پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 16 4 2026 02 20 Westoxification and Modern Jahiliyyah as Anti-Modern Turn: A Comparative Study of Ahmad Fardid and Sayyid Qutb's Thoughts غرب‌زدگی و جاهلیت مدرن به مثابه چرخش ضدمدرن: تطبیق اندیشه‌های سیداحمد فردید و سیدقطب 191 224 9970 10.30465/cps.2025.48888.3392 FA سید مهدی ساداتی نژاد استادیار اندیشه سیاسى، دانشگاه تهران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، تهران، ایران. محمدرضا صالحی وثیق دانشجوی دکتری علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-1157-6326 Journal Article 2024 04 29 Examining the political thought of influential thinkers in the Islamic world contributes to a deeper understanding of the complex dynamics shaping contemporary discourses on Islam, modernity, and cultural identity. Accordingly, this study conducted a comparative analysis of the concepts of "Westoxification" and "Modern Jahiliyyah" in the thoughts of Fardid and Sayyid Qutb. The research methodology was based on Skinner's intentionalist hermeneutics and aimed to explain how these two thinkers conceptualized Westernization and modernity as threats to Islamic identity and values. In this regard, the intellectual and social contexts that shaped the views of these two thinkers were examined. The research findings revealed that Fardid and Qutb, despite their different intellectual origins, shared common ground in their fundamental critique of modernity, particularly in rejecting its epistemological and political foundations as manifested in rational secularism and liberal democracy. The intersection of Fardid's critique of "Westoxification" and Qutb's concept of "Modern Jahiliyyah" lay in their shared commitment to resistance against the homogenizing forces of modernity and emphasis on the distinctiveness of Islamic identity and culture. This research revealed that both thinkers, despite differences in their intellectual trajectories, created a pivotal turn in the anti-modern discourse of the Islamic world and proposed the revival of Islamic values as an alternative to Western modernity's hegemony. بررسی اندیشه سیاسی متفکران تأثیرگذار در جهان اسلام به درک عمیق‌تر پویایی‌های پیچیده شکل‌دهنده گفتمان‌های معاصر درباره اسلام، مدرنیته و هویت فرهنگی کمک می‌کند. ازهمین‌رهگذر، پژوهش حاضر به تحلیل تطبیقی مفاهیم «غرب‌زدگی» و «جاهلیت مدرن» در اندیشه فردید و سیدقطب پرداخت. روش‌شناسی پژوهش مبتنی بر هرمنوتیک قصدگرای اسکینر بود و با هدف تبیین چگونگی مفهوم‌سازی این دو متفکر از غرب‌گرایی و مدرنیته به‌عنوان تهدیدهایی برای هویت و ارزش‌های اسلامی انجام شد. در این راستا، زمینه‌های فکری-اجتماعی شکل‌گیری آرای این دو اندیشمند مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که فردید و قطب، علی‌رغم خاستگاه‌های متفاوت فکری، در نقد بنیادین مدرنیته و به‌ویژه در رد مبانی معرفتی و سیاسی آنکه در سکولاریسم عقلانی و لیبرال‌دموکراسی تجلی یافته‌بود، اشتراک نظر داشتند. نقطه تلاقی نقد فردید از «غرب‌زدگی» و مفهوم «جاهلیت مدرن» قطب، در تعهد مشترک آنان به مقاومت در برابر نیروهای همگن‌کننده مدرنیته و تأکید بر تمایز هویت و فرهنگ اسلامی قرار داشت. این پژوهش آشکار ساخت که هردو متفکر، با وجود تفاوت در مسیرهای فکری، چرخشی محوری در گفتمان ضدمدرن جهان اسلام ایجاد کردند و احیای ارزش‌های اسلامی را به‌عنوان بدیلی در برابر هژمونی مدرنیته غربی مطرح ساختند. https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_9970_3384ace9a48c23d689f347236c7ab49a.pdf