پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 16 3 2025 11 22 Contents فهرست 10813 FA Journal Article Quarterly Journal of Contemporary Political Studies (Jostarha-ye Siyasi-ye Mo'aser) Vol. 16, No. 3, Autumn 2025 Contents The Decline of Political Party Legitimacy in the Age of Populism Seyyed Rahim Abolhasani; Majid Sarvand, 1 Just war in Abu Nasr Farabi's political thought Yaser Eslaminejad; Bijan Mirzaei; Ali Falahi Saifuddin, 35 Examining the differences and similarities of the theoretical foundations of the Islamic Revolution in the thought of Imam Musa Sadr and Martyr Motahari Mehdi Omid; Ali Ghasemiyan; Ali Falahnejad, 59 Governance model based on the characteristics of revolutionary system theory Hadi Tajik; Mohammad Javad Akhavan; Seyed Amir Ali Naghedi, 89 An analysis of the historical development and spread of new political knowledge in Iranian society Abdurrahman Hasanifar; Saeed Sadeghi, 125 The effect of the Taliban gaining power in Afghanistan on water and border conflicts with the Islamic Republic of Iran Reza Sayad Rashvanlou; Amirhoshang Mirkoshesh; Ali Mohammadzadeh, 151 Party diplomacy and its place in the foreign policy of the Islamic Republic of Iran Mehdi Souli; Saeed Nariman; Garineh Keshishyan Siraki,; Hassan Khodavardi, 181 Investigating the fundamentals of fundamentalist thinking in Iran after the Islamic revolution . Frahad Faramarziyan; Shahriyar Faraji Nasiri; Ali Ghasemiyan, 211 The effect of the emergence of virtual space in shaping the new life of politics Saeed Naderi Asl; Jalal Dorakhshah, 247 The Impact of Higher Education Policies on Entrepreneurship and Employment Development: Examining Geopolitical Competitive Advantages Sajad Kamari, 277 A typology of protest strategies to the liberal international order with a focus on the institutional order Fariba Sadat Mohseni Sohi, 310 فصل‌نامه علمی جستارهای سیاسی معاصر، دوره 16، شماره 3، پاییز 1404 فهرست افول مشروعیت احزاب سیاسی در عصر پوپولیسم سیدرحیم ابوالحسنی؛ مجید سروند؛ 1 جنگ عادلانه در اندیشه سیاسی ابونصر فارابی یاسر اسلامی نژاد؛ بیژن میرزایی؛ علی فلاحی سیف الدین؛ 35 بررسی وجوه تمایز و تشابه مبانی نظری انقلاب اسلامی در اندیشه امام موسی صدر و شهید مطهری مهدی امید؛ علی قاسمیان؛ علی فلاح نژاد؛ 59 الگوی حکمرانی مبتنی بر شاخصه‌های نظریه‌ی نظام انقلابی هادی تاجیک؛ محمدجواد اخوان؛ سید امیرعلی ناقدی؛ 89 تحلیلی بر توسعه و گسترش تاریخی دانش سیاست جدید در جامعه ایرانی عبدالرحمن حسنی فر؛ سعید صادقی؛ 125 تاثیر قدرت یابی طالبان در افغانستان بر مناقشات آبی و مرزی با جمهوری اسلامی ایران رضا صیاد رشوانلو؛ امیرهوشنگ میرکوشش؛ علی محمدزاده؛ 151 دیپلماسی حزبی و جایگاه آن در سیاست گذاری خارجی جمهوری اسلامی ایران مهدی صولی؛ سعید نریمان؛ گارینه کشیشیان سیرکی؛ حسن خداوردی؛ 181 بررسی مبانی تفکر اصولگرایی در ایران بعد از انقلاب اسلامی فرهاد فرامرزیان؛ شهریار فرجی نصیری؛ علی قاسمیان؛ 211 تأثیر پیدایش فضای مجازی در شکل‌دهی زیستِ جدیدِ سیاست سعید نادری اصل؛ جلال درخشه؛ 247 تأثیر سیاست های آموزش عالی بر توسعه کارآفرینی و اشتغال: بررسی مزیت‌های رقابتی ژئوپلیتیکی سجاد کمری؛ 277 گونه شناسی استراتژی های اعتراضی به نظم بین المللی لیبرال با تمرکز بر نظم نهادی فریبا سادات محسنی سهی؛ 310 https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_10813_d9b64cee05c46d31b10b9869a3198a6d.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 16 3 2025 11 22 The Decline of Political Party Legitimacy in the Age of Populism افول مشروعیت احزاب سیاسی در عصر پوپولیسم 1 33 10378 10.30465/cps.2025.52473.3586 FA سیدرحیم ابوالحسنی دانشیار علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0001-8610-7746 مجید سروند دکتری علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران 0009-0000-8076-9124 Journal Article 2025 07 15 In recent decades, populism has emerged as one of the most significant theoretical and practical challenges facing democratic systems. The expansion of this phenomenon—particularly in the form of populist parties and leaders—has disrupted traditional mechanisms of political engagement and weakened intermediary institutions such as political parties. This study seeks to examine the relationship between populist discourse and the decline of political parties, with a specific focus on legitimacy, institutionalization, and the representative functions of parties. The research employs a descriptive-analytical method based on library sources and scholarly documentation. Findings indicate that populism, through its anti-systemic rhetoric, personalization of politics, elimination of institutional intermediaries, and reduction of politics to identity-based antagonisms, not only undermines the legitimacy of parties but also erodes healthy partisan competition, exacerbates polarization, and destabilizes the process of political representation. Case studies such as Trump in the United States, Johnson in the United Kingdom, and far-right parties in France illustrate that populism, both as political practice and public discourse, plays a foundational role in the erosion of party structures in contemporary democracies. The study concludes that if this trend persists, democratic systems will face a structural crisis that necessitates a redefinition of the role of political parties. در دهه‌های اخیر، پوپولیسم به یکی از مهم‌ترین چالش‌های نظری و عملی در نظام‌های دموکراتیک بدل شده است. گسترش این پدیده، به‌ویژه در قالب احزاب و رهبران پوپولیست، موجب دگرگونی در سازوکارهای سنتی سیاست‌ورزی و تضعیف نهادهای واسطی چون احزاب سیاسی شده است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی رابطه میان گفتمان پوپولیستی و افول احزاب سیاسی، به‌ویژه از منظر مشروعیت، نهادینه‌سازی و کارویژه‌های نمایندگی، سامان‌یافته است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه منابع کتابخانه‌ای و اسناد علمی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که پوپولیسم با بهره‌گیری از گفتمان ضدسیستمی، شخصی‌سازی سیاست، حذف واسطه‌های نهادی و تقلیل سیاست به تقابل‌های هویتی، نه‌تنها موجب تضعیف مشروعیت احزاب، بلکه باعث از بین رفتن رقابت سالم حزبی، تشدید قطبی‌سازی و بی‌ثباتی در فرآیند نمایندگی سیاسی می‌شود. مطالعه نمونه‌هایی همچون ترامپ در آمریکا، جانسون در بریتانیا و احزاب راست افراطی در فرانسه، گواه آن است که پوپولیسم در قالب کنش سیاسی و گفتمان عمومی، نقشی بنیادین در فرسایش ساختار حزبی در دموکراسی‌های معاصر ایفا می‌کند. نتیجه‌گیری پژوهش حاکی از آن است که در صورت استمرار این روند، نظام‌های دموکراتیک با بحرانی ساختاری مواجه خواهند شد که بازتعریف نقش احزاب را ضروری می‌سازد.

https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_10378_098d86c982354a96556bd861823ebfbd.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 16 3 2025 11 22 Just war in Abu Nasr Farabi's political thought جنگ عادلانه در اندیشه سیاسی ابونصر فارابی 35 58 9765 10.30465/cps.2024.50016.3445 FA یاسر اسلامی نژاد دانشجوی دکتری گروه علوم سیاسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران بیژن میرزایی استادیار گروه علوم سیاسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران علی فلاحی سیف الدین استادیار گروه علوم سیاسی، واحد خرم آباد، دانشگاه ازاد اسلامی، خرم آباد، ایران Journal Article 2024 09 16 This article is written with the aim of investigating the just war in the thought of Abunsarfarabi. The main question is, with what argument does Farabi justify the war's justice? Does this acceptance mean that there is also an unjust war? The findings of the research indicate that war in Islam is a solution to eliminate oppression, sedition and aggression, and it is never for revenge, ambition, conquest of a country, or to gain trophies and occupy other people's lands. Also, in the eyes of Farabi, the criteria of the fairness or brutality of war are embodied in key concepts such as good and justice, and a just war is one that is carried out in the direction of obtaining good for the people of Medina and realizing justice for all. The result of the research indicates that Farabi's theory of just war is one of the theories that consider the legitimacy and unfairness of wars to be based on their ends and place the means and means of action in the next ranks of importance. As a result, in his thought, a just war is hostage to the promotion, distribution and provision of virtue and charity, and otherwise it becomes an aggressive war. This article deals with the interpretation of Farabi's works by examining library works and sources and a hermeneutic approach and has been compiled with the help of descriptive-analytical method. این مقاله با هدف بررسی جنگ عادلانه در اندیشه ابونصرفارابی نگاشته شده است. سوال اصلی این است که فارابی با چه استدلایی عادلانه بودن جنگ را توجیه می‏نماید؟ آیا این پذیرش به معنای آن است که جنگ ناعادلانه نیز وجود دارد؟ یافته‏های پژوهش حاکی از این است که جنگ در اسلام یک راه‏حل برای از بین بردن ظلم، فتنه و تجاوزگری است و هرگز برای انتقام‌جویی، جاه‏طلبی، کشورگشایی و یا به دست آوردن غنائم و اشغال سرزمین‌های دیگران نیست. همچنین در نزد فارابی، معیارهای عادلانه‏ بودن یا جائرانه بودن جنگ در مفاهیم کلیدی چون خیر و عدالت، تجسم می‏یابد و جنگی عادلانه می‏باشد که در راستای کسب خیر برای اهالی مدینه و تحقق عدالت همگانی صورت پذیرد. نتیجه پژوهش بر این امر دلالت دارد که نظریه جنگ عادلانه فارابی از جمله نظریاتی است که روایی و ناروایی جنگ‏ها را معطوف‏ به غایت آنها دانسته و ابزار و وسیله فعل را در رتبه‏های بعدی اهمیت قرار می‏دهد. در نتیجه در اندیشه او، جنگ عادلانه در گِروی ترویج، توزیع و تأمین فضیلت و خیرات است و در غیر این صورت تبدیل به جنگی جائرانه می‏شود. این مقاله با بررسی آثار و منابع کتابخانه‏ای و رویکردی هرمونتیک به تفسیر آثار فارابی می‏پردازد و به کمک روش توصیفی-تحلیلی گردآوری شده است.

https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_9765_6de0f2761a44ff1e2ca60131058d8297.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 16 3 2025 11 22 Examining the differences and similarities of the theoretical foundations of the Islamic Revolution in the thought of Imam Musa Sadr and Martyr Motahari بررسی وجوه تمایز و تشابه مبانی نظری انقلاب اسلامی در اندیشه امام موسی صدر و شهید مطهری 59 87 9910 10.30465/cps.2025.47266.3305 FA مهدی امید دانشجوی دکتری گروه علوم سیاسی ، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران علی قاسمیان استادیار گروه علوم سیاسی ، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی ، خرم آباد ، ایران علی فلاح نژاد استادیار گروه علوم سیاسی ، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی ، خرم آباد ، ایران Journal Article 2023 10 30 The main theoretical foundations of the Islamic Revolution in the thought of Imam Musa Sadr refer to popular consent and allegiance to the ruler, the negation of the hereditary system, and the emphasis on divine sovereignty by considering the non-infallible government illegitimate. The rejection, negation, and rejection of the established ruling system through the mobilization of the masses and the establishment of a new order have been the prominent features of the theoretical foundations of the Islamic Revolution in the thought of Martyr Motahari. In this article, which has been compiled with an analytical and descriptive method and using the cultural theoretical framework of the Islamic Revolution, the effect of the mentality, cultural beliefs, and religious attitude in presenting the theoretical foundations of the Islamic Revolution has been examined, and according to the question of this research, the main aspects of similarity and difference between the theoretical foundations of the Islamic Revolution in the thought of Imam Musa Sadr and Martyr Motahari have been examined. By proving his theory through the negation of the monarchy, Imam Sadr establishes his desired government on the basis of popular participation and public consent, and Martyr Motahari directly attempts to negate the discourse of Pahlaviism through the mobilization of the masses. The governance model of geographical political federalism in the thought of Imam Sadr and the concentration of political power in the body of governance are the theoretical foundations of the Islamic Revolution of Iran in the thought of the two thinkers in this research. Keywords: Theoretical foundations of the Islamic Revolution, Martyr Motahari, Martyr Sadr, Cultural approach of the Islamic Revolution عمده ترین مبانی نظری انقلاب اسلامی در اندیشه امام موسی صدر به رضایت مردمی و بیعت با حاکم ، نفی نظام موروثی و تاکید بر حاکمیت الهی از طریق نامشروع دانستن حکومت غیر معصوم اشاره دارد. طرد، نفی و رد نظام حاکم مستقر از طریق بسیج توده های مردمی و استقرار نظم جدید ویژگی بارز مبانی نظری انقلاب اسلامی در اندیشه شهید مطهری بوده است. در این مقاله که با روش تحلیلی، توصیفی و با استفاده از چارچوب نظری فرهنگی انقلاب اسلامی تدوین شده است، تاثیرذهنیت و باورهای فرهنگی و نگرش دینی مذهبی در ارایه مبانی نظری انقلاب اسلامی مطمح نظر بوده و طبق سئوال این پژوهش عمده ترین وجوه تشابه و تمایز مبانی نظری انقلاب اسلامی دراندیشه امام صدر و شهید مطهری بررسی شده است.امام صدر با اثبات نظریه خویش از طریق نفی نظام پادشاهی، حکومت مطلوب خود را بر پایه مشارکت مردمی و رضایت عمومی بنا می نهد و شهید مطهری به صورت مستقیم به نفی گفتمان پهلویسم از طریق بسیج توده های مردمی مبادرت می ورزد . الگوی حکمرانی فدرالیسم سیاسی جغرافیایی در اندیشه امام صدر و تمرکز قدرت سیاسی در بدنه حاکمیت نوآوری مبانی نظری انقلاب اسلامی ایران دراندیشه دو اندیشمند در این پژوهش می باشد.

https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_9910_331609c975310d6486391e92a67c5492.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 16 3 2025 11 22 Governance model based on the characteristics of revolutionary system theory الگوی حکمرانی مبتنی بر شاخصه‌های نظریه‌ی نظام انقلابی 89 123 9881 10.30465/cps.2024.47782.3333 FA هادی تاجیک دانشیار،گروه مطالعات بین‌المللی،پژوهشکده مطالعات بین‌المللی، دانشگاه جامع امام حسین(ع)،تهران، ایران محمدجواد اخوان دکترای علوم سیاسی، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران سید امیرعلی ناقدی پژوهشگر، کارشناس ارشد علوم ارتباطات اجتماعی، دانشگاه سوره، تهران، ایران Journal Article 2023 12 22 Based on the perspectives of Imam Khomeini and particularly the Supreme Leader of the Islamic Revolution, Ayatollah Khamenei, the foundational theory shaping the essence of governance in the Islamic Republic of iran is the "Revolutionary System Theory". This theory, which defines the characteristics, Dos and don'ts, indicators and necessities of proper governance in revolutionary Iran, is abundantly found in Imam Khomeini's discourse and is prominently articulated by the Supreme Leader of the Islamic Revolution, Ayatollah Khamenei, especially in recent decades. In this research, the primary question and issue involve determining the indicators of the governance model based on the Revolutionary System Theory. Utilizing a documentary research method, the initial indicators of the revolutionary system in various governance domains have been developed. Furthermore, through in-depth interviews with a selection of governance and academic elites, two categories, namely "Model and Implementation Strategy of the Revolutionary System" and "Performance Indicators of the Revolutionary System," have been proposed as solutions and indicators aligning with the governance model based on the Revolutionary System. بر اساس دیدگاه‌های حضرت امام خمینی و بخصوص رهبر معظم انقلاب اسلامی، آیت الله خامنه‌ای، نظریه‌ای که مبنای کلان و تعیین ماهیت حکمرانی در جمهوری اسلامی را شکل می‌دهد، "نظریه نظام انقلابی" می‌باشد. نظریه‌ای که ویژگی‌ها، بایدها و نبایدها، شاخصه‌ها و ملزومات حکمرانی صحیح در کشور انقلابی ایران را تعیین می‌کند و مضمون آن در گفتمان امام خمینی به وفور پیدا شده و عین عبارت آن نیز در کلام رهبر انقلاب اسلامی، آیت الله خامنه‌ای بخصوص در دهه‌ی اخیر به چشم می‌خورد. در این پژوهش، سئوال و مسئله‌ی اصلی، تعیین شاخصه‌های الگوی حکمرانی بر اساس نظریه‌ی نظام انقلابی است. لذا با کمک روش تحقیق اسنادی به تدوین اولیه شاخص‌های نظام انقلابی در حوزه‌های مختلف حکمرانی پرداخته شده است و در ادامه نیز با مصاحبه عمیق با تعدادی از نخبگان حاکمیتی-دانشگاهی، در دو دسته بندی «الگو و راهبرد پیاده سازی نظام انقلابی» و «شاخصه‌های عملکردی نظام انقلابی» در راستای الگوی حکمرانی بر اساس نظام انقلابی، راهکارها و شاخصه‌هایی ارائه شده است. از آنجائیکه محدودیت حجم پژوهش امکان درج بسیاری از مطالب و سرفصل‌ها را نمی‌دهد، لذا این سوژه و موضوع می‌تواند مبنای بسیاری پژوهشهای کاربردی در حوزه‌ی حکمرانی در نظام اسلامی شود.

https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_9881_4ba929900be728c9dc7d6007ecf00222.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 16 3 2025 11 22 An analysis of the historical development and spread of new political knowledge in Iranian society تحلیلی بر توسعه و گسترش تاریخی دانش سیاست جدید در جامعه ایرانی 125 150 10505 10.30465/cps.2025.50661.3488 FA عبدالرحمن حسنی فر دانشیار گروه تاریخ سیاسی پژوهشکده تاریخ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تهران ایران 0000-0002-4810-8622 سعید صادقی استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2024 12 04 Many and varied factors have been involved in the expansion of political knowledge in Iranian society since the establishment of this field. Organizations and bodies, universities and groups, developments and events inside and outside Iran, associations and publications, and prominent individuals including politicians, professors, philosophers, agents and graduates, and activists in this field in general, are among them, all of which have had an impact on the quantitative and qualitative expansion of political knowledge in Iran. This means that these factors, in interaction with society, the type of political system, and the culture of society, have led to the expansion of this knowledge. The claim is that the historical expansion and continuity of political science in the form of universities, centers, institutes, think tanks, associations, websites, channels, networks, and magazines in Iranian society can indicate issues such as "the necessity of linking science with objective needs" by proposing theoretical or functional discussions, or even needs such as "the requirements of new collective life" which can be called "development" or "growth". An expression that means the essential requirement for the presence of this knowledge in Iranian society. This article examines contemporary historical activities related to political science from a quantitative with a descriptive-deductive method, and from this perspective, attempts to open up aspects and dimensions of the subject, with its complexity. در ارتباط با گسترش دانش سیاست در جامعه ایرانی از زمان تأسیس این رشته، عوامل زیاد و متنوعی دخیل بوده است؛ سازمان‏ها و ارگان‌ها، دانشگاه‏ها و گروه‌ها، تحولات و اتفاقات داخل و بیرون از ایران، انجمن‏ها و نشریات و افراد برجسته از سیاست‌مداران، استادان، فیلسوفان، کارگزاران و دانش آموختگان و به طور کلی فعالان این حوزه از جمله آن‌ها هستند که همگی بر گسترش کمی و کیفی دانش سیاست در ایران تاثیرگذار بوده‌اند. یعنی این عوامل در تعامل با جامعه و نوع نظام سیاسی و فرهنگ جامعه، باعث گسترش این دانش شده‌اند. مدعا این است که گسترش و استمرار تاریخی دانش سیاست در قالب دانشگاه، مرکز، مؤسسه، اندیشکده، انجمن، سایت، کانال و شبکه و مجله در جامعه ایرانی می‌تواند نشانگر موضوعاتی از جنس «ضرورت پیوند علم با نیازهای عینی» با طرح مباحث نظری یا کارکردی یا حتی نیازهایی از جنس «الزامات زندگی جمعی جدید» باشد که اطلاق «توسعه» یا «رشد» بر آن را می‌توان داشت.تعبیری که به معنی الزام ضروری حضور این دانش در جامعه ایرانی است. این مقاله با نگاهی کمّی و البته با روش توصیفی - استنباطی به بررسی فعالیت‌های تاریخ معاصر مرتبط با دانش سیاست پرداخته و از این زاویه، تلاش کرده با عطف توجه به پیچیدگی موضوع، جنبه‌ها و ابعادی از آن را باز کند.

https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_10505_52d083725702045a8fa133362bc66318.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 16 3 2025 11 22 The effect of the Taliban gaining power in Afghanistan on water and border conflicts with the Islamic Republic of Iran تاثیر قدرت یابی طالبان در افغانستان بر مناقشات آبی و مرزی با جمهوری اسلامی ایران 151 180 9779 10.30465/cps.2024.49802.3436 FA رضا صیاد رشوانلو دانشجوی دکتری گروه علوم سیاسی و راوبط بین الملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود، شاهرود، ایران امیرهوشنگ میرکوشش استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود، شاهرود، ایران علی محمدزاده استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود، شاهرود، ایران. Journal Article 2024 08 25 This research examines the impact of the Taliban’s return to power in Afghanistan on water and border disputes with the Islamic Republic of Iran from the perspective of securitization theory. Given the sensitive status of cross-border waters, particularly the Helmand River, and the importance of national security for both countries, this study aims to demonstrate how the Taliban’s control over Afghanistan has turned water resource policies into a security issue for Iran. The primary objective of this research is to analyze how the Islamic Republic of Iran has securitized water and border issues in response to Afghanistan's developments following the Taliban’s return to power. Using a descriptive-analytical research method and leveraging library sources, the study seeks to gain a deeper understanding of the securitization process of these disputes. The findings indicate that Iran’s securitization discourses perceive the Taliban as a threat to water and border resources, elevating these disputes from technical and political levels to security concerns. The results also suggest that this securitization process may lead to urgent and exceptional decisions in Iran’s foreign and regional policies, which could have long-term impacts on Iran-Afghanistan relations. این پژوهش به بررسی تأثیر به قدرت رسیدن مجدد طالبان در افغانستان بر مناقشات آبی و مرزی با جمهوری اسلامی ایران از منظر نظریه امنیتی‌سازی می‌پردازد. با توجه به جایگاه حساس آب‌های مرزی به‌ویژه رودخانه هیرمند و اهمیت امنیت ملی برای هر دو کشور، این تحقیق سعی دارد تا نشان دهد چگونه طالبان با تسلط بر افغانستان، سیاست‌های مربوط به منابع آب را به موضوعی امنیتی برای ایران تبدیل کرده است. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل چگونگی امنیتی‌سازی مسائل آبی و مرزی توسط جمهوری اسلامی ایران در مقابل تحولات افغانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت است. این پژوهش با استفاده از روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، تلاش می‌کند تا به درک بهتری از فرآیند امنیتی‌سازی این مناقشات دست یابد. یافته‌ها نشان می‌دهد که گفتمان‌های امنیتی‌سازی در ایران، طالبان را به‌عنوان تهدیدی برای منابع آبی و مرزی تلقی کرده و این مناقشات از سطح فنی و سیاسی به سطح امنیتی ارتقا یافته‌اند. نتایج همچنین حاکی از آن است که این فرآیند امنیتی‌سازی می‌تواند زمینه‌ساز تصمیمات فوری و استثنایی در سیاست خارجی و منطقه‌ای ایران باشد، که ممکن است تأثیرات بلندمدتی بر روابط ایران و افغانستان داشته باشد

https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_9779_8de4aa6f66a39065b3fac4aa58feaccd.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 16 3 2025 11 22 Party diplomacy and its place in the foreign policy of the Islamic Republic of Iran دیپلماسی حزبی و جایگاه آن در سیاست گذاری خارجی جمهوری اسلامی ایران 181 210 9868 10.30465/cps.2024.49979.3443 FA مهدی صولی دانشجوی دوره دکتری تخصصی سیاستگذاری عمومی. واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. سعید نریمان استادیار علوم سیاسی. دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی. تهران. ایران گارینه کشیشیان سیرکی دانشیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0001-8645-7295 حسن خداوردی استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل ، واحد تهران جنوب ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران Journal Article 2024 09 12 The widespread role of parties in international relations and its influence on the foreign policies of governments has formed a new type of diplomacy, which can be interpreted as party diplomacy. On the one hand, parties play a role in the public arena and on the other hand by participating in foreign political institutions. Therefore, it can be said that if parties play a role in international relations, party diplomacy is in the middle of official and public diplomacy and is different from them; Although it overlaps with both areas in parts. In this article, by using the descriptive-analytical method and examining the indicators and effective policies in party diplomacy, we are looking for an answer to the question, what is the position of party diplomacy in Iran's foreign policy? In this regard, the hypothesis raised is that nowadays party diplomacy is one of the important tools in the relations between countries and due to its inherent structure, it is different from official and public diplomacy procedures. The published reports indicate that in the last two decades, only the Mutalfa Islamic Party had foreign relations. For this reason, this article evaluates the position of party diplomacy in Iran, focusing on the foreign relations of Mutalfa Islamic Party. This article looks at this issue not from the perspective of international relations, but from the perspective of foreign policy as an important branch of public policy. The method and tools of this article include the descriptive-analytical method using historical studies, the scope and level of party cooperation, the position of party diplomacy in legal approvals, as well as membership in unions and regional and international cooperation of parties. نقش آفرینی گسترده احزاب در روابط بین الملل و اثرگذاری آن در سیاست گذاری خارجی دولت ها، گونه جدیدی از دیپلماسی را شکل داده است که می توان از آن به دیپلماسی حزبی تعبیر کرد. احزاب از یک سو در عرصه عمومی و از سوی دیگر با حضور در نهادهای سیاستگداری خارجی نقش آفرینی می کنند. بنابراین می توان گفت در صورت نقش آفرینی احزاب در روابط بین الملل، دیپلماسی حزبی در میانه دیپلماسی رسمی و عمومی و متفاوت از آنان می باشد؛ هر چند در بخش هایی نیز با هر دو حوزه هم پوشانی دارد. در این مقاله با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و بررسی شاخص ها و سیاست های مؤثر در دیپلماسی حزبی به دنبال پاسخ به این سوال هستیم که دیپلماسی حزبی در سیاست گذاری خارجی ایران چه جایگاهی دارد؟ در این راستا فرضیه مطرح شده این است که امروزه دیپلماسی حزبی از ابزارهای مهم در روابط بین کشورها و به جهت ساختار ذاتی آن، متفاوت از رویه های دیپلماسی رسمی و عمومی است. گزارش های منتشر شده حکایت از این دارد که در دو دهه اخیر، فقط حزب موتلفه اسلامی دارای روابط خارجی بوده است. به همین جهت این مقاله به ارزیابی جایگاه دیپلماسی حزبی در ایران با تمرکز بر روابط خارجی حزب موتلفه اسلامی می پردازد. این مقاله، نه از منظر روابط بین الملل، بلکه از منظر سیاستگذاری خارجی به عنوان شاخه‌ای مهم از سیاست‌گذاری عمومی به این موضوع می نگرد. روش وابزار انجام این مقاله شامل روش توصیفی- تحلیلی با استفاده از بررسی های تاریخی، گستره و سطح همکاری های حزبی، جایگاه دیپلماسی حزبی در مصوبات قانونی و نیز عضویت در اتحادیه ها و همکاری های منطقه ای و بین المللی احزاب است

https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_9868_76460865551007d38ffbb834d5896ea4.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 16 3 2025 11 22 Investigating the fundamentals of fundamentalist thinking in Iran after the Islamic revolution . بررسی مبانی تفکر اصولگرایی در ایران بعد از انقلاب اسلامی 211 246 9810 10.30465/cps.2024.50262.3458 FA فرهاد فرامرزیان دانشجوی دکتری گروه علوم سیاسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران. شهریار فرجی نصیری استادیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران. علی قاسمیان استادیار گروه علوم سیاسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران. Journal Article 2024 10 15 With the occurrence of the Islamic revolution in Iran and the introduction of the theory of velayat-e-faqih based on jurisprudential Islam, the political system of the Islamic Republic of Iran was formed and fundamentalist thinking was found again. At the beginning of the revolution, this way of thinking was proposed in the form of the traditional right, and in the early 1380s, it was proposed in the new form of fundamentalism. For this reason, the purpose of the present study is to examine the intellectual sources of fundamentalist thinking in Iran after the revolution. The main question of this research is what are the fundamentals of fundamentalist thinking? According to the type of research method of this research, which is thematic analysis method, the current research has no hypothesis. This research, with purposeful and snowball sampling, after interviewing 15 experts and experts, finally reached theoretical saturation, and after analyzing the interviews, it was divided into three overarching themes: Islamic government, resistance economy, and Islamic-Iranian lifestyle. has been achieved Each of these overarching themes consists of several organizing themes and each organizing theme consists of several basic themes. به لحاظ نظری تبار تفکر اصواگرایی در ایران معاصر به اوایل دوران مشروطه و خصوصاً تبار فکری شیخ فضل الله نوری می رسد. با وقوع انقلاب اسلامی ایران و طرح نظریه ولایت فقیه بر مبنای اسلام فقاهتی، نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران شکل گرفت و این تفکر حیاتی دوباره پیدا کرد. در اوایل انقلاب این شیوه تفکر در قالب راست سنتی مطرح شده و در اوایل دهه 1380 در قالب جدید اصولگرایی مطرح شد. به همین دلیل هدف پژوهش حاضر بررسی مبانب فکری تفکر اصولگرایی در ایران بعد از انقلاب است. سوال اصلی این پژوهش بر آن است که مبانی تفکر اصولگرایی کدامند؟ با توجه به نوع روش تحقیق این پژوهش که روش تحلیل مضمون است، پژوهش حاضر فاقد فرضیه است. این پژوهش با نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی، پس از مصاحبه به 15 نفر از متخصصان و صاحبنظران، نهایتا به اشباع نظری رسیده و پس از تحلیل مصاحبه های انجام شده به سه مضمون فراگیر: حکومت اسلامی، اقتصاد مقاومتی و سبک زندگی اسلامی-ایرانی دست یافته است. هر کدام از این مضامین فراگیر از چندین مضمون سازمان دهنده تشکیل شده و هر کدام از مضامین سازمان دهنده از چندین مضمون پایه ای تشکیل شده است.

https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_9810_ecf9902e0f61677c8de25ae60b654669.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 16 3 2025 11 22 The effect of the emergence of virtual space in shaping the new life of politics تأثیر پیدایش فضای مجازی در شکل‌دهی زیستِ جدیدِ سیاست 247 275 9860 10.30465/cps.2024.46034.3224 FA سعید نادری اصل دانشجوی دکتری، جامعه شناسی سیاسی، دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق علیه السلام. تهران، ایران 0000-0001-6313-8937 جلال درخشه استاد دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق علیه السلام تهران، ایران 0009-0008-5463-3336 Journal Article 2023 07 05 The virtual space, along with the possibilities and access it provides, enables individuals to transcend conventional habits and matters, making new decisions. The estimate of five billion users in the virtual space further underscores its significance and impact. The virtual space transforms the real world, leading to changes in the creation of movements, protests, violence, wars, and the modern management of society. This research seeks to understand and explain the relationship between the virtual space and the new life of politics. In this context, the main question is: what impact has the formation of the virtual space had on the new life of politics? To answer this question, a documentary method was employed, and data was collected in four steps within a descriptive approach. Subsequently, the data was analyzed in a descriptive-correlational framework. The expansion of the virtual space, with its trans-temporal and trans-spatial functions, imaginative analysis, extensive communications, and constructed identities, has led to (1) a global nature of politics, (2) an increase in the diversity and multiplicity of political actors, (3) a more emotional and irrational politics, (4) a broader governance arena, and (5) non-exclusive information dissemination. فضای مجازی همراه با امکان‌ها و دسترسی‌هایی که فراهم می‌کند، افراد را قادر می‌سازد تا از عادات و امور متداول عبور و تصمیمات نویی را اتخاذ نماید. تخمین کاربران پنج میلیاردی فضای مجازی اهمیت و تأثیر آن را دوچندان نیز می‌نماید. فضای مجازی دنیای حقیقی را تغییر می‌دهد، تغییر در ایجاد جنبش‌ها، اعتراض‌ها، خشونت‌ها و جنگ‌ها و مدیریت نوین جامعه از جمله این تغییرات است. این پژوهش به دنبال آن است که رابطۀ میان فضای مجازی و زیستِ جدیدِ سیاست را فهم و تبیین نماید. در همین راستا سؤال اصلی آن است که شکل‌گیری فضای مجازی چه تأثیری بر زیست جدید سیاست داشته است؟ برای پاسخ گویی به این سؤال با بهره‌گیری از روش اسنادی و در قالب رویکرد توصیفی در چهار گام به جمع‌آوری داده پرداخته شد سپس در قالب توصیفی-همبستگی، داده‌ها مورد تحلیل قرار گرفت. گسترش فضای‌مجازی با کارکردهای فرازمانی، فرامکانی، تحلیل تخیلی، ارتباطات گسترده و هویت برساخته منجر به آن شد که (یک) سیاست ماهیت جهانی پیدا کند، (دو) تنوع و تکثر بازیگران سیاسی بیشتر گردد، (سه) سیاست هیجانی و غیرعقلانی‌تر، (چهار) عرصه حکمرانی وسیع‌تر و (پنج) اطلاع‌رسانی غیرانحصاری شود.

https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_9860_4b2e12b43338e42361077cb6516ad63e.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 16 3 2025 11 22 The Impact of Higher Education Policies on Entrepreneurship and Employment Development: Examining Geopolitical Competitive Advantages تأثیر سیاست های آموزش عالی بر توسعه کارآفرینی و اشتغال: بررسی مزیت‌های رقابتی ژئوپلیتیکی 277 309 10115 10.30465/cps.2025.51451.3533 FA سجاد کمری استادیار گروه مدیریت، موسسه آموزش عالی غیر دولتی توران دامغان، سمنان، ایران Journal Article 2025 03 12 Higher education policies play a fundamental role in the development of entrepreneurship and employment. The formulation and implementation of efficient policies in this area can transform universities into productive centers of innovation, skill training, and economic development. The establishment of entrepreneurial universities and innovative research centers, in addition to promoting scientific foundations, can strengthen the country's economic position by taking advantage of geopolitical competitive advantages. Geographical location, economic resources, and cultural capacities are among the key factors that can contribute to sustainable development and increase employment within the framework of higher education policies. This study, using a descriptive-analytical approach, examines the impact of higher education policies on the development of entrepreneurship and employment and addresses the role of geopolitical competitive advantages in this process. The results show that efficient policies in higher education can pave the way for economic growth and a reduction in unemployment rates by formulating support programs, developing interaction between universities and industry, and supporting knowledge-based startups. Also, strengthening international communications and creating scientific and technological networks can increase the role of universities in developing a knowledge-based economy and regional interactions. Accordingly, reviewing and optimizing higher education policies with the aim of utilizing geopolitical capacities will play a key role in strengthening the country's economic and social spheres. سیاست های آموزش عالی نقشی اساسی در توسعه کارآفرینی و اشتغال ایفا می‌کنند. تنظیم و اجرای سیاست های کارآمد در این حوزه می‌تواند دانشگاهها را به مراکز مولد نوآوری، مهارت‌آموزی و توسعه اقتصادی تبدیل کند. ایجاد دانشگاههای کارآفرین و مراکز تحقیقاتی نوآورانه، علاوه بر ارتقای مبانی علمی، می‌تواند با بهره‌گیری از مزیت‌های رقابتی ژئوپلیتیکی، جایگاه اقتصادی کشور را تقویت نماید. موقعیت جغرافیایی، منابع اقتصادی و ظرفیت های فرهنگی از جمله عوامل کلیدی هستند که می‌توانند در چارچوب سیاستگذاری‌های آموزش عالی به توسعه پایدار و افزایش اشتغال کمک کنند. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی، تأثیر سیاست های آموزش عالی بر توسعه کارآفرینی و اشتغال را مورد بررسی قرار داده و به نقش مزیت‌های رقابتی ژئوپلیتیکی در این فرایند پرداخته است. نتایج نشان می‌دهد که سیاست های کارآمد در آموزش عالی می‌توانند از طریق تدوین برنامه های حمایتی، توسعه تعامل میان دانشگاه و صنعت، و حمایت از استارتاپ‌های دانش‌بنیان، زمینه‌ساز رشد اقتصادی و کاهش نرخ بیکاری شوند. همچنین، تقویت ارتباطات بین‌المللی و ایجاد شبکه‌های علمی و فناوری، می‌تواند نقش دانشگاهها را در توسعه اقتصاد دانش‌بنیان و تعاملات منطقه‌ای افزایش دهد. بر این اساس، بازنگری و بهینه ‌سازی سیاست های آموزش عالی با هدف بهره‌گیری از ظرفیت های ژئوپلیتیکی، نقش کلیدی در تقویت عرصه‌های اقتصادی و اجتماعی کشور خواهد داشت.

https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_10115_67baaa05759c5f8da208f540ff782a5f.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 16 3 2025 11 22 A typology of protest strategies to the liberal international order with a focus on the institutional order گونه‌شناسی استراتژی‌های اعتراضی به نظم بین‌المللی لیبرال با تمرکز بر نظم نهادی 311 336 9533 10.30465/cps.2024.37194.3388 FA فریبا سادات محسنی سهی استادیار علوم سیاسی، پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی، تهران، ایران 0000-0002-0472-2313 Journal Article 2024 04 19 The 1990s saw the transition from a multilateral order to a liberal unilateral order. The characteristics of this order, following its growing unilateralism, led to the problems of legitimizing this order, which resulted in a different wave of protest strategies from international actors. The purpose of this article is to identify the new developments of the international order and typology of protest strategies. For the typology of strategies, it is focused on the behavior of governments in the face of international liberal institutions as an indicator of neoliberal order. For this purpose, the case study of the two institutions of the United Nations Security Council and the International Criminal Court and various strategies towards these two liberal institutions are the focus of the article. دهه نود میلادی شاهد عبور از نظم چندجانبه گرا به نظم یکجانبه گرای لیبرالی بود. ویژگی‌های نهادی این نظم در پی یکجانبه گرایی رو به رشد آن، منجر به مشکلات مشروعیت‌ بخشی این نظم شد، که موجی متفاوت از استراتژی‌های اعتراضی از سوی بازیگران بین المللی را در پی داشت. هدف این مقاله شناسایی تحولات جدید نظم بین المللی و گونه شناسی استراتژی های اعتراضی به آن به روش کیفی و درچارچوب نهادگرایی نئولیبرال است. برای گونه شناسی استراتژی ها بر رفتار دولت ها در مواجهه با نهادهای بین المللی لیبرالی بعنوان شاخص نظم نئولیبرالی تمرکز شده است. بدین منظور به روش مطالعه موردی دو نهاد شورای امنیت سازمان ملل ودیوان بین المللی کیفری و انواع استراتژی ها نسبت به این دو نهاد لیبرالی محل تمرکز مقاله قرار گرفته است.

https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_9533_10eb6500bd1e4a3704818012a1593cc3.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی جستارهای سیاسی معاصر 2383-1294 16 3 2025 11 22 Women's citizenship rights; Their background and position in the Islamic Republic of Iran حقوق شهروندی زنان؛ پیشینه و جایگاه آنان در جمهوری اسلامی ایران 337 365 10930 10.30465/cps.2026.45235.3191 FA سعید کرمی استادیار گروه حقوق دانشگاه پیام نور تهران، تهران، ایران. Journal Article 2023 04 17 Considering the importance of women's presence and participation in social, political, cultural and economic activities, and since throughout history, many obstacles have appeared in the role of this stratum of human society, the present research aims to investigate "Citizenship rights of women and their background and position in the Islamic Republic of Iran" has been done by descriptive-analytical method and by using library resources by phishing method. The findings of the research show that the history of paying attention to citizenship rights in Iran, especially women's citizenship rights, goes back to ancient times and the times of Elamites and Achaemenids. In Iran during the Islamic era, the most prominent approach to women's citizenship rights took place with the constitutional revolution, which manifested itself in the presence and participation of women in publications and the formation of women's associations. After that, during the Pahlavi period, women were given the right to vote for the first time, and then, it became possible for Iranian women to be elected as parliamentarians. With the victory of the Islamic Revolution, a new view of women emerged with regard to Islamic values, which appeared in the Constitution of the Islamic Republic and then in the Charter of Citizen Rights. The results of this research show that although significant progress has been made regarding women's citizenship rights in the Islamic Republic of Iran, the proposed laws do not have sufficient executive guarantees and there is still a long way to go before women achieve their citizenship rights. Remains. پژوهش حاضر با هدف بررسی «حقوق شهروندی زنان و پیشینه و جایگاه آنان در جمهوری اسلامی ایران» به روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‏ای به روش فیش‏برداری، به انجام رسیده است. سوال پژوهش این است که جایگاه حقوق شهروندی زنان در جمهوری اسلامی ایران چیست؟ در ایران دوران اسلامی، برجسته‏ترین رویکرد به حقوق شهروندی زنان، با انقلاب مشروطه رقم خورد که نمود آن در حضور و مشارکت زنان در نشریات و نیز تشکیل اجتماعات زنانه بروز کرد. پس از آن، در دوره‏ی پهلوی برای نخستین بار زنان دارای حق رای شدند و سپس، این امکان برای زنان ایرانی فراهم آمد که به عنوان نمایندگان مجلس، به رای مردم گذاشته شوند. با پیروزی انقلاب اسلامی، نگاه نوینی به زنان با توجه به ارزش‏های اسلامی پدیدار گردید که در قانون اساسی جمهوری اسلامی و سپس در منشور حقوق شهروندی، ظهور کرد. نتایج این پژوهش نشان می‏دهد که هرچند پیشرفت‏های شایان توجهی در خصوص توجه به حقوق شهروندی زنان در جمهوری اسلامی ایران صورت گرفته است، لیکن قوانین مطروحه از ضمانت اجرایی کافی برخوردار نبوده و هنوز راه طولانی تا رسیدن زنان به حقوق شهروندی خود، باقی مانده است.

https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_10930_069853553a93eb5096a7edfb603b4607.pdf