98090a870fa44a1c2231e459.pdf
جستارهای سیاسی معاصر
جستارهای سیاسی
2383-1294
2383-1294
1393
5
11
تحلیل گفتمان بهمثابۀ روش
عبدالرحمن
حسنیفر
فاطمه
امیری پریان
چکیده تحلیل گفتمان از جمله روشهایی است که برای دستیابی به سطحی از دادهها و اطلاعات میتواند استفاده شود. این روش تفسیری است و انجام آن تابع ویژگیها و مشخصههایی است. تحلیل گفتمان به نوعی جزو روشهای کیفی محسوب میشود که درک و استنباط استفادهکنندۀ آن در میزان ارائه و نوع دادهها و اطلاعات مرتبط با موضوع مورد مطالعه اهمیت دارد. در این مقاله، ابعاد و مشخصههای تحلیل گفتمانی، بهمنزلۀ روش، در یک رویکرد مفهومی، از قبیل محورهایی چون سطحِ سطح و عمقِ سطح و عمقِ سطح و عمقِ عمق، بررسی میشود.
کلیدواژهها: گفتمان
روش
تحلیل گفتمان
روششناسی
2014
05
22
49
67
https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1194_87fdeeb97441550cebfa20c7a11c6c4b.pdf
جستارهای سیاسی معاصر
جستارهای سیاسی
2383-1294
2383-1294
1393
5
11
ناسیونالیسم از منظر شهروندی در عصر پهلوی اول با تأکید بر قومیتها
محمدباقر
حشمتزاده
سیدمحمدوهاب
نازاریان
سولماز
حیدری دلفارد
چکیده ناسیونالیسم و شهروندی در زمرۀ مقولاتی هستند که در عصر جدید وارد عرصههای انضمامی و ذهنی ساختهای اجتماعی و سیاسی شده و بر یکدیگر مؤثر بودهاند؛ به گونهای که اگر شهروندی محقق نگردد، ناسیونالیسم نیز با مشکل جدی مواجه میشود. رابطۀ این دو به گونهای است که هر نوع تعریف ما از ناسیونالیسم و هر نوع نگرش ما به آن مستقیماً در فرایند ملتسازی تأثیر میگذارد. اگر این تعریف از نوع جوهرگرا و فرهنگی باشد، به بسته و محدود شدن مفاهیم ذهنی و انضمامیِ معطوف به ملت و فرایند ملتسازی منجر میگردد؛ و برعکس، اگر تعریف ما مبتنیبر سیاسی و تاریخی بودن ناسیونالیسم باشد، آنگاه ابعاد ملت و ملتسازی گسترش مییابد و زمینههای تحول دموکراتیکِ مبتنیبر اثرگذاری متقابل ساخت اجتماعی و ساخت سیاسی حادث میشود. این امر در عصر پهلوی اول بهخوبی نمایان شد و با اجرای سیاست ناسیونالیسم فرهنگی، ارائۀ قدرتی برهنه با عملکرد معلق و تقریباً یکسویه، تقابل صرفاً نظامی با ایلات و قومیتها و طرد آنها و تلاش در جهت حذف خردهفرهنگها و زبان آنان در روند ملتسازی از تحقق مفهوم ناسیونالیسم در بین نیروهای اجتماعی و سیاسی جلوگیری شد. این مبحثی است که ما در این تحقیق به دنبال بررسی و تحلیل آن هستیم
کلیدواژهها: ناسیونالیسم فرهنگی
ناسیونالیسم سیاسی
شهروندی
قومیت
ساخت سیاسی
ساخت اجتماعی
2014
05
22
69
93
https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1195_fb14c0e9e4486a472d4e9e09d4d3804a.pdf
جستارهای سیاسی معاصر
جستارهای سیاسی
2383-1294
2383-1294
1393
5
11
موانع داخلی دموکراتیزهشدن عراق پس از سقوط صدام
جلال
درخشه
محمدمهدی
ملکی
چکیده کشور عراق یکی از مهمترین کشورهای منطقۀ حساس خاورمیانه محسوب میشود و همواره تحولات آن در سایر کشورهای منطقهای و فرامنطقهای تأثیرگذار بوده است. عراق جدید نیز، که پس از حملۀ نیروهای ائتلافی، به رهبری امریکا، در سال 2003 و در پی سقوط رژیم دیکتاتور بعثی شکل گرفت، بسیار حائز اهمیت است و روند تحولات آن از سوی قدرتهای منطقهای و بینالمللی با حساسیت فراوان دنبال میگردد. عراق جدید به سمتوسوی دموکراسی در حرکت است، اما این حرکت با کندی صورت میگیرد، به طوری که با گذشت بیش از یک دهه از عمر عراق جدید دموکراسی در آن بسیار کمرنگ است. موانعی که بر سر راه دموکراسی در عراق جدید وجود دارند میتوانند داخلی و یا خارجی باشند. این مقاله، بر اساس فرضیۀ خود، موانع داخلی را به دو قسمت کلی تقسیم کرده است؛ نخست، ساختارهای چندوجهی جامعۀ عراق و عدم پایبندی و تفسیر به رأی هریک از گروهها و جریانات داخلی عراق به قانون اساسی، و دوم سعی بر پاسخگویی به پرسش اصلی این نوشتار که موانع داخلی دموکراتیزهشدن عراق پس از سقوط صدام کداماند.
کلیدواژهها: دموکراسی
ساختار چندوجهی عراق
قانون اساسی
2014
05
22
95
116
https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1196_a9ea128cfa9132192b7cff1b3fae3624.pdf
جستارهای سیاسی معاصر
جستارهای سیاسی
2383-1294
2383-1294
1393
5
11
مؤلفههای دیپلماسی فرهنگی ایالات متحده در عراق جدید
ابوذر
گوهری مقدم
امیررضا
جعفری هرندی
چکیده اِعمال قدرت سخت و قدرت نرم از ابتدای اشغال نظامی عراق به شکل همزمان در دستور کار نیروهای امریکا قرار داشت. به کارگیری و استفاده از شیوهها و ابزارهای فرهنگی، بهمثابۀ یکی از مهمترین تاکتیکهای قدرت نرم مریکا در عراق با توافقنامۀ استراتژیکی که در سال 2008 م به امضای طرفین رسید، حالتی رسمی و قانونی به خود گرفت. مقالۀ حاضر تلاشی است در پاسخ به این سؤال که برنامههای امریکا در زمینۀ دیپلماسی فرهنگی، بهمنزلۀ یکی از مهمترین اشکال قدرت نرم در عراق، چه بوده و با چه هدفی صورت میپذیرد. بررسی برنامههای مذکور، با توجه به تغییر رویکرد ایالات متحده در بهکارگیری قدرت نرم در کنار قدرت سخت در قبال عراق، هدف این کشور را از انجامدادن چنین اقداماتی بهوضوح مشخص میسازد. نگارندگان با استفاده از روش تحلیلی ـ توصیفی در این نوشتار، در پایان، با مطالعۀ برنامههای مربوط به دیپلماسی فرهنگی امریکا در عراق به این نتیجه میرسند که هدف ایالات متحده، از اجرای چنین برنامههایی، تأثیرگذاری در اذهان و افکار مردم عراق و ارائۀ تصویری مناسب و مطلوب از خود به آنها و جایگزینی فرهنگ غربی، مبتنیبر آموزههای لیبرالی، بهجای فرهنگ اسلامی مردمان این کشور است.
کلیدواژهها: دیپلماسی فرهنگی
ایالات متحده
عراق جدید
قدرت نرم
2014
05
22
117
134
https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1197_6e316bf856af0fd98a2d14e796fc0597.pdf
جستارهای سیاسی معاصر
جستارهای سیاسی
2383-1294
2383-1294
1393
5
11
سازهانگاری کلیگرا: رهیافتی جامع برای توضیح رفتارهای سیاست خارجی ایران
مهدی
محمدنیا
یکی از چهارچوبهای تحلیلی مناسب برای توضیح سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، بعد از انقلاب اسلامی، چهارچوب تحلیلی «سازهانگاری کلیگرا» است. بر خلاف سازهانگاری سیستمی و داخلی، سازهانگاری کلیگرا به بررسی تأثیرات هر دو محیط هنجاری «داخلی» و «بینالمللی» بر شکلگیری سیاست خارجی دولتها میپردازد. این مقاله بر آن است که سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، از یک سو، در سطح داخلی تحتتأثیر گفتمانهای انقلاب و، از سوی دیگر، در سطح بینالمللی تحتتأثیر فضای هنجاری صلحآمیز یا تهاجمی حاکمبر نظام بینالملل بوده است. از اینرو، فهم ساختارهای گفتمانی و هنجاری جمهوری اسلامی ایران، از یک طرف، و فهم ماهیت محیط هنجاری نظام بینالملل، از طرف دیگر، لازمۀ تحلیلی مناسب از رفتارهای سیاست خارجی ایرانِ بعد از انقلاب اسلامی است. به عبارتی، رفتارهای سیاست خارجی ایران برایندی از تعامل دو محیط هنجاری داخلی و بینالمللی است. بر اساس سازهانگاری کلیگرا، این مقاله تلاش میکند تا چرایی تغییرات تاکتیکی در سیاست خارجی ایران در دورههای مختلف را توضیح دهد و فهم مناسبی از روابط تعارضآمیز و غیرتعارضآمیز ایران و غرب را بهدست آورد.
کلیدواژهها: سیاست خارجی ایران
سازهانگاری کلیگرا
گفتمان انقلابی
هویت
ساختارهای هنجاری
2014
05
22
135
158
https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1198_107ec8733095986dac1a70c0405f46bf.pdf