Contemporary Political Studies

Contemporary Political Studies

The ideal of emergence and its effects on the political discourse of the Islamic Republic of Iran

Document Type : .

Authors
Yahya Fozi 1
Mostafa Ahmadi 2
Syed Sadruddin Mousavi 3
1 Professor of Political Science, Institute of Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran
2 PhD Student, Political Thought, Faculty of Political Science, Imam Khomeini and Islamic Revolution Research Institute, Tehran, Iran
3 Associate Professor of Political Science, Department of Political Thought, Faculty of Political Science, Imam Khomeini and Islamic Revolution Research Institute, Tehran, Iran
10.30465/cps.2026.53485.3636
Abstract
Introduction
Throughout history, the direction in which the world is heading has always been a fundamental question for different schools of thought. In this regard, Islam, relying on a monotheistic worldview, offers a distinctive approach; from this perspective, the world is moving towards an era in which oppression and injustice will be eradicated from the earth and justice and fairness will prevail throughout the universe. In Shiite thought, the complete dominance of Islam over all religions and schools of thought will be achieved during the reign of the twelfth successor of the Holy Prophet (PBUH). Waiting for such a bright future is an issue that has been emphasized in many narrations, and accordingly, Shiites are always waiting for the emergence of the Promised Mahdi (PBUH) and the establishment of a world-wide government of justice. The great importance of the issue of waiting among Shiites has led to various discussions and opinions and the formation of approaches to this issue that can be divided into two general approaches: In the first approach, waiting is limited to individual reform and prayer for salvation, and it is referred to as "stagnant waiting." In contrast to this approach, there is a belief in a dynamic and active movement in the social sphere, which is called "constructive waiting." Those who do not consider waiting to be limited to individual reform and believe in social reforms are divided into two groups: one group is content with a level of reform and does not seek fundamental transformations and changes in structures. They call this approach "semi-active waiting." But the other group believes in fundamental and comprehensive reforms. This approach seeks to realize the rule of Islam and spread the teachings of revelation through fundamental changes in all areas. Such an approach is called "active waiting," and it is clear that the Islamic Revolution of Iran falls into this category. This approach seeks to pave the way for the emergence of the Imam by moving along the path of Mahdist ideals. Now the question is, what effects has such an approach to waiting, or in other words, the ideal of emergence, had on the political discourse of the Islamic Republic of Iran?
Materials & Methods
The approach of this research is qualitative and analytical and the method used in it is thematic analysis. In qualitative research, various methods and techniques are used to analyze data, and in this research we use the thematic analysis method. The data used in this research are written texts and interviews. There are different types of interviews, but given the qualitative nature of the research, we use the in-depth interview method.
Thematic analysis can be implemented using various techniques, and in this research we use the thematic network technique. In this technique, first the themes of the text are discovered and extracted (basic themes), then those themes are categorized and summarized (organizing themes), and in the third stage, the summarized themes are transformed into themes governing the entire text by being malleable in the form of basic metaphors (overarching themes), and finally, the relationships between the organizing and overarching themes are shown by drawing a network map.
Discussion & Result
The analysis of the data themes shows that the themes of "Guardianship of the Jurist", "Justice", "Anti-Arrogance", "Bringing the Revolution", and "Islamic Civilization", "Hope-building" are among the most important effects of the ideal of emergence on the political discourse of the Islamic Republic. First, in the axis of Guardianship of the Jurist, the ideal of Mahdism as the theoretical and divine support of the religious government guarantees the legitimacy and continuity of the leadership of the all-encompassing jurist. In the axis of hope-building, the idea of ​​emergence has breathed a spirit of dynamism and transformation in society and has caused dissatisfaction with the status quo and a continuous movement towards reform and progress. In the axis of justice, taking as a model the justice of the Mahdists has led the orientation of the policies and programs of the system towards social justice, elimination of deprivation and construction. In the axis of anti-arrogance, resistance against the system of domination, support for the oppressed, and non-compromise with global arrogance are among the teachings arising from Mahdism. In the axis of exporting the revolution, the ideal of Mahdavi has led to the training of conscious and militant forces on a global level and the transmission of the message of justice and monotheism to other nations. Finally, in the axis of Islamic civilization, the ideal of emergence has guided the final horizon of the Islamic Revolution towards the realization of a new Islamic civilization by creating a link between faith, science, morality, and progress.
Conclusion
In general, it can be said that the ideal of emergence plays an important role in drawing the final horizon and theoretical foundations of macro-policymaking in the political discourse of the Islamic Republic of Iran and is a strategic and constructive force in the political and social discourse of the Islamic Republic. The requirements of this discourse require that its indicators and components be further scrutinized by scholars and researchers so that, based on a common understanding of them, a discursive consensus in the field of policymaking can be strengthened and, based on this horizon and perspective, a new approach can be presented in analyzing, measuring and criticizing the performances in the Islamic Republic.
Keywords
The ideal of emergence
expectation
political discourse
Islamic Republic of Iran
content analysis
Subjects
قرآن
آشوری، حسین و محمدی، مهدی (1399). «جایگاه آموزه مهدویت و انتظار در ایجاد تمدّن اسلامی از دیدگاه امام خمینی(ره)». فصلنامه پژوهش‌های مهدوی، شماره 35، صص 27-7.
الویری، محسن (1392). «اندیشة مهدویت و تمدن نوین اسلامی». فصلنامه انتظار موعود، شماره 42، صص 26-7.
الویری، محسن و برزویی، محمدرضا(1394). گونه شناسی رویکردهای آموزه مهدویت در چارچوب ظرفیت تمدنی. فصلنامه مشرق موعود، شماره 34، صص 82-55.
الهی‌نژاد، حسین (1394). «مهدویت مبنای دین‌شناختی ولایت فقیه در تحکیم نظام جمهوری اسلامی ایران». فصلنامه پژوهش‌های مهدوی، شماره 15، صص 82-65.
براون، ویرجینیا و کلارک، ویکتوریا (1403). تحلیل تم. ترجمه الهام ابراهیمی. تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی.
بهروزی‌لک، غلامرضا و کفیلی، رضا (1401). «نقش و جایگاه آموزه‌های مهدویت در تحقّق اهداف بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی با تأکید بر آموزه عدالت». فصلنامه مطالعات بیداری اسلامی، شماره 23، صص 27-7.
بهروزی‌لک، غلامرضا و ایراهیم، باقرزاده(1394). وجوه الگویی آرمان‌شهر مهدوی در جامعه امروز. فصلنامه انتظار موعود، شماره 48، صص 49-27.
برزویی، محمدرضا (1394). «ظرفیت‌شناسی رویکردهای فکری‌فرهنگی آموزه مهدویت پس از انقلاب در تحقق تمدن اسلامی». رساله دکتری، دانشگاه باقرالعلوم(ع).
بهشتی، سید محمد(1392). سوءاستفاده از اعتقاد به امام زمان(عج) در دوران غیبت. بازیابی شده در تاریخ 6/4/92 از: https://ketabenaab.com/1392/04/06
تونه‌ای، مجتبی (1389). فرهنگ الفبایی مهدویت موعودنامه. قم: انتشارات میراث ماندگار.
جاویدی، رقیه و بهروزی لک، غلامرضا(1395). تحلیل مضمون محتوای «مردم» در اندیشه سیاسی امام خمینی. فصلنامه علوم سیاسی باقرالعلوم، شماره 75، صص 34-7.
جباری، حسینعلی (1398). «نقش آموزه مهدویت در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران». پژوهشنامه موعود، شماره 1، صص 88-69.
جعفری، محمدتقی (1362). ترجمه و تفسیر نهج البلاغه. تهران: دفتر نشر معارف.
جوادی آملی، عبدالله (1389). ولایت فقیه؛ ولایت فقاهت و عدالت. قم: اسراء.
حسینی خامنه‌ای، سید علی(1381). بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم به مناسبت نیمه‌ی شعبان در مصلای تهران. بازیابی شده در تاریخ 30/7/81 از: https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=3149
حسینی خامنه‌ای، سید علی(1387). بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم به مناسبت نیمه‌ی شعبان. بازیابی شده در تاریخ 27/5/87 از: https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=3644
حسینی خامنه‌ای، سید علی(1396). بیانات در دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین (علیه‌السلام). بازیابی شده در تاریخ 20/2/96 از: https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=36490
حسینی خامنه‌ای، سید علی(1370). بیانات در دیدار مردم قم. بازیابی شده در تاریخ 30/11/70 از: https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2586
حسینی خامنه‌ای، سید علی(1360). خطبه نماز جمعه. بازیابی شده در تاریخ 29/3/60 از: https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3301/3303/15235
حسینی خامنه‌ای، سید علی(1390). بیانات در دیدار اساتید و فارغ‌التحصیلان تخصصی مهدویت. بازیابی شده در تاریخ 18/4/90 از: https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=12889
حسینی خامنه‌ای، سید علی(1368). بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم در سالروز میلاد حضرت ولی‌عصر (عجّل‌ا‌لله‌‌تعالى‌فرجه‌الشّریف). بازیابی شده در تاریخ 22/12/68 از: https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2276
خسروپناه، عبدالحسین (۱۳۹۶). منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای. ج۲. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
خداوردی، حسن(1387). متدولوژی پژوهش کیفی. نشریه ره‌آورد سیاسی، شماره 21، صص 55-41.
خمینی، سید روح‌الله (1385). صحیفه نور. جلدهای 8، 16، 18 و 21. تهران: مرکز نشر و تنظیم آثار امام خمینی.
درخشه، جلال و همکاران(1394). تحلیل مضمونی اعتماد در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای. فصلنامه جستارهای سیاسی معاصر. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، شماره 3، صص 72-51.
دلاور، علی(1389). روش شناسی کیفی. فصلنامه راهبرد بهار، شماره 59، صص 331-307.
رضایی، مصطفی (1402). «نسبت‌‌سنجی مهدویت و تمدن نوین اسلامی در منظومه فکری مقام معظم رهبری». فصلنامه انتظار موعود، شماره 81، صص 76-55.
سیدمن، ایرونیگ (۱۳۹5). مصاحبه به عنوان یک روش پژوهش کیفی. مترجمان: سیدعلی کوشازاده، علی‌رضا جابری، سارا حسینی‌ارانی. تهران: نشر مهکامه.
شرف‌پور، علی (1390). «راهبرد فرهنگی ـ سیاسی جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر گفتمان مهدویت». پایان‌نامه ارشد، دانشگاه امام صادق(ع).
شریعتی، علی (1362). حسین وارث آدم. قم: انتشارات قلم.
صافی گلپایگانی، لطف‌الله (1377). اصالت مهدویت. ج 2. قم: انتشارات حضرت معصومه.
طهماسبی، سمانه و سعیدی، سعید و طهماسبی، رضا (1400). «تحول مفهوم موعودگرایی در اندیشه انقلاب اسلامی وتحقق تمدن نوین اسلامی». دومین همایش ملی بازنمایی گفتمان انقلاب اسلامی مبتنی بر بیانیه گام دوم، صص 21-1.
فوزی، یحیی (1392). اندیشه سیاسی در ایران بعد از انقلاب. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
فوزی ، یحیی ، ( 1383 )بررسی تطبیقی خرده گفتمان های سیاسی اسلامگرا در ایران قبل ازانقلاب اسلامی و تاثیر آنها بر شکل گیری نظام سیاسی بعد از انقلاب،فصلنامه علوم اجتماعی ، ش 42-43 ، ص39-87.
کافی، مجید(1396). هدفمندی و آرمان‌گرایی در سبک زندگی اسلامی. فصلنامه پژوهش‌نامه سبک زندگی، شماره 5، صص 141-119.
کدیور، محسن (1380). نظریه‌های دولت در فقه شیعه. قم: نشر طرح نو.
لاکلا، ارنستو و موفه، شانتال (1391). هژمونی و راهبرد سوسیالیستی: به سوی سیاست دموکراتیک رادیکال. ترجمه مراد فرهادپور. تهران: نشر مرکز.
مصباح یزدی، محمدتقی (1380). نظریه سیاسی اسلام. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
مکارم شیرازی، ناصر (1380). حکومت جهانی مهدی(عج). قم: نسل جوان.
مطهری، مرتضی (1385). قیام و انقلاب مهدی(عج). تهران: صدرا.
مطهری، مرتضی (1386). پیرامون جمهوری اسلامی. تهران: صدرا.
مطهری، مرتضی (۱۳۹۴). آزادی انسان. تهران: بینش مطهر.
ملایی، حسن (1389). «مهدویت، کلان آرمان انقلاب اسلامی و الزامات فرهنگی آن در اندیشه امام خامنه‌ای». پژوهشنامه موعود، شماره 1، صص 68-49.
ملایی، حسن (1401). «نقش مهدویت بر اندیشه مقاومت در انقلاب اسلامی با تاکید بر آرای حضرت آیت‌الله خامنه‌ای». پژوهشنامه موعود، شماره 6، صص 39-22.
ملایی، حسن (1394). «جایگاه و کارکردهای آموزه مهدویت و انتظار در شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی، از دیدگاه امام خامنه‌ای». فصلنامه پژوهش‌های مهدوی، شماره 12، صص 84-61.
ملایی، حسن و جعفری، صابر (1393). «بررسی مناسبات انتظار موعود و الگوی اسلامی پیشرفت در اندیشه‌ مقام معظم رهبری». فصلنامه انتظار موعود، شماره 45، صص 130-103.
منادی، مرتضی(1389). روش کیفی و نظریه‌سازی. فصلنامه راهبرد. شماره 54. صص 134-107.
منصوری، محمدهادی (1399). «تحلیل ویژگی‌های امید صادق در نظریه انتظار مقام معظم رهبری». فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی، شماره 62، صص 226-207.
مولایی، مرتضی (1400). «بیانیه گام دوم انقلاب، منشور مهدویت و زمینه ساز تحقق تمدن نوین اسلامی». فصلنامه رهیافتهای نوین در مدیریت جهادی و حکمرانی اسلامی، شماره 2، صص 92-76.
واسعی، سیدعلیرضا و عرفان، امیرمحسن (1393). «باورداشت آموزه مهدویت و نقش آن در احیای فرهنگ و تمدن اسلامی». فصلنامه مشرق موعود، شماره 29، صص 134-113.
مصاحبه با استاد محمدعلی غیبی، پژوهشگر و معاون آموزشی بنیاد مهدویت فارس، در تاریخ 30/11/1403 توسط نویسنده.
مصاحبه با استاد محمدمهدی حامدی، پژوهشگر و قائم مقام بنیاد مهدویت فارس، در تاریخ 6/12/1403 توسط نویسنده.
مصاحبه با دکتر غلامرضا جمشیدیها، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، در تاریخ 27/12/1403 توسط نویسنده.
مصاحبه با دکتر غلامرضا بهروزی لک، عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در تاریخ 2/1/1404 توسط نویسنده.
مصاحبه با حجت‌الاسلام محمدرضا عابدینی، تولیت مدرسه علمیه ثامن الائمه(ع)، در تاریخ 5/1/1404 توسط نویسنده.
مصاحبه با دکتر صادق مهراب‌نیا، عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب، در تاریخ 8/2/1404 توسط نویسنده.
مصاحبه با دکتر محمد شهبازیان، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، در تاریخ 13/2/1404 توسط نویسنده.
مصاحبه با دکتر سید صادق حقیقت، عضو هیئت علمی پژوهشکده امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی، در تاریخ 22/2/1404 توسط نویسنده.
 
Contemporary Political Studies
Volume 16, Issue 4
Winter 2025
Autumn 2025
Pages 331-373