پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 9 4 2019 01 21 Meat-theory as a tool for understanding فرانظریه به‌عنوان ابزاری برای فهم 21 36 3531 10.30465/cps.2019.3531 FA مهدی بوستانی دانشجوی دوره دکترای علوم سیاسی، گواحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، کمال پولادی استادیار گروه علوم سیاسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، مجید توسلی رکن‌آبادی دانشیار گروه علوم سیاسی واحد علوم تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2018 09 19 Meta-theory is one of the newest developments in study of theories. While theorists contemplate social world as problematic subject, meta-theorists study the theory itself systematically. Meta-theory has different names in literature of social science such as meta-sociology, reflectivity sociology, and sociology of sociology. Though this approach has its roots in sociology, it is applicable in other fields of study. Meta-theory is a tool to reach deeper understanding of theory and its goal is to explain and study assumptions of theory critically; assumptions that form structure of theory. Many thinkers emphasize on development of social theory and in this regard meta-theory is critical step. The main goal of this article is to provide fundamental parameters of the approach in which the roots and nature of meta-theoretical studies are addressed and to study different kinds of meta-theory with reference to meta-theoretical approach of Ritzer  فرانظریه یکی از جدیدترین تحولات در نظریه پردازی است. در حالی که نظریه پردازان، جهان اجتماعی را به عنوان مسئله موضوعی شان قلمداد می کنند، فرانظریه پردازان به مطالعه نظام مند ساختار اساسی خود نظریه می پردازند. فرانظریه‌پردازی در ادبیات علوم اجتماعی، تحت عناوین مختلفی با عنوان فراجامعه‌شناسی، جامعه‌شناسی بازاندیشانه و جامعه‌شناسیِ جامعه‌شناسی ظهور پیدا کرده است. هر چند این مدل در حوزه جامعه شناختی گسترش یافته است ولی می تواند در دیگر حوزه های تحقیق نیز به کار گرفته شود. فرانظریه به عنوان ابزار رسیدن به فهم عمیق‌تر نظریه بوده و هدف آن تشریح و نقد فرانظری فرض های تشکیل دهنده شالوده نظریه ها و نیز تدوین اصول ارزیابی نظریه هاست. بسیاری از نظریه‌پردازان بر لزوم پیشرفت و توسعه نظریه‌ی اجتماعی تأکید کرده‌اند. از آن­جا که فرانظریه‌پردازی گام مؤثری در غنی‌تر ساختن نظریه‌ها است، بایستی به این حوزه توجه بیشتری معطوف گردد. هدف اصلی در این مقاله ارائه پارامترهای اساسی این رویکرد است.  این مقاله ابتدا زمینه های رشد مطالعات فرانظری و ماهیت فرانظریه می پردازد و سپس انواع فرانظریه و تکنیکهای تحلیل فرانظریه با تاکید بر رویکرد فرانظری ریتزر را مورد بحث و بررسی قرار می دهد. https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_3531_e52ad5c9f751f599492b4f087ed7ecfc.pdf