جایگاه مؤلفه های نگرشی و رفتاری کارآمدی سیاسی در گفتمان علوی (با تأکید بر شاخص پاسخ گویی)

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

10.30465/cps.2022.10119

چکیده

پاسخ­گویی به ‌عنوان یکی از مؤلفه‌های اساسی حکمرانی مطلوب، نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش کارآمدی سیاسی دارد. این پژوهش با تمرکز بر شاخص‌های نگرشی و رفتاری در گفتمان علوی،  به بررسی جایگاه پاسخگویی در حکمرانی از منظر امام علی(ع) می‌پردازد. اهمیت این تحقیق از آنجا ناشی می‌شود که پاسخگویی، نه‌تنها مشروعیت و  پایداری حکومت را تضمین می‌کند، بلکه موجب افزایش رضایت عمومی، تقویت اعتماد اجتماعی و کاهش زمینه‌های فساد و استبداد می‌شود. سؤال اصلی پژوهش این است که پاسخ­گویی در گفتمان علوی چه جایگاهی دارد و چگونه می‌توان آن را به‌عنوان شاخصی برای ارتقای کارآمدی سیاسی در نظام حکومتی مورد استفاده قرار داد؟ فرضیه تحقیق بر این مبنا است که پاسخ­گویی در گفتمان علوی نه‌تنها یک اصل اخلاقی و مدیریتی، بلکه یکی از ارکان بنیادین حکمرانی کارآمد است که به حفظ عدالت، تأمین رضایت مردم و افزایش مشروعیت حکومت منجر می‌شود. روش این پژوهش، کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای منابع اسلامی، به‌ویژه نهج‌البلاغه، و بررسی تطبیقی آن با نظریه‌های معاصر کارآمدی است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که پاسخگویی در اندیشه علوی، نه‌تنها مسئولیت‌پذیری حاکمان در برابر مردم را شامل می‌شود، بلکه نظارت عمومی، شفافیت در تصمیم‌گیری‌ها و التزام به عدالت را نیز دربرمی‌گیرد. این پژوهش نتیجه می‌گیرد که پیاده‌سازی اصول پاسخگویی در نظام‌های حکومتی، به‌ویژه در جمهوری اسلامی ایران، می‌تواند نقش مؤثری در بهبود کارآمدی، افزایش رضایت عمومی و کاهش فساد ایفا کند. در نهایت، بهره‌گیری از گفتمان علوی به‌عنوان یک الگوی مدیریتی، می‌تواند راهگشای تحقق حکمرانی پایدار و عادلانه باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Attitudinal and Behavioral Components in Political Efficiency in Alawite Discourse (With an Emphasis on the Accountability Index)

نویسنده [English]

  • Majid Ahmadi
Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Payame Noor University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Accountability, as one of the fundamental components of good governance, plays a crucial role in enhancing political efficiency. This study focuses on the behavioral and attitudinal indicators within the Alawite discourse, examining the position of accountability in governance from Imam Ali’s (AS) perspective. The significance of this research stems from the fact that accountability not only ensures the legitimacy and stability of governments but also increases public satisfaction, strengthens social trust, and reduces corruption and tyranny. The main research question is: What is the role of accountability in Alawite discourse, and how can it be utilized as a criterion for improving political efficiency in governance? The research hypothesis suggests that accountability in Alawite discourse is not merely an ethical and managerial principle but a fundamental pillar of effective governance that contributes to justice, public satisfaction, and governmental legitimacy. The study employs a qualitative approach based on content analysis of Islamic sources, particularly Nahj al-Balagha, and a comparative examination of contemporary theories of efficiency. The findings reveal that accountability in Alawite thought encompasses not only the responsibility of rulers toward the people but also public oversight, transparency in decision-making, and adherence to justice. The study concludes that implementing accountability principles in governance systems, particularly in the Islamic Republic of Iran, can significantly improve efficiency, enhance public satisfaction, and mitigate corruption. Ultimately, adopting Alawite discourse as a managerial model can facilitate the realization of sustainable and just governance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Accountability
  • Political Efficiency
  • Alawite Discourse
  • Public Participation
  • Good Governance
  • Justice